شکلات شوری در گیاهان عالی در اثر ازدیاد کلرید سدیم ایجاد می شد یونهای ca2+ ، mg2+ و so4 2- زمانی که غلظت آنها از حد خاصی فراتر رود باعث بروز تنش شوری می شوند. کلرور سولفات به علت حلالیت زیاد مهمرین عامل بروز عوارض ناشی از شوری هستند که منجر به اختلال در فعالیت های متابولیکی همچون فتوسنتز، فعالیت های آنزیمی و عدم تعادل در جذب عناصر غذایی می گردند (فین و همکاران، 2002).
یک تعریف قابل قبول و گسترده از یک خاک شور عبارتست از هدایت الکتیریکی در یک عصاره اشباع با EC که از 4 میلی مول در 25 درجه سانتیگراد تجاوز نماید. به همین نسبت لفظ شور به خاکهایی اطلاق می شود که حاوی غلظت های مشخصی از نمک های محلول برای ایجاد خسارت در گیاهان
باشد (32).
بر اساس تعاریف شانون و گریو (1999) شوری عبارت است از حضور بیش از اندازه نمک های قابل حل و عناصر معدنی در محلول آب و خاک که منجر به تجمع نمک در ناحیه ریشه شده و گیاه در جذب آب کافی از محلول با اشکال مواجه می شود (45).
روادز و همکاران (1992) واژه شوری را برای خاک هایی به کار بردند که بش از یک دهم درصد نمک داشته باشند. حد بحرانی نمک برای گیاهان پنج دهم درصد وزن خشک خاک می باشد (42).
3- 2 فیزیولوژیکی تحمل به شوری در گیاه برنج
برنج به دو روش خود را برای تحمل نمک های رسیده به اندامهای هوایی منطبق و سازگار می نماید:
1. رقیق نمودن غلظت املاح موجود در گیاه از طریق رشد اندام های خود
2. اختصاص املاح به برگ های مسن تر
آزمایشات به نژادی که در برنج نشان داده که ارقامی که دارای سرعت رشد زیادتری هستند نسبت به ارقام دارای رشد کند تحمل به شوری بالاتر دارند. این ارقام ممکن است از نظر سرعت جذب NaCI به داخل اندام های هوایی خود مشابه باشند ولی آنهایی که رشد سریعتری دارند به هر واحد وزن خشک
اندام های هوایی مقدار نمک کمتری در خود ذخیره می کنند، زیرا این دسته از ارقام قادرند مقدار ماده خشک بیشتری به ازای یک واحد نمک جذب شده تولید کنند.
همچنین مشاهده شد که این ارقام قادرند کلرید سدیم را بیشتر در برگ های پیر خود و مقدار کمتری را در برگهای جوان در حال رشد خود ذخیره کنند در این حالت برگ های پیر بر اثر تجمع نمک از بین
میروند و در نتیجه گیاه برای حفظ سطح فتوسنتز کننده خود به تولید برگ های جدید پرداخته و تجمع نمک را در نقاط فعال رشد خود شدیداً کنترل می نماید (13).
3- 3 اثرات شوری در مراحل مختلف رشد گیاه برنج
اثرات سمی یون ها از زیاد جذب Na+ و Cl- می باشد.
1. کاهش قدرت جذب عناصر غذایی نظیر ca2+ ، K+
2. تأثیر اسمزی املاح بر روی رشد گیاه