د) و چیزهایی که بر مبنـای اطلاعـات منتقـل شـده یـاتقویت شده توسط تجربه ها، باورها و ارزش های افراد سـاخته شـده است. باورها و ارزش هایی با تصمیم و عملکرد مرتبط با آن. دانـشاز اینجا مشخص می شود که فردی در مقایسه بـا فـردی دیگـر بـادریافت اطلاعات مشابه تصمیم و رفتار متفاوتی خواهد داشت. 12

همچنین در جدول 2 دسته بندی رویکردهای مدیریت دانش برگرفتـه از پـژوهش هـا در سـهدیدگاه شامل دیدگاه های کسب وکار، علم شناختی یا علم دانش و فرایندـ فناوری خلاصـه شـدهاست که مشاهده می شود.
جدول 2. دسته بندی های رویکردهای مدیریت دانش
توضیحات دیدگاه
مدیریت دانش نوعی فعالیت تجاری است که دو جنبه اصلی را دربرمی گیرد: 1. توجه به عنصـر دانش فعالیت های کسب وکار به عنوان جزء آشکار کسب وکار که در استراتژی، خط مشی و رویـه ، در همه سطوح سازمان منعکس می شود. 2. ایجاد رابطه مستقیم بین سرمایه های فکری و نتایج مثبت کسب وکار. از همین دیدگاه، مدیریت دانش نوعی رویکرد تلفیقی و همکارانه برای خلـق ، کسب، سازماندهی، دسترسی و استفاده از سرمایه های فکری سازمان است. دیدگاه کسب وکار
دانش ـ بینشها، ادراک و دانش فنی کاربردیـ منبع اساسی است که به مـا امکـان مـی دهـد هوشمندانه عمل کنیم. در طول زمان، دانش مهم در همه سازمان ها و به طور کلی در جامعه بـه اشکال دیگری مانند کتاب، فناوری، رویه و سنت، تبدیل میشود. این تغییر شکلها به انباشـت تجربه منجرشده و وقتی بهطور مناسب استفاده شود، به افزایش اثربخشـی مـی انجامـد. دانـش یکی از عوامل اصلی است که رفتار هوشمندانه شخصی، سازمانی و اجتماعی را ممکن می کند. دیدگاه علم شناختی یا علم دانش
مدیریت دانش مفهومی است که بر اساس آن اطلاعات به دانش قابل کاربرد تبدیل شـده و بـا تلاش اندک، برای افرادی قابل استفاده می شود. دیدگاه فرایند ـفناوری
پیشینه تجربی
با توجه به این که پژوهش حاضر مبتنی بر علم سنجی است، در ادامه به مرور ادبیات علم سنجی و تدوین نقشه های دانش پرداخته می شود. یکی از شاخه های مطالعـات کمـی، علـم سـنج ی اسـت .
ترسیم نقشه علم با استفاده از روش های علم سنجی انجام میگیرد.
علم سنجی دانش اندازهگیری و تحلیل علوم، فناوریها و نـوآوریهاسـت . عمـده مسـائل درتحقیقات علم سنجی شامل اندازه گیری میزان تأثیر1 و ارجاع2 به مقالات برای بررسی میزان تأثیر نشریه ها و مؤسس ههای علمی، فهم نقل و قول های علمی3، تدوین نقشه علمی حیطه های علمی و تولید شاخص هایی برای سیاستگذاری و مدیریت متون علمـی اسـت (لیدسـدورف، میلوشـویچ،2013). علمسنجی همچنین هم پوشانی زیادی با حیطه های علمی دیگری همچون کتاب سنجی، عل م اطلاع ات و دان ش سیاس تگذاری عل م دارد. اص طلاحات کت اب س نجی، عل م س نجی و اطلاعسنجی به حیطههای تشکیل دهنده مرتبط با مطالعات پویـایی و تغییـرات بـه وجودآمـده در رشته های علمی اشاره دارد که در انتشارات علمی منعکس می شود (هود، ویلسون، 2001: 291).
در زمینه تاریخچه علم سنجی می توان گفت، پرایس به عنوان پدر علم سنجی شناخته می شـودکه به علم اطلاعات از طریق مطالعات و کار اولیـهاش در زمینـ ه شـبکه مقـالات علمـی کمـک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
Impact
Reference
Scientific citations
شایانی کرد (پرایس، 1965). در سال 1981 مؤسسه اطلاعات علمی1، نخسـتین اطلـس علـم درزمینه بیوشیمی و بیولوژی مولکولی را منتشر کرد که این اطلس از هم ارجاعی انتشارات طی یک سال در این زمینه تشکیل شده بود. گارفیلد و اسمال در سال 1989 نقش ساختار ارجاع دهی را در کشف تغییرات مرزی علوم شرح دادند (گارفیلد و اسـمال، 1989). همچنـین م ؤ سسـه اطلاعـاتعلمی، نرم افزار نقشه علم را توسعه داد و کاربران با این قابلیـت توانسـتند شـبکه ارجـاع دهـی را تحلیل کنند. از این نرم افزار در زمینه های مختلفی از جمله فیزیک، شـیمی، مطالعـات کوانتـوم وسایر حیطهها استفاده شده است. برای مثال، در سال 1994 پژوهشهای مرتبط با بیماری ایدز از طریق همین روش مصورسازی شده است (اسمال، 1994).
موضوع اصلی در نقش ههای علم، برگرفته از حوزه دانش علم سنجی است (هـود، کانسپسـین،2001: 291) و هدف از مصورنمودن حیطه های مختلف علوم، مشخصکردن مرزهای ارتباطـاتمختلف علمی به عنوان تصویری از اسناد، انتشارات و کوششهـای علمـی اسـت (چـن و پـاول، 2001). در نقشه های علم، حیطه های دانشی مختلف که ارتباط بیشتری با یکدیگر دارند، از نظـر موقعیت مکانی به هم نزدیکترند و در مقابل، حیطههایی که کمتر با هـم در ارتبـاط هسـتند ، از نظر موقعیت مکانی با فاصله بیشتری از هم مصور می شوند (نویانز، 1999).
با تبدیل یک حیطه علمی به زیر حیطهها، می توان تعداد مقالات و اسناد علمی منتشر شده در هر زیرحیطه و ارتباط بین آنها را تجزیه و تحلیل کرد. نقشـه هـای علـم بـه واسـطه مصورسـازیگرافیکی یک رشته از علم، زمینه لازم برای شناخت عمیق تر حوزههای علمی را تسهیل کـرده و موجب عینی تر شدن مفاهیم انتزاعی علمی میشود (مویا و همکاران، 2004: 129).
روششناسی پژوهش
فرایند مفهومی ترسیم نقشه های موضوعی علوم بـه مراحـل اساسـی ای اشـاره دارد کـه بایـد در ترسیم نقشه های علم صورت گیرد. در این تحقیق به منظور ترسیم نقشه دانشی مـدیریت دانـش، این مراحل طی شده است: استخراج داده، تعریف واحدهای تحلیـل ، انتخـاب شـاخص، محاسـبه شباهتهای بین واحدها، دسته بندی، استفاده از نتایج بصری برای تحلیل و تفسیر دادهها.
جامعه آماری این تحقیق، تمام سندهای علمی ثبت شده در پایگاه علمـی اسـکوپوس اسـت .
حدود 40,000 سند بررسی شد که به دسته های مقالات کنفرانسی، مقـالات پژوهشـی، مقـالاتمروری، بخش های کتاب، یادداشت ها، گزارشها و… دسته بندی شدند. دسته بندی و تعـداد اسـنادموجود در هر دسته در جدول 3 مشاهده می شود.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. Institute for Scientific Information (ISI)
جدول 3. دسته بندی اسناد علمی در جامعه آماری تحقیق
27258 مقالات کنفرانس
11306 مقاله
1060 مقاله مروری
109 سرمقاله
81 مقاله کنفرانسی
80 فصل کتاب
69 مقاله مطبوعاتی
68 بررسی مختصر
42 یادداشت
2 گزارش

اطلاعات لازم از طریق سایت اسکوپوس و با اسـتفاده از موتـور جسـت وجـو ی ایـن سـایتجمع آوری شده است. سایت اسکوپوس قابلیت جست وجوی اسـناد علمـی در حـوزه هـای علمـیمختلف کشورها، مراکز پژوهشی و دانشکده ها، نوع اسناد، نویسنده ها، بر اساس سال، کلیدواژه هـاو… را در اختیار پژوهشگران قرار می دهد. ابتدا تمـام اسـناد علمـی کـه مـدیریت دانـش یکـی ازکلیدواژگان آن بود، استخراج شدند. سپس به صورت مجزا و با استفاده از کـوئریهـا و فیلترهـایخاص، میزان فراوانی این اسناد در هر یک از حوزه های علمی تحلیل و بررسی شد.
در این تحقیق برای محاسـب ه و ترسـیم نمودارهـا و گـرافهـا از نـرم افزارهـایExcel و R استفاده شده است. R نوعی زبان برنامهنویسی و محـیط نـرم افـزاری بـرای محاسـبات آمـاری وتحلیل داده است. این نرم افزار به صورت متن باز و رایگان در دسترس عموم قرار دارد و نرمافـزارقدرتمندی برای ترسیم اشکال گرافیکی و نمودارهاسـت. اگرچـه نـرمافـزارR اغلـب بـه منظـورمحاسبات آماری به کار می رود، در محاسبات ماتریسی نیز کاربرد دارد و در ایـن زمینـه، هـم پـاینرم افزارهایی چون متلب است.
همانطور که در شکل 1 مشاهده می شود، به منظور گردآوری داده ها، تمام اسـناد علمـی کـهمدیریت دانش یکی از کلیدواژه های آن بود، تجزیه و تحلیل شدند. بهطور مسلم، در صورتی کـهیکی از کلیدواژه های یک مقاله یا سند علمی، مدیریت دانـش باشـد، ایـن سـند و مقالـه علمـیارتباطی با موضوع مدیریت دانش دارد. به همین دلیل تمام مقالاتی که یکی از کلیدواژههـای آنمدیریت دانش بود، مبنای کار این پژوهش قرار گرفت.

شکل 1. موتور جست وجوی پایگاه اسناد علمی اسکوپوس
در شکل 1 قابلیت جست وجوی کلیدواژه ها را در موتـور جسـت وجـو ی اسـکوپوس مشـاهده می کنید. با استفاده از این مو تور جست وجو داده های پژوهش استخراج شد. با توجه به قابلیت های دیگر این موتور و دستورهایی که به آن وارد می شود، می توان اسناد علمی را از جنبه های مختلف تجزیه و تحلیل کرد. برای مثال، در موتور جستجوی پایگـاه اسـناد علمـی اسـکوپوس کلیـدواژه مدیریت دانش به وسیله دستور AND با حوزه علوم کامپیوتر در کنار هم قرار گرفته اند. خروجی این دستور، تمام اسنادی است که یکی از کلیدواژههای آن مدیریت دانش است و این مقالـه در ذیـلحوزه علوم کامپیوتر طبقه بندی شده است.
جدول 4. دستور جست وجوی ارتباط مدیریت دانش با حیطه های علمی
KEY ( “knowledgemanagement” ) AND ( LIMIT-TO ( SUBJAREA , “COMP” ) computer science
Business,
KEY ( “knowledgemanagement” ) AND ( LIMIT-TO ( SUBJAREA , “BUSI” ) Management Accounting
KEY ( “knowledgemanagement” ) AND ( LIMIT-TO ( SUBJAREA , “ENGI” ) Engineering
KEY ( “knowledgemanagement” ) AND ( LIMIT-TO ( SUBJAREA , “DECI” ) Decision Sciences
KEY ( “knowledgemanagement” ) AND ( LIMIT-TO ( SUBJAREA , “MATH” ) Mathematics
KEY ( “knowledgemanagement” ) AND ( LIMIT-TO ( SUBJAREA , “PSYC” ) Psychology
KEY ( “knowledgemanagement” ) AND ( LIMIT-TO ( SUBJAREA , “SOCI” ) Social Sciences
KEY ( “knowledgemanagement” ) AND (