مد. این پرسشنامه مشتمل بر 33 عبارت است که با یک طیف 5 درجه ای مقیاس لیکرت طراحی شده است؛ 17 سؤال برای انگیزش درونی شامل شماره سؤالهای) 1، 2، 6، 7، 8، 21، 31، 41، 81، 91، 02، 42، 52، 26، 92، 03، 33( و 16 سؤال باقی مانده برای انگیزش بیرونی در نظر گرفته شده اند. نمره بالاتر این مقیاس، نشانگر انگیزش بالاتر در آن حوزه است. پرسشنامه عزت نفس رزنبرگ) 1965، به نقل از بارو ،2007( دارای 10 گویه خود گزارشی در طیف لیکرت چهار گزینه ای است. علیزاده و همکاران پایایی و روایی این مقیاس را با استفاده از روشهای ضریب همسانی درونی، بازآزمایی و روایی محتوایی مطلوب گزارش کردند و پایایی آن 74/0 محاسبه شده است) 29(. در این مطالعه پایایی این ابزار 73/0 برآورد شد. برای بررسی پیشرفت تحصیلی از معدل نمرات مربوط به ترم قبل و بعد از مداخله استفاده شد. برای رعایت حقوق مشارکت کنندگان در این مطالعه ملاحظات اخلاقی همانند رعایت محرمانه بودن پاسخ ها و اخذ نامه رضایت آگاهانه انجام گرفت به علاوه پس از اجرای بسته آموزشی و اتمام پژوهش، این بسته به گروه کنترل نیز داده شد.
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

داده ها پس از جمع آوری با استفاده از نرم افزار12 SPSS و آزمون های آماری توصیفی )فراوانی و میانگین( و استنباطی )تی مستقل و وابسته، کوواریانس و مجذور کای( مورد تجزیه تحلیل قرار گرفت. از مجموع شرکت کنندگان 14 نفر از مطالعه حذف شدند: در گروه تجربی 4 نفر به دلیل عدم رضایت به شرکت در مطالعه و 2 نفر به دلیل غیبت بیش از دو جلسه در برنامه آموزشی و 2 نفر به دلیل عدم شرکت در پس آزمون و در گروه کنترل 4 نفر به دلیل عدم رضایت به شرکت در مطالعه. تحلیل داده ها بر اساس اطلاعات 641 شرکت کننده انجام گرفت.
یافته ها

1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

در این پژوهش در گروه تجربی 72 نفر) 36 نفر از هر دانشکده پرستاری و مامایی تبریز و مراغه( و در گروه کنترل 74 نفر) 38 نفر از دانشکده پرستاری و مامایی تبریز و 36 نفر از دانشکده پرستاری و مامایی مراغه( شرکت نمودند. در هر دو گروه تعداد دختران شرکت کننده در مطالعه بیشتر از پسران بود، شرکت کنندگان غیربومی، مجرد با تحصیلات پدر و مادر در سطح زیر دیپلم و دیپلم بیشترین فراوانی را داشتند و میانگین سنی شرکت کنندگان در هر دو گروه 21 سال بود. جدول 2 توزیع فراوانی شرکت کنندگان در پژوهش بر حسب جنس، وضعیت سکونت ،وضعیت تأهل ، تحصیلات پدر و مادر، میزان درآمد خانواده و میانگین سن را در دو گروه تجربی و کنترل نشان می دهد. نتایج نشان داد که اختلاف آماری معنی داری بین دو گروه تجربی و کنترل از نظر مشخصات فردی وجود ندارد )جدول 1(. آزمون تی وابسته تفاوت آماری معنی داری بین میانگین و انحراف معیار نمرات پیش آزمون و پس آزمون پیشرفت تحصیلی، انگیزه درونی و عزت نفس را در گروه تجربی نشان داد) 05/0>P( بطوری که میانگین نمرات پیشرفت تحصیلی، انگیزه درونی و عزت نفس در گروه تجربی در پس آزمون افزایش یافته بود )جدول 2(.
محتوای جلسات آموزشی مهارت زندگی
هدف فعالیت جلسه
آشنایی اولیه با شرکت کنندگان و کسب اعتماد و ایجاد انگیزه پرداخته و توضیحاتی در مورد هدف برگزاری جلسات آموزشی و محرمانه ماندن مطالب آموزشی مطرح گردید. توضیح مقدماتی درباره اهمیت آموزش مهارت های زندگی و معرفی برنامه آموزش مهار تهای زندگی ارائه شد. جلسه توجیهی و آشنایی با خودآگاهی اول
فرد بتواند ضعف ها و قوت های خود را شناخته و به سؤال «من کیستم؟ »پاسخ دهد. آشنایی کردن شرکت کنندگان با خودآگاهی، فشار گروه همسالان دوم
فرد بتواند منابع استرس و نحوه تأثیر آ نها را بشناسد تا با رفتار صحیح، فشار روانی یا استرس را کاهش دهد. آشنایی کردن شرکت کنندگان با مهارت کنترل خشم – مهارت مقابله با استرس سوم
فرد با تقسیم کردن مشکل به اجزای کوچک تر آن را حل کند.
فرد با ارزیابی راه حل های موجود ،یک یا چند راه حل مطلوب را انتخاب کندفرد بتواند دیدگاه ها، خواسته ها، نیازها و هیجان های خود را ابراز کند و در هنگام نیاز، بتواند از دیگران درخواست کمک و راهنمایی کند. آشنایی کردن شرکت کنندگان با مهارت حل
مساله و تصمیم گیری-مهارت های ارتباطی- مهارتهای ارتباطی )گوش دادن فعال( چهارم
فرد بتواند مسائل را از ورای تجارب مستقیم خود دریابد فرد بتواند درباره موضوع، سؤال و استدلال کند، سپس آن بپذیرد یا رد کند. آشنایی کردن شرکت کنندگان با مهارت تفکر خلاق -مهارت تفکر نقادانه پنجم
جدول 1- محتوای جلسات آموزشی مهارت زندگی
به منظور مهار تأثیر اجرای پیش آزمون بر نتایج نمرات پس آزمون تحلیل کوواریانس به کار برده شد. با تعدیل تأثیر نمرات پیش آزمون، اختلاف بین میانگین نمرات پس آزمون پیشرفت تحصیلی ،انگیزه یادگیری درونی و عزت نفس دانشجویان در دو گروه تجربی و کنترل معنی دار )01/0)p> است )جدول 3(. بنابراین آموزش مهارتهای زندگی بر انگیزه یادگیری درونی و بیرونی، پیشرفت تحصیلی و عزت نفس مؤثر بوده است به طوری که این پژوهش نشان داد که این آموزش و مداخله به ترتیب 18% ،5% ، 11% و 71% تغییرات واریانس انگیزه یادگیری درونی و بیرونی، پیشرفت تحصیلی و عزت نفس را تبیین می کند.
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:23 +0330 on Wednesday October 11th 2017

جدول 2- توزیع فراوانی شرکت کنندگان در پژوهش بر حسب جنس، وضعیت سکونت، وضعیت تأهل ، تحصیلات پدر و مادر، میزان درآمد خانواده و میانگین سنی در دو گروه تجربی و کنترل
نتیجه گروه کنترل تعداد )درصد( گروه تجربی تعداد )درصد( وضعیت مشخصات
χ2=0.49, df =1, P=0.48 (3.07)25
(7.92)22 (8.46)64
(2.53)52 دختر
پسر جنس
χ2=0.92, df =1, P=0.33 (7.54)23
(3.45)83 (7.73)62
(3.26)34 بومی
غیربومی وضعیت سکونت
χ2=0.05, df =1, P=0.82 (1.38)95
(9.61)21 (7.18)85
(3.81)31 مجرد
متأهل وضعیت تأهل
χ2=2.45, df =2, P=0.31 (5.8)5
(2.17)24
(3.02)21 (51)11
(17)94
(31)9 بی سواد
زیر دیپلم و دیپلم
تحصیلات دانشگاهی تحصیلات پدر
χ2=6.64, df =2, P=0.05 (4.61)01
(5.07)34
(9.2)2 (92)02
(1.86)74
(1.31)8 بی سواد
زیر دیپلم و دیپلم
تحصیلات دانشگاهی تحصیلات مادر
χ2=1.24, df =2, P=0.51$ (8.81)6
(9.17)32
(4.9)3 (71)9
(2.97)24
(8.3)2 کم
متوسط
بالا میزان درآمد خانواده
t=0.33, df =141 1, P=0.75* 21.53±1.57 21.65±2.83 سن
$ تست دقیق فیشر ،* آزمون t-test
جدول 3- میانگین و انحراف معیار نمرات پیشرفت تحصیلی، انگیزه یادگیری )درونی و بیرونی(، عزت نفس و نتایج تحلیل آماری مقایسه میانگین و انحراف معیار اختلاف نمرات پیش و پس آزمون در گروه تجربی و کنترل
نتیجه* تغییرات میانگین ‡ گروه کنترل)47=n( † گروه تجربی )72n=(† نمرات
P>0.001 P=0.27 -1.1)-1.58- -0.6(
-0.26)-0.72- -0.20( 1.44±17.02
1.28±16.91
P=0.21 1.54±15.94
1.54±16.64
P>0.001 پیش آزمون
پس آزمون نتیجه آزمون # پیشرفت تحصیلی
)معدل(
P>0.001
P>0.001 (25.0-2.0)63.0
(36.0-43.0)84.0 3.07±0.41
3.13±0.4
P=0.33 3.43±0.58
3.62±0.47
P=0.02 پیش آزمون
پس آزمون نتیجه آزمون # انگیزه یادگیری درونی
P>0.001
P>0.001 -0.33)-0.48- -0.19( -0.3-)-0.47-0.14( 3.28±0.46
3.26±0.54
P=0.82 2.94±0.42
2.96±0.48
P=0.83 پیش آزمون
پس آزمون نتیجه آزمون # انگیزه یادگیری بیرونی
P>0.001
P>0.001 -0.33)-0.24- -0.13(
(93.0-80.0)42.0 2.83±0.5
2.77±0.52
P=0.55 2.77±0.61 3.01±0.4
P=0.005 پیش آزمون
پس آزمون نتیجه آزمون # عزت نفس
*: نتایج آزمون آماری تی مستقل ،#: نتیجه آزمون آماری تی وابسته ،$: اختلاف نمرات پیش و پس آزمون ،†میانگین و انحراف معیار ،‡: فاصله اطمینان 95%(جدول 4- نتایج تحلیل کوواریانس تأثیر آموزش مهارت های زندگی بر پیشرفت تحصیلی، انگیزه یادگیری درونی و بیرونی و عزت نفس در دو گروه تجربی و کنترل
توان آماری میزان تأثیر معنی داری )p( F میانگین مجذورات درجه آزادی متغیرها مقیاس پژوهش
0.99
0.74 0.18
0.046 >0/001
0.009 31.16
6.91 5.56
1.25 1
1 گروهپیش آزمون انگیزه یادگیری درونی
0.76
0.49 0.05
0.03 0.008
0.05 7.20
3.83 1.85
0.98 1
1 گروهپیش آزمون انگیزه یادگیری بیرونی
0.98 1 0.11
0.68 >0/001
>0/001 14.47
282.74 9.49
189.68 1
1 گروهپیش آزمون پیشرفت تحصیلی )معدل(
0.86
0.25 0.71
0.01 0.003
0.02 9.28
1.64 2.01
0.35 1
1 گروهپیش آزمون عزت نفس
بحث

یافته های پژوهش حاضر بر اساس اطلاعات جمع آوری شده از 146 دانشجوی پرستاری سال دوم و سوم دانشکده های پرستاری و مامایی مراغه و تبریز به دست آمده است. نتایج نشان می دهد پس از اجرای برنامه آموزش مهارتهای زندگی در گروه تجربی، نمرات انگیزه یادگیری درونی، عزت نفس و پیشرفت تحصیلی در پس آزمون افزایش یافته بود. بنابراین می توان اذعان داشت که اجرای مداخله بر افزایش انگیزه یادگیری درونی، عزت نفس و پیشرفت تحصیلی مؤثر بوده است.
در مورد تأثیر آموزش مهارت های زندگی بر انگیزه یادگیری دانشجویان پرستاری نتایج نشان می دهد که آموزش توانسته انگیزه یادگیری درونی را در شرکت کنندگان افزایش دهد اما انگیزه بیرونی تفاوت معنی داری نداشته است. از آنجا که انگیزه درونی بالا بیشترین نقش را در پیشرفت تحصیلی دارد می توان نتیجه گرفت که مداخله مؤثر بود