م آزما یـشگاهی، رادی ولـوژی، اتـاقعمل، فیزیوتراپی، تغذیه، آمار و مدارک پزشـکی) تـشکیلمـی داد. نمونـه گیـری در پـژوهش حاضـر بـه صـورت در دسترس و به این صورت بود که پژوهشگران با توجـه بـهتقویم آموزشی سالانه مرکز آموزش مداوم جامعه پزشـکیدان شگاه عل وم پزش کی کرم ان دوره 6 ماه ه ای را ک ه بیشترین برنام ههای آموزشی در آن قرار داشـتند و بـالطبعمراجعه کننده بیشتری نیز از مشمولین قانون آموزش مداومرا شامل مـی شـد انتخـاب نمودنـد (تابـستان و پـاییز 91).
سپس در روزهایی که برنامه هـای آمـوزش مـداوم برگـزارمی شد در محل حضور پیدا کرده و پرسشنامههـ ا را هنگـامتحویل مدارک ثبـتنـام بـه شـرکتکننـدگان مـی دادنـد.
شرکتکنندگان با توجـه بـه تمایـل خـود آن را تکمیـل وهنگام تحویـل مـدارک ثبـت نـام در پایـان دوره تحویـلمی دادند. در طول 6 ماه نمونهگیری 830 پرسـشنامه بـینکلیه مراجعه کنندگان در این دوره زمانی توزیع شـد کـه ازاین تعداد 63 مورد بدون جواب تحویل گردیـد و 27 مـورداصلاً تحویل داده نشد و در مجموع حجم نمونـه بـه 740 نفر تقلیل یافت. این پژوهش فقط برنامه هـای ی را کـ ه در بین پرسنل فوق به بـازآموزی (آمـوزش مـداوم) معـروف است مورد بررسی قرار داد و دیگر برنامه های آم وزشـی از قبیل شرکت در برنامه های آموزش عمومی نظیر دورههای گواهینامه مهارتهای رایانه، آموزش زبان انگلیسی و غیره را شامل نمی شـد . لازم بـه ذکـر اسـت کـه قـبلاً از دادن پرسشنامهها جهت تکمیل بـه شـرکتکننـدگان بـه آن هـا اطمینان داده می شد که شرکت در پژوهش داوطلبانه بـوده و نتایج پژوهش هیچ اثر منفی را برای آنها در بر نخواهـدداشت و یافتههای پژوهش نیز تنهـا بـا توجـه بـه اهـدافپژوهش مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017

ابــزار مــورد اســتفاده در پــژوهش حاضــر، جهــتجمع آوری دادهها پرسشنامه سـه بخـشی بـود. بخـش اولشامل اطلاعات دموگرافیکی، بخش دوم پرسشنامه شـامل21 سؤال که عوامل انگیزشی یـا تـسهیل کننـده فـردی وسازمانی شرکت در برنامههای آموزش مداوم را می سنجید (13 س ؤال انگی ز هه ای ف ردی و 8 س ؤال انگی زه ه ای سازمانی) (مجموع نمرات در این بخـش از حـداقل 21 تـاحداکثر 105 بود) و بخش سوم نیـز شـامل 32 سـؤال کـهعوامل بازدارنده یا موانع شـرکت در برنامـه هـای آمـوزشمداوم را میسنجید (8 سؤال موانع فردی و 24 سؤال موانع سازمانی) (مجموع نمرات در این بخـش از حـداقل 32 تـاحداکثر 160 بود). برای اندازه گیری هر گزینه از مقیـاس 5 درجهای لیکرت (بسیار کم، کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد) استفاده شد. در مجموع نمره پرسشنامه مـذکور پژوهـشگرساخته بوده و روایـی و پایـایی آن نیـز توسـط پژوهـشگرسنجیده شد. روایی ابزار با استفاده از روش روایی محتوا و توسط 15 نفر از اعضاء هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان تعیین شد که برای آن عدد 89/0 بـ ه دسـت آمـد. جهـت بررسـی پایـایی ، از روش آزمـون مجـدد (test- retest) در طی یک مطالعـه مقـدماتی بـین 20 نفـر از شرکتکنندگانی که ب ه صورت تصادفی از بین جامعه مورد پژوهش انتخاب شدند، استفاده شد (این 20 نفر در مطالعه نهایی شرکت داده نشدند). ضریب همبستگی بین نمرات بار اول و دوم که به فاصله زمانی 15 روز تهیه شده بـود 87/0 برآورد شد. جهت تحلیل دادهها از نرمافزار SPSS v.16 استفاده شد . با توجه به توزیع نرمال داده های کمـیبراساس نتایج آزمون کولموگرف اسمیرنوف شرایط جهـتاسـتفاده از آزمـون هـای پارامتریـک وجـود داشـت. بـرای توصیف میانگین و انحـراف معیـار از آزمـونهـای آمـاریشاخصهای مرکزی و پراکندگی، و برای اهـداف تحلیلـیمطالعه با توجه به توزیـع نرمـال داده هـ ا از آزمـون آمـاریتی مستقل و آنالیز واریانس یک طرفه استفاده شد.

یافتهها
از مجموع 830 نفر مشمول، 740 نفـر در پـژوهشحاضر شرکت نمودند (میزان پاسـخگویی 2/89%). از ایـنتعداد 63% را زنان و مـابقی را مـردان تـشکیل مـی دادنـد .
میانگین سنی افراد مورد مطالعه 96/5±34/39 سـال بـود. از نظـــر وضـــعیت اســـتخدامی، نزدیـــک بـــه 40% از شرکتکنندگان به صورت پیمانی و 25% نیـز بـه صـورترسمی مشغول به کـار بودنـد. بیـشترین و کمتـرین گـروهش رکت کنن دگان در پ ژوهش را ب ه ترتی ب پرس تاران و پزشـکان متخـصص تـشکیل مـی دادنـد. از نظـر سـنوات خدمتی، 56% از شرکتکنندگان سابقه کمتر از 10 سـال و44% نیز سابقه بالاتر از 10 سال خدمت را گزارش نمودند.
براساس نتایج بـه دسـت آمـده از پـژوهش حاضـربیشترین عامل انگیزشـی فـردی شـرکت در کـلاس هـ ای آمــوزش مــداوم »کــسب امتیــاز« بــا میــانگین نمــره 84/0±25/4 و بیـ شترین عامـ ل انگیزشـ ی ســـازمانی
»چاره جویی در حل مشکلات حرفهای« با میـانگین نمـره
88/0±90/3 بـود (جـداول شـماره 1و2). نتـایج پ ژوهش حاضر نشان داد که بیشترین مانع بازدارنده فـردی شـرکتدر کلا سهای آموزش مداوم »کمبود وقـت« بـا میـانگیننمـره 89/0±99/3 بی شترین م انع بازدارن ده س ـازمانی»مشکلات کاری (کمبود پرسنل همکار)« با میانگین نمره
20/1±02/4 بود (جداول شماره 3و4).
پرســتاران بیــشترین عامــل انگیزشــی را »کــسب امتیاز« بـا میـانگین نمـره 73/0±40/4 و کمتـرین عامـلانگیزشی را »وجود موق عیت های رقابتی« با میـانگین نمـره19/1±99/2 ذکـر نمودن د. ایـن گ روه مهـم ت رین م انع بازدارنده را »مشکلات کاری (کمبود پرسـنل همکـار)« بـامیانگین نمره 06/1±26/4 و کم اثرتـرین آنهـا را »نبـودتقویم آموزشـی سـالانه« بـا میـانگین نمـره 49/1±82/2 می دانستند. کارشناسان مامایی بیشترین عامل انگیزشـی را»افــزایش میــزان خود کارآمــدی« بــا میــانگین نمــره
75/0±57/4 و کمتـ رین عامـ ل انگیزشـ ی را »وجـ ود موقعیتهای رقابتی « با میـانگین نمـره 19/1±99/2 ذکـرنمودند. این گروه مهمترین مانع بازدارنده را »کمبود وقت« 88/0±01/4 و کمترین مانع بازدارنده را »اعتماد به نفـسپایین (جهت شرکت در کارگاه، سمینار، کنفرانس و …)« بامیــانگین نمــره 33/1±48/2 ذکــر نمودنــد. در ســایر پیراپزشکان (علوم آزمایشگاهی، رادی ولـوژی، اتـاق عمـل،فیزیوتراپی، تغذیه، آمار و مدارک پزشکی) عوامل انگیزشی یا تسهیلکننده مانند گروه مامایی و موانع بازدارنـده ماننـدگروه پرستاری رتبه بندی شـده بودنـد. در گـروه پزشـکانعمومی بیـشترین عامـل انگیزشـی، »فراگیـری برخـی ازتکنیــک هــا و روش هــای درمــان« بــا میــانگین نمــره64/0±44/4 و کمتـــرین عامـــل انگیزشـــی »وجـــود موقعیتهای رقابتی « با میـانگین نمـره 02/1±97/2 ذکـرشده بود . این گـروه از شـرکت کننـدگان مهـمتـرین مـانعبازدارنــده را »مــشکلات کــاری (تجمــع کارهــا پــس ازبازگشت)« با میانگین نمره 88/0±24/4 و کم اهمیتترین مانع را »نامناسب بودن زمان برگزاری دورهها (بعد از شـبکــاری)« بــا میــانگین نمــره 51/1±81/2 مــی دانــستند.
دندانپزشکان بیشترین عامل انگیزشی را »افـز ایش دانـشتخصصی و حرفـهای« بـا میـانگین نمـره 66/0±27/4 وکمترین عامل انگیزشی را »وجود موقعی تهای رقابتی « بـامیــانگین نمــره 12/1±93/2 ذکــر کــرده بودنــد . آن هــا مهمترین مانع بازدارنده را »مشکلات کاری (کمبود پرسنلهمکار)« با میانگین نمره 89/0±26/4 و کم اهمیت تـرین مانع بازدارنده را »اعتماد به نفس پایین (جهـت شـرکت درکارگــاه، ســمینار، کنفــرانس و …)« بــا میــانگین نمــره44/1±11/3 می دانستند. رتبـه بنـدی در گـروه داروسـازانمانند گروه پرستاری بود. با این تفاوت که کم اهمیت تـرینمانع بازدارنده را »اعتماد به نفس پایین (جهـت شـرکت درکارگاه، سمینار، کنفرانس و …)« ذکر کرده بودند. پزشـکانمتخصص نیز بیشترین عامل انگیزشی را »افزایش دانـشتخصصی و حرفـهای« بـا میـانگین نمـره 06/0±97/3 ومهمترین مانع بازدارنده را »مشکلات کاری (کمبود پرسنلهمکار)« با میانگین نمره 98/0±16/4 می دانستند.
نتایج بـه دسـت آمـده از آزمـون تـی مـستقل بـینمیانگین عوامل انگیزشی فـردی 22/0±97/3 و سـازمانی27/0±48/3 اخـــتلاف معنـــادار آمـــاری را نـــشان داد
(001/0<p) که بیانگر تأثیرگذاری متفاوت این عوامـل درشرکت مشمولین در برنامههای آموزش مـداوم اسـت. امـانتایج این آزمون در مقایسه میانگین موانع بازدارنده فـردی36/0±42/3 و سازمانی 23/0±49/3 اختلاف معناداری رانشان نداد (05/0>p) که بیانگر تأثیر یکـسان ایـن موانـعاست. براساس نتایج آزمون آمـاری تـی مـستقل، اخـتلافآمــاری معنــاداری در میــانگین نمــره میــانگین عوامــلتسهیلکننده بین مردان و زنان شرکتکننـده در پـژوهش

1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017

حاضر وجود نداشت (05/0>p). ضمناً این مورد در ارتبـاطبا موانع بازدارنده نیز مشابه بـه دسـت آمـد (05/0>p). دربررسی میانگین موانع بازدارنده براسـاس وضـعیت تأهـل،آزمون آنالیز واریانس یک طرفـه نـشان داد کـه میـانگینموانع بازدارنده، بین متأهلین نسبت به سایر گروهها بیـشتر بوده به نحوی که این اختلاف معنادار بود (001/0<p)، اما در مقایسه عوامل تسهیلکننده این اختلاف معنـا دار نبـود. لازم به ذکر است در بررسی میانگین عوامل تسهیلکننـده و موانع بازدارنده براساس سابقه کـار، نتـایج آزمـون آنـالیز
واری انس ی ک طرف ه اخ تلاف معن اداری را ن شان ن داد (05/0>p).
جدول 1-