ای خـانواده کـه از دنبـال کـردن تمرینـات در خانـه جلوگیری کند . از مجموع مادران کودکان بـیش فعـال کـهپرسشنامهها را تکمیل کردند، 4 نفر (2 نفر از گروه آزمایش و 2 نفر از گروه کنترل) قبل از اتمـام مداخلـه بـه دلایلـیغیرمرتبط با پژوهش از مطالعه خارج شدند.
جهت گروه کنتـرل هـیچ گونـه مداخلـهای صـورتنپذیرفت.
این پـژوهش تحـت نظـر موافقـت کمیتـه اخـلاقدانشگاه علوم پزشکی شیراز انجام گرفـت. اجـازه کتبـی ازمادران گرفته شد. تمام شرکت کنندگان در مورد هـدف ازمطالعه و کنارهگیری از مطالعه در هر زمـان کـه نخواهنـدمطلع گردیدنـد و بـه آنهـا اطمینـان داده شـد کـه تمـاماطلاعات شخصی محرمانه باقی می ماند.
ابزارهای جمع آوری اطلاعات

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

در این پـژوهش از مقیـاس توانـاییهـ ا و مـشکلات،مقیاس افسردگی -اضطراب-اسـترس و پرسـشنامه سـلامتعمومی جهت جمعآوری اطلاعات استفاده گردیـد. اطلاعـاتدموگرافیک جم عآوری شده شامل سن و جنس کودک، سـن،شغل و سطح تحصیلات مادر، تعداد خـواهر و بـرادر، ترتیـبتولد و سابقه بیماری جسمی یا روانی در خانواده بود.
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:38 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:38 +0330 on Wednesday October 11th 2017

فرم گزارش والدین پرسشنامه تواناییها و مشکلاتتوسط گودمن در سال 1997 در انگلستان طراحی و شامل5 زیر مقیاس است : مشکلات رفتاری، مـشکلات عـاطفی،بیش فعالی ، مشکلات با همسالان و رفتار موافق جامعه. ازاین 5 زیرمقیـاس چهـار زیرمقیـاس مـرتبط بـا مـشکلات(مــشکلات رفتــاری، مــشکلات عــاطفی، بــیش فعــالی،مشکلات با همسالان) و یک مقیاس توانایی (رفتار موافق جامعه) است. هر کدام از این زیرمقیاس ها شامل 5 مـاده ونمره کامل مشکلات حاصل جمع نمرات چهار زیر مقیـاسبه جـز رفتـار موافـق جامعـه اسـت. هـر سـؤال 3 گزینـه(نادرست، گاهی اوقات درسـت، کـاملاً درسـت) را شـاملمی شود. در مطالعه غنیزاده و همکاران که در شیراز انجامگرفته است، اعتبار (حـساسیت و ویژگـی) ایـن پرسـشنامهپس از تجزیه و تحلیل نتایج به ترتیـب برابـر 90% و 67% به دست آمده است. ضریب پایایی فرم گزارش والدین اینپرسشنامه نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 73/0 بـهدست آمده کـه در سـطح 95/0% معنـاداری اسـت. نقطـهبرش این پرسشنامه 17 می باشد (20و21).
مقیاس افسردگی -اضطراب-استرس توسط لاویبوندو لاویبوند (1995) در دو فرم 42 سؤالی و فرم کوتاه شـدهآن که 21 سؤال ی میباشد، طراحی شده است. کـاربرد ایـنمقیاس، اندازهگیری نشان ههای اصلی افسردگی، اضطراب و استرس است . نمره دهی این پرسـشنامه بـه روش لیکـرت میباشد یعنی گزینه الف نمره صفر، گزینه ب نمـره یـک،گزینـه ج نم ره 2 و گزین ه د نمـره 3 م ی گی رد. در ای ن پژوهش از فرم کوتاه شده این مقیاس استفاده شـده اسـتکه نمره نهایی هر یک از خرده مقیاسها باید 2 برابر شود.
روایی و اعتبار این پرسـشنامه در ایـران توسـط سـامانی وجوکار مورد بررسی قرار گرفته است که اعتبار بازآزمـایی رابرای مقیاس افسردگی، اضطراب و تنیدگی به ترتیب برابـر80/0، 76/0 و 77/0 و آلفـای کرونب اخ را بـرای مقی اسافسردگی، اضطراب و تنیدگی به ترتیب برابر 81/0 ، 74/0 و 78/0 گزارش نموده اند (22).
شدت هر یک از خرده مقیاس ها
استرس اضطراب افسردگی شدت
0 -14 0-7 0-9 عادی
15 -18 8-9 10 -12 خفیف
19 -25 10 -14 14 -20 متوسط
26 -33 15 -19 21-27 شدید
33 20 28 بسیار شدید

پرســشنامه ســلامت عمــومی 28 ســؤالی توســط گلدبرگ (1972) ابداع شده کـه از 4 مقیـاس (افـسردگی،اضـطراب و احـساس آشـفتگی روانشـناختی، اخـتلال در کارکرد اجتماعی و علایم شبه جسمی) تشکیل شده است.
نمرهگذاری این پرسشنامه به روش لیکرت می باشد که بـهصورت (0-1-2-3) است یعنـی گزینـه الـف نمـره صـفر،گزینه ب نمره یک، گزینـه ج نمـره 2 و گزینـه د نمـره 3 می گیرد، با این روش حداکثر نمره آزمودنی 84 خواهد شد.
در این پژوهش از روش نمرهگذاری لیکرت اسـتفاده شـدهاست. نمره برش براساس روش نمرهگذاری لیکـرت برابـربا 23 گزارش شد. در مطالعه یعقوبی، اعتبـار (حـس اسیت وویژگی) این پرسشنامه پس از تجزیـه و تحلیـل نتـایج بـهترتیب برابر 5/86% و 82% به دست آمـده اسـت. ضـریبپایایی این پرسشنامه نیز بـا اسـتفاده از روش بازآزمـایی وآلفای کرونباخ برابر با 88/0 به دست آمـده کـه در سـطح
99% معناداری است (23).
تجزیه و تحلیل آماری
فرایند تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرم افـزارSPSS v.16 انجام گرفت. ویژگی های جمعیت شـناختیدر دو گـروه بـا اسـتفاده از آزمـون مجـذور کـای مقایـسهگردیدند. قبل از انجام تحلیل آماری نرمال بودن دادههـ ا ازطریق آزمون کلموگروف- اسمیرنوف مـورد بررسـی قـرارگرفت. از آنجا که هیچ یک از متغیرهـا انحرافـی از توزیـعنرمال نداشتند، آزمونهای پارامتری جهت تحلیـل دادههـ ا انتخاب شدند . جهت مقایسه درون گروهـی از روش آنـالیز واریانس اندازههای تکـراری تـک نمونـهای اسـتفاده شـد.
جهت مقایسه بین گروهی نیز از آزمون تی مستقل اسـتفادهگردید. همگن بودن واریانس بـا اسـتفاده از آزمـون لـوین مورد بررسی و تأیید قرار گرفت.

یافتهها
از مجمــوع مــادران کودکــان بــیش فعــال کــهپرسشنامهها را تکمیل کردند، 4 نفر (2 نفر از گروه آزمایش و 2 نفر از گروه کنترل) قبل از اتمـام مداخلـه بـه دلایلـیغیرمرتبط با پژوهش از مطالعه خارج شدند. در هر دو گروهاز نظـر ویژگـ یهـای جمعیـت شـناختی تفـاوت معنـاداری مشاهده نـشد. میـانگین سـن کودکـان در گـروه آزمـایش61/1±85/8 و گروه کنترل 60/1±03/9 بود (905/0=p). میانگین سن مادران نیز در گروه آزمایش 00/7±51/33 و گ روه کنتـرل 67/5±59/34 تف ا وت معن اداری نداشـتند (806/0=p). بیـشتر مـادران تحـصیلات در سـطح دیـپلم داشتند. از مجموع 52 کودک 5/76% پسر بودنـد. اکثریـتمادران در هر دو گروه خانه دار بودند. هیچ یـک از مـادرانسابقه بیماری جسمی یا روانی خاصی نداشتند.
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:38 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:38 +0330 on Wednesday October 11th 2017

میانگین نمرات استرس و سلامت روان در دو گروهآزمایش و کنترل به ترتیب در شکلهای 1و2 نمایش دادهشــده انــد. همچنــین میــا نگین نمــرات ســلامت روان وافسردگی- اضطراب-استرس قبل از مداخله، بلافاصله بعداز مداخله و 1 ماه پس از مداخله در جدول شماره 1 نـشانداده شده است.
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:38 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:38 +0330 on Wednesday October 11th 2017

مقایسه میـانگین نمـرات متغیرهـا (سـلامت روان،اضطراب، افسردگی، استرس) در زمان قبل از مداخله هـیچتفاوت معناداری را بین دو گروه نشان نداد. مقایـسه نتـایجبه دست آمده پس از اتمام برنامه مدیریت استرس به شیوهشناختی رفتاری تفاوت آماری معناداری را بین دو گـروه درحیطههای سلامت روان و استرس بلافاصله بعد از مداخلهنسبت به قبل از مداخله نشان داد. کاهش در میانگین نمرهاسترس و تغییر در نمـره سـلامت روان فقـط بـرای گـروهآزمایش بود . به طوری که نتایج آزمون تـی مـستقل نـشانداد که میانگین نمره استرس در گـروه آزمـایش بلافاصـلهبعد از مداخله (32/4±29/12) نسبت به قبل از آن (1p) ومیانگین نمره سلامت روان در گروه آزمایش بلافاصله بعـداز مداخله (56/10±50/20) نسبت بـه قبـل از آن (2p) ازلحاظ آماری معنادار بود (009/0=2p1=0/000 ، p).
یک ماه بعد از پایان مداخله تغییر در میانگین نمـره استرس و سلامت روان همچنان برای گروه آزمایش بـاقیماند و نتایج آزمـون تـی مـستقل بـرای میـانگین اسـترس (39/4±34/11)، (009/0=p) و میـ انگین سـ لامت روان
(43/9±73/21)، (004/0=p) بود.
میانگین نمـرات اضـطراب (1p) و افـسردگی (2p) برای گروه آزمایش تنها در یک ماه بعد از مداخلـه نـسبتبه قبل از آن از لحاظ آمـاری معنـا دار بـود (005/0=1p و008/0=2p).
جهت مقایسه درون گروهی از روش آنالیز واریانس اندازههای تکراری تـک نمونـهای اسـتفاده شـد. در گـروهآزمایش در طـول زمـان متغیر هـای اسـترس افـسردگی وسـلامت روان از لحـاظ آمـاری معنـا دار بودنـد کـه متغیـراسترس در بلافاصله بعد از مداخلـه نـسبت بـه قبـل از آن (1p) و یک ماه پس از پایان مداخله نسبت بـه قبـل از آن
(2p1=0/006 ، p2<0/001) (p)، متغیر افسردگی تنها دریک ماه بعد از مداخله نسبت بـه قبـل از آن (004/0=p) و متغیر سلامت روان در بلافاصله بعد از مطالعـه نـسبت بـهقبل از آن (1p) و یک ماه پس از پایان مداخله نـسبت بـهقبـــل از آن (2p1<0/001 ، p2<0/001) (p) نتـــایج از لحاظ آماری معنـا دار بودنـد. در گـروه کنتـرل تغییـرات درطول زمان از لحاظ آماری معنادار نبود.
جدول 1- میانگین نمرات افسردگی- اضطراب – استرس و سلامت روان در مادران کودکان بیش فعال و کنترل مراجعه کننده به درمانگاه تخصصی وفوق تخصصی امام رضا (ع) در سال 1391
p-value گروه کنترل گروه