0/03 0/02 +1/97 59/74
(±5/14) 0-/68 54/89
(±7/8) 57/77
(±5/38) 55/57
(±7/85) پیشگیری
0/04 <0/001 +0/97 12/57
(±3/9) +0/08 10/31
(±3/03) 11/6 (±4/36) 10/52
(±3/02) ورزش
0/04 <0/001 +4/51
33/91
(±3/97) -0/17 29/29
(±4/69) 29/4 (±5/62) 29/46
(±4/9) تغذیه
0/99 <0/001 +2/08 14/57
(±3/8) -0/11 13/46 (±4) 12/49
(±4/58) 13/57
(±4/12) استرس
0/26 0/65 +1/03 23/09
(±5/03) -0/77 20/83
(±4/83) 22/06
(±5/31) 21/6 (±5/44) روابط اجتماعی و بین فردی

جدول 3- میانگین و انحراف معیار سبک زندگی قبل و 3 ماه پس از مداخله در دو گروه مقایسه و مداخله
سطح معناداری 3 ماه پس از مداخله پیش از مداخله p-value تأثیر مداخله p-value تغییرات در طول زمان گروه مداخله 35=n گروه مقایسه 35=n گروه مداخله 39= n گروه مقایسه 41= n
0/02 <0/001 143/89
(±14/65) 128/77
(±15/81) 133/31
(±16/4) 130/43
(±17/11) سبک زندگی

جدول 4- مقایسه سطح سبک زندگی در دو گروه مقایسه و مداخله 3 ماه پس از مداخله
Chi-Square آزمون گروه مداخله 35=n گروه مقایسه 35=n 0 3(8/6٪) بدتر شده سطح سبک زندگی
0/03 31(88/6٪) 32(91/4٪) تغییر نکرده 4 (11/4٪) 0 بهتر شده
بحث

سالمندی یک مرحله طبیعی از زندگی یـک انـساندر ادامه حیات اجتماعی است که با دیگـر مراحـل زنـدگیتفاوت فراوان دارد و بر پایه آخرین پژوهشهـ ای سـازمانملل، میزان مرگ و میر در کشورهای رو به رشد بـه طـورچشمگیری کاهش یافته است و همراه با آن، تعـداد افـرادسالخورده و میزان متوسط عمر، فزونی گرفتـه اسـت (22). با این که به کار بردن سبک زنـدگی سـالم بایـد از دوران جنینی شروع شود، هرگز برای تغییر دادن شـیوه زنـدگی وایجاد عادات پـسندیده کـه بـه سـلامت و شـادابی منجـرمی شوند، دیر نیست (22). چرا که به دلیـل قابلیـت سـبکزندگی در پیشگیری از بیمـاریهـ ا، ارتقـای سـطح کیفـیزندگی، افزایش امید به زندگی و بهبـود سـلامت جـسم و
٢۴
روان، بسیار دارای اهمیت است (23). در مطالعه حاضر بـهدنبال برگزاری جلسات آموزشی و انجام پس آزمون پس ازسه ماه، مشاهده گردید که بین میانگین نمرات سـازههـ ای مدل اعتقاد بهداشتی (حـساسیت درک شـده، شـدت درکشده، موانع درک شـده، منـافع درک شـده، خودکفـایتی وراهنمای عمل ) قبل و پس از آمـوزش اخـتلاف معنـا داری وجود دارد . این معنادار بودن اخـتلاف، کـاربرد مـؤثر مـدلاعتقاد بهداشتی را در آموزش ایـن گـروه نـشان مـی دهـد .
میانگین نمرات حیطه پیشگیری در گروه مداخلـه افـزایشیافته بود . یعنی سه ماه پس از مداخله آموزشی، رفتارهـایپیشگیری کننده افراد ارتقـاء یافتـه بـود. در مطالعـهای کـهتوسط نژاد دادگر و همکاران با عنوان بررسی تأثیر مداخله آموزشی ترکیبی مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشـتی در اتخـاذرفتارهای پیشگیری کننـده از آلزایمـر در سـالمندان تحـتپوشش مراکز بهداشتی درمـانی شهرسـتان اردبیـل انجـامگردید بین میانگین نمره حساسیت درک شده، شدت درکشده، منافع و موانع درک شده، راهنمای عمـل و عملکـرددر دو گـروه مداخلـه و مقایـسه، بعـد از مداخلـه، اخـتلاف معناداری مشاهده گردید. در گروه مداخله میانگین نمـراتآگـاهی و اجـزای مـدل بعـد از مداخلـه آموزشـی افـزایشمعناداری یافت . همچنین میـانگین نمـره عملکـرد نیـز درگروه مداخله 3 ماه بعد از آموزش افزایش معناداری داشـت (24). همچنـین ایـن مطالعـه بـا نتـایج مطالعـه رئیـسی وهمکاران همسو بود. در مطالعه اخیر مـشخص گردیـد کـهافراد با سطح سواد سلامت بالاتر، وضعیت سلامت عمومی خود را بهتر ارزیابی کردند . همچنین آن ها بیش از سـایرین نسبت به انجام آزمایش ها ی غربالگری مبادرت می ورزیدند.
بـه طـور کلـی ایـ ن پـژوهش سـطح سـواد سـلامت را درسالمندان بس یار ناکافی نشان داد و پیشنهاد کرده که توجهبیشتر به امر سواد سلامت در برنامههای ارتقـای سـلامتانجام گیرد (25). نمرات حیطه ورزش، 3 ماه بعد از مداخله در گروه مداخله ارتقاء یافت. این امـر نـشان دهنـده تـٔاثیـرمداخله آموزشی بر افزایش فعالیت بدنی سالمندان بـود. در مطالعهای که اسحاقی و همکاران مبتنی بر تٔاثیـر آمـوزشبر فعالیت بدنی سالمندان انجام دادند مشخص گردیـد کـهآموزش باعث افزایش فعالیت بدنی در سالمندان مـی گـردد (26). میانگین نمرات حیطه تغذیه پس از آموزش افـزایشمعناداری داشت که این نتیجه بـا نتـایج مطالعـه خزلـی وهمکاران همسو بود. در مطالعه مذکور مشخص گردید کـهمداخله آموزشی، بر مصرف میوه در سالمندان، تأثیر مثبت و امعنـ داری داشـته اسـت (27). میـانگین نمـرات حیطـه استرس و روابط اجتماعی و بین فردی در دو گروه مداخلـهو مقایسه قبل و پس از آموزش تفاوت معنـا داری نداشـت.
در توجیه این امر می توان گفت که در دو حیطه اسـترس وروابط اجتماعی و بین فردی علاوه بر خـود فـرد خـانواده،دوستان و اقوام و مراقبین سالمندان نیز نقش مهمی دارنـدو با توجه به این که مدل اعتقاد بهداشتی بیشتر فرد محورمی باشد، لذا آموزشهای خانواده محور و جامعـه محـور بـاالگوها و مدلهای مرتبط با آن ها و مـداخلات آموزشـی درزمینههای روان شناختی را می طلبد. به طور کلـی میـانگیننمرات سبک زندگی و سطح سبک زندگی پـس از مداخلـهارتقاء یافت. بنابراین می توان گفت، آموزش مبتنی بر مـدل
٢۵
اعتقاد بهداشتی بر سبک زنـدگی سـالمندان تـٔاثیـر مثبـتداشـــته و باعـــث بهبـــود آن در ایـــن گـــروه گردیـــد.محدودیتهای این مطالعه عبارت از 1) پیگیری سـالمنداندر پس آزمون که این امر با پیگیری تلفنی و دعوت کتبـیبرای شرکت در پـس آزمـون مرتفـع گردیـد و بـا حـداقلریزش انجام گردید. 2) بی سواد بودن تقریباً نیمـی از افـراددر تکمیل پرسشنامهها بود که با انجام مصاحبه در تکمیـلپرسشنامه ها رفع شد.

نتیجهگیری

از اهـداف عمـده علـم آمـوزش بهداشـت و ارتقـاء سلامت، بهبود کیفیـت و اسـتانداردهای زنـدگی افـراد بـامشارکت آن ها در فعالیت های مرت بط با سـلامت بـه طـورمستقیم و غیرمـستقیم مـی باشـد . ایـن امـر بـا اسـتفاده ازاستراتژیهای سلامتی از طریق انتخاب شیوههای صـحیحزندگی و رفتارهای سلامتی قابل دسترسی می باشد.
نتایج این مطالعه و اثبات فرضیههای آن نـشان دادکـه در حـوزه آمـوزش سـالمندان مـدل اعتقـاد بهداشـتی می تواند مؤثر واقع شده و بـا بهبـود سـبک زنـدگی از بـاربیماریهای مختلف این دوران و بـار اقتـصادی بـر افـراد،خانوادهها و جوامع بکاهد. این امر مـستلزم پـژوهشهـ ای بیشتر در این زمینه، بـازنگری در آمـوزش افـراد دخیـل درحـوزه آمـوزش، پرسـتاران و سـایر کارکنـان عرصـه هـای بهداشتی و درمانی که بـه نـوعی بـا سـالمندان در ارتبـاطمی باشند، همچنین درگیر نمودن خانوادهها در آموزشهای مرتبط با سالمندان می باشد تا بتـوان گـامهـای مثبتـی درارتقاء سلامت افراد، خانواده و به تبع آن جامعه برداشت.

تشکر و قدردانی
این مطالعه، گزارش بخشی از پایـاننامـه کارشناسـیارشـد مـصوب دانـشگاه علـوم پزشـکی تهـران اسـت کـه بدینوسیله پژوهشگران مراتب تـشکر و قـدردانی خـود را ازمعاونت پژوهشی دانـشگاه علـوم پزشـکی تهـران بـه دلیـلحمایــت مــالی، از شــبکه بهداشــت و درمــان شهرســتاناسلامشهر به دلیل دادن مجوز انجام این مطالعه، از کارکنانمحترم شبکه بهداشت و درمـان شهرسـتان اسلامـشهر بـهدلیل همکاری صمیمانه با این مطالعه و از سالمندان بزرگـواربه دلیل شرکت در این مطالعه اعلام می دارند.
منابع
– Heidari M, Shahbazi S. Effect of self-care training program on quality of life of elders. Iran Journal of Nursing. 2012; 25(75): 1-8.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

– Taghdici M, Doshmangir P, Dehdari T, Doshmangir L. Influencing factors on healthy lifestyle from viewpoint of elderly people: qualitative study.Iranian Journal of Ageing.2013; 27(7):47-58.
– Eshaghi S R, Farajzadegan Z, Babak A. Healthy lifestyle assessment questionnaire in elderly:
translation, reliability and validity. Payesh.2010; 9(1): 91-99.
– Babak A, Davari S, Aghdak P. Assessment of Healthy Lifestyle among Elderly in Isfahan, Iran. Journal of Isfahan Medical School.2011; 29(149): 1064-1074.
– World Health Organization(2000). Health promotion glossary.(Translate) Poureslami M, Ayar S, Sarmast H. Iran, Bureau of communication and health education.
– Habibi A, Nikpoor S, Rezaee M, haqani H. Health promotion behaviours and level of activities of daily living and instromental activities of daily living among elderly people in west region of tehran. Salmand. 2007; 2(5): 331-339.
– Ghahremani L, Nazari M, Mosavi M, Improvement of Quality of Life in Elderly men in Kahrizak Nursing Home Based on Educational Intervention. Knowledge & Health. 2008; 4(2): 18-23.
– Afkari M, Solhi M, Matin H, Hoseini F, Mansoorian M. The efficiency of educational intervention based on PRECEDE educational method in the promotion of life quality of