ـر ایـنباور بودند که ارزشیابی که در طول آموزش بالینی صـورتمی گیرد می تواند عملکرد آنها را بهبود بخشد، اما برخی ازآنان از کمبود این شکل ارزشیابی شکایت داشتند:
»ولی ما روز آخر ارزشیابی می شیم حالا چـه خـوبچه بد . دیگه تموم شده یعنی روز دیگهای نمی مونه که اگهبد بودیم، بخوایم تغییری بکنیم، دیگه زمان تمـوم شـده.«
(پسر، ترم 7)
دانشجوی دیگـری تجربـه رضـایت بخـش خـود ازارزشیابی شدن توسط یک مربی را به این شکل شرح داد:

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

» … این استادی که می گم ارزشیابی کردنش خوببود مثلاً غیر از این که آخر کـارآموزی ارزشـیابیمون کـرد،آخر هر هفته کارآموزی هم بهمـون مـی گفـت مـثلاً ایـنکارهاتون خوب بوده یـا ایـن کارهـاتون اشـکال داشـته.« (دختر، ترم 7)
دانشجویان در مورد ارزشیابی نهایی خود نیـز نقطـهنظرات جالبی داشتند. آنان عنوان می نمودند که بهتر اسـتارزشیابی نهایی آنهـا درسـت در انتهـای دوره کـارآموزیصورت گیرد زیرا گذشت زمان صحت ارزشیابی را کـاهشمی دهد. یکی از مشارکتکنندگان مشکل ارزشیابی پایـانی از دیدگاه خود را این چنین بیان نمود:
»فکر می کنم یـه مـشکلی کـه در مـورد ارزشـیابیهست اینه که از کارآموزی یکی دو ماه گذشته، استاد تـازهداره نمره می ده. استاد آخرین روز کـارآموزی بایـد بـشینه؛کارهای دانشجو را مرور کنه، ببینه چکار کرده، … همونجـانمره بذاره.« (دختر ترم 8)
2 – ویژگی های فردی
این درو نمایه بر خصوصیات شخصی و فردی مربی تمرکز داشته و شامل طبقات علاقه و احترام می باشد.
علاقه
مسأله دیگری که توسط دانشجویان بیان مـی شـد،علاقه مربی به پرستاری و همچنین به آمـوزش پرسـتاریبود. آن ها تأکید می نمودنـد کـه ایـن خـصوصیت مربـی از مهم تـرین خـصوصیات وی در آمـوزش/ ارزشـیابی آنهـا می باشد. یکی از آنان چنین بیان نمود:
»یه مربی با اعتماد به نفـس و علاقمنـد مـی تونـهعلاقه خودشو به ما هم منتقل کنه. خب معلومـه کـه ایـن طوری دانـشجو هـم بهتـر کـار مـی کنـه و نمـره بهتـریمی گیره.« (پسر، ترم 6)
یکی از دانشجویان تجربه خود از کار با یـک مربـیعلاقمند را بیان کرد:
» … بــاور کنــین اســتاد آنقــدر خــودش کارهــایپرستاری را با علاقه انجام می داد که ما هم دوست داشتیمپا به پاش کار کنیم، همه کاری.« (دختر، ترم 6) احترام و حمایت
مشارکتکنندگان بـه روابـط خـود بـا مربـی اشـارهمی نمودند. برخی از آنان معتقد بودند که یکی از مهم تـرینمشکلات آنان چگـونگی ارتبـاط مربـی بـا آنـان و کمبـودحمایت مربی می باشد. آنها نیازشان بـه احتـرام از سـویمربی به خصوص در مقابل سـایر افـراد حاضـر در بخـشهمچون پرستاران و بیماران را بیان می کردند و مـی گفتنـدکه این امر عموماً اتفاق نمی افتد. یکی از دانشجویان چنینمی گفت:
»به ما به چشم مشکلساز نگاه می کنن، اینو پیش همههم نشون میدن… فکر میکنن هیچ کـاری را درسـت انجـامنمی دیم … این خیلی به ما استرس وارد میکنه.« (دختر، ترم 4) دانشجویان عنوان می کردند که این رفتارها اعتمـادبه نفس آنها را کاهش داده و تأثیر نامطلوبی بر ارزشـیابیآنان دارد . در عین حال به این امر نیز توجه می نمودند کـهرفتار مربی بر رفتار سایر افراد با آنان نیز تأثیرگـذار اسـت.
یکی از آنان می گفت:

»رفتـار مربـی خیلـی تـأثیر داره، حتـی روی رفتـار دیگران هـم اثـر مـیذاره… مـثلاً وقتـی وارد یـه بخـش میشیم اگر مربی با احترام با ما برخورد کنه بقیـه هـم بـهاون نگاه میکنن.« (دختر، ترم 8)
3 – ضرورت های ارزشیابی عدالت
تقریباً تمامی دانشجویان بر ضرورت رعایت عـدالتو انصاف در ارزشیابی و نمـرهدهـی توسـط مربیـان تأکیـدمی کردند. اما از ارزشیابی سلیقهای، نمرات از پـیش تعیـینشده و تـأثیر خـصوصیات و روابـط دانـشجو بـا مربـی بـر ارزشیابی میگفتند. یکی از آنان تحلیل جالبی داشت:
»اگه قرار باشه ارزشیابی محاسنی داشته باشه، قطعاً یکی از محاسنش باید این باشـه کـه اون دانـشجویی کـه قویتره تشویق بـشه و ضـعیف تـره ترغیـب بـشه. وقتـینمرههای ما همه تو یه رنجه، یکی می شه 16، یکی می شه 17، چه فرقی میکنه برای دانشجو نیم نمـره … خـب هـردوشون انگیزشونو از دست میدن.« (پسر، ترم 7)
دانشجویان اعتقاد داشتند که یکـی از ضـرورتهـ ای رعایت عدالت در ارزشیابی، وجود هماهنگی در کـار مربیـان میباشد. برخی از آنان عنوان مـیکردنـد، زمـانی کـه بـرایآموزش بالینی به چند گروه تقسیم میشوند، گرو هها ممکـناست در بخشی مشابه، مربیان مختلف با روشهای آمـوزشو ارزشیابی متفاوت داشـته باشـند. بـه عنـوان مثـال برخـیمربیان بیشتر بر مسایل نظری و ارزشیابی نظری و برخی بـرروشهای عملی ساده تأکید داشتند که منجر به بروز تفـاوتدر ارزشیابی دانشجویان میگردید. یکـی از دانـشجویان بـهمیزان سخت گیری مربیان مختلف اشاره نمود:
» … بعـدش هـم چیـزی کـه هـست، مـثلاً م ا را گروه بندی میکنن. حالا یه استادی هست که راحت نمـرهمی ده و برای من یه استادی میاد که سخت گیره … یعنـیکار یکیه ولی نمره اون شخص با مـن فـرق مـی کنـه بـهخاطر این که ناظرمون فرق می کرده.« (دختر، ترم 4) ارزشیابی عملی
دانشجویان عموماً اشاره می کردنـد کـه مربـی بایـدنحوه عملک رد آنها در بخش را مبنای ارزشیابی قرار دهـد.
اگرچه بـسیاری تأکیـ د داشـتند کـه چنـین امـری صـورتنمی گیرد. یکی از آنان چنین می گفت:
»وقتی در مورد کارآموزی حرف می زنیم یعنـی کـاربالینی، کاری که تو بخش می کنیم نه تئوری. امـا آخـرشمی بینیم که یه امتحان تئـوری از مبـاحثی کـه مربـی تـوبخـش بهمـون گفتـه گرفتـه مـی شـه و همـون مـی شـه نمرمون.« (دختر، ترم 7)
از سوی دیگر مشارکتکنندگان عنوان مـی نمودنـدکه تکـالیف تعیـین شـده بایـد جنبـه عملـی داشـته و بـرچگونگی به کارگیری دانش آنهـا در عمـل تأکیـد داشـتهباشد. اما برخی از دانشجویان احساس می کردند که تکالیف بیشتر جنبه نظری و نوشتاری دارند. به عنوان مثـال آنهـا به عدم کارآیی کنفرانسهای بخش اشـاره نمـوده و بیـانمی کردند کـه در کنفـرانس هـای بخـش، مطالـب نظـریکلاس ها تکرار می شود. البته برای حل این مشکل راهکـارنیز ارای ه می نمودند:
»به نظر من کنفرانس را بیان عملی تو بخـش کـارکنن. کنفرانس آخه در مورد مطلبیه که الان می خوای بری تو بیمارستان کار کنی. به نظر من عملی کار کنن بهتره تااین که بیان تئوری بگن.« (پسر، ترم 6) البته برخی تکالیف نیز مورد توجه دانـشجویان بـود.
مــثلاً بعــضی از آنــان از انجــام ارایــه مــورد (case presentation) در برخی کـارآموزیهـ ا ابـراز رضـایتنموده و بر ضرورت انجام راندهای پرستاری در کـارآموزیتأ کید می نمودند. یکی از آنان چنین بیان کرد:
»می دونین یکی از کارهایی که می گم انجـام بـشهبهتره، اینه که استادها راند بذارن داخل بخش. مـثلاً حـالاکارای بخش تموم شده، استاد و دانشجوها برن بالای سـر یه مریض ، دانشجو مریضشو پرزنـت کنـه، کـلاً بررسـیشبکنــه، مشکلاتــشو بگــه، اســتادم اشکالاتــشو بگــه و دانشجوهای دیگه هم نظر شونو بدن.« (پسر، ترم 8)

بحث
یافتههای این پژوهش نشان می دهد که دانشجویانمعتقدند ارزشیابی بالینی آنان تحت تأثیر برخی مشخـصاتو رفتارهای مربیـان مـی باشـد کـه ایـن خـصوصیات در 3 درون مای ه؛ موض وعات حرف ه ای، ویژگ ی ه ای ف ردی و ضرورت های ارزشیابی قرار گرفت.
جدول 1- مشخصات دانشجویان مشارکت کننده در پژوهش
40 نفر تعداد کل مشارکتکنندگان
26 مؤنث و 14 مذکر جنس
ترم 4 تا ترم 8 ترم تحصیلی
5 تا 8 نفر تعداد افراد مشارکتکننده در هر گروه
20 تا 24 سال سن
3 گروه دختر، 2 گروه مختلط، 1 گروه پسر ترکیب گروه ها

جدول 2- درون مایه ها و طبقات استخراج شده در مورد خصوصیات مربی بالینی در ارزشیابی
طبقات درون مایه
صلاحیت
حضور و مشارکت
مهارت بازخورد و ارزشیابی 1 – موضوعات حرفهای
علاقه
احترام و حمایت 2 – ویژگی های فردی
عدالت
ارزشیابی عملی 3 – ضرورت های ارزشیابی
دانشجویان عنوان می کردند که صلاحیت، تخـصصو تبحر مربی دارای اهمیت به سزایی می باشد. آنان می گفتند که مربیان باید بر چگونگی کار در بخش تسلط داشته باشـند و تنها در این صورت است که می توانند آموزش مؤثر را ارایه دهند. البته برخی از آنان بر این باور بودند که این کیفیـت هـ ا عموماً به نحو مطلوب وجود نـدارد. در برخـی مطالعـات نیـزاشاره شده که مربیان باید از نظر بالینی معتبر باشند تا بتوانندپرستاری به روز، تکنیک های پیشرفته و مهارتهای مراقبتاز بیمار را به شکلی مؤثر آموزش دهند اما دانشجویان تـصورمی نمایند که برخی مربیان از فعالیتهای بـالینی دور بـوده واعتبــ ار بــ الینی لازم را ندارنــ د (36و37). در مطالعــ ه Viverais-Dresler وKutschke دانشجویان مطرحکردند که مربیان بـالینی بایـستی در حـوزه تخصـصی خـودمطلع و با کفایت باشند و تمایل داشتند کـه آمـوزش بـالینیخود را با مربیان متخصص و با تجربه بگذراننـد (5). در ایـنزمینه گفته شده است که مربیان لایق و کارآمد، دانـشجویانرا قادر می سازند تا حداکثر استفاده مطلـوب از توانـاییهـ ای خــود را ببرنــد (19). یکــی از مــسایل دیگــر مــورد توجــه دانشجویان الگو بودن مربیان بود. آنان عنوان می کردنـ