ی یـکمشکل و سؤالی که پیش آمده راه حل مناسب پیدا نماییم. شواهد ترکیبی از تحقیق، تخصص بالینی و انتخاببیمار است.
پرسـتاری مبتنـی بـر شـواهد فرآینـد سیـستماتیک تصمیمگیری در مورد مراقبت از بیمـاران، بـا بـهکـارگیری
شواهد موجود تعریف شده است و شامل ارزیابی کیفیـت وقابلی ت ک اربرد تحقیق ات موجـود، اولوی ته ای بیم ار، تخصصها و موقعیتهای بالینی میباشد (9).
Gibbs نیز پرستاری مبتنی بر شواهد را در اولویتقرار دادن منافع بیمار از طریـق تـصمیمگیـری بـالینی بـااستفاده از بهترین شواهد در مراقبت از مددجو تعریف کردهاست (10).
آموزش مبتنـی بـر شـواهد در دو سـطح عمـده عمـلمی کنـد. نخـست از اسـتفاده از شـواهد موجـود از تحقیقـات ومطالعات در مورد آموزش و پرورش و موضوعات وابسته بـه آن.
دومین سطح اثبات شواهد منطقی و معتبر در جایی کـه شـواهدموجود سؤال بر انگیز، نامشخص و یا ضعیف می باشند (11).
اهمیت استفاده از شواهد در عملکرد
بهترین اسـتفاده از اطلاعـات بـا حجـم زیـاد درحداقل زمان
انجام دادن کار به طریق صحیح
انجام کارها با بهترین روشهای استاندارد موجودو کارآمد
اطمینان از انجام درست امور مراقبتی
ارتقای کیفیت مراقبت توسط پرستاران
بهترین و صحیحترین مراقبت در بهتـرین زمـانبرای بیمار
بهبود وضعیت و پیامد بیماران با مراقبت مبتنی بر شواهد
افزایش رضایتمندی بیماران
مراقبت با کیفیت در فـضایی حمـایتی همـراه بـاتصمیم گیری عاقلانه
تمرک ز وی ژه ب ر ش واهد تحقیق ی در عملک ردپرستاری فراتر از عادات و روتینهای مراقبتی (9) دلایل عدم کاربرد پرستاری مبتنی بر شواهد تحقیقات نشان می دهند که اگرچه حرفه پرستاری تغییر پارادایم خود به سوی عملکرد مبتنی بر شواهد را شـروع کـرده ، اما این تغییر در بسیاری از کشورها کند بوده است. این مـشکل نه تنها ناشی از کمبود دانش و مهارت درباره عملکرد مستند یـا مبتنی بر شواهد، بلکه نشأت گرفته از موانع متعددی است کـه در راه اجرای آن وجـود دارد (12). Melnyk و همکـاران بـابررسی دیدگاه و نیازهای پرستاران دربـاره عملکـرد مبتنـی بـر شواهد گزارش دادند که پرستاران معتقدند اگـر اعمـال بـالینی براساس شواهد تحقیقی انجام شود کیفیـت مراقبـت افـزایش خواهد یافت، اما تنها 46% از پرستاران اعمال بالینی خود را بـر شواهد تحقیقی استوار می دانستند. آن ها معتقد بودند که عواملی مانند کمبود وقت، عدم دسترسی به منابع، عدم حمایت مـالی ، افکار سنتی، کمبود دانش و نیز عدم حمایت مدیران و پزشکان، مانع عملکرد مبتنی بر شواهد می شوند (6). طی مطالعه دیگری که برای بررسی سطح دانش و مهارت پرستاران استرالیا درباره عملکرد مبتنی بر شواهد انجـام شـد ، بـیش از نیمـی از افـراد توانایی خود را در این زمینه کم دانسته بودند. علاوه بـر ایـن ، پنج مانع عمده در مسیر عملکرد مبتنی بر شواهد عبارت بود از کمبود وقت، تعداد زیاد بیمـار ، کمبـود مهـارت بررسـی، عـدم دسترسی به مجلات و احساس این که شواهد تحقیقی کـافی در رابطه با مداخلات حرفه ای وجود ندارد (13).
ناکافی بودن تعداد پرستار، عاملی بـود کـه در کنـارحجم زیاد کار فرصت لازم برای مراقبت مبتنی بر شـواهدرا محدود میکرد،Melnyk ،Bennett و همکاران نیزگزارش دادهاند که کمبود وقت و زیاد بودن تعداد بیمـار دررأس موانع موجود در برابر پرستاران بـرای کـاربرد شـواهدتحقیقی در مراقبت بوده است (6و8و13).
تحقیقات آموزشی به طور جدی منتهی به دانـش یـا
تئوری پایهای (Fundamental) در آموزش نمیگـردد وارتباط چندانی با عملکرد آموزشی نداشته و با تحقیقات قبلیو بعدی نیز از هماهنگی لازم برخوردار نمیباشد. عـلاوه بـراختلاف نظرهای بین جامعه آموزشی با جامعـه پژوهـشی درآموزش و پرورش، اعتراضات دیگر وارده به آموزش مبتنی برشواهد به دلیل معرفی این روش توسـط پزشـکی و سیـستممراقبت بهداشتی بوده است. به طوری کـهHargreaves از جامعه آموزشـی ادعـا مـی کنـد کـه گرچـه ممکـن اسـتمتخصصین بالینی با اسـتفاده از آمـوزش مبتنـی بـر شـواهدمشکلات بالینی را با بصیرت بیشتر و با دید نقادانهای مرتفـعساخته باشند اما متفاوت بودن ماهیت آموزش و پـرورش بـادرمان امکان استفاده از این روش در آمـوزش وجـود نـدارد.
جامعه آموزشی اظهار میدارند به دلیل ایـن کـه فعالیـتهـا،فرآیندها و پیامدهای آموزش پیچیـده تـر بـوده و دارای یـکزمینه فرهنگی خاص میباشد نمیتوان بـه شـواهد معتبـر ومتقنی دست یافت. به علاوه تعمیمپذیری مراقبت بهداشـتیمبتنـی بـر شـواهد یکـی از نگرانـی هـای عمـده آن اسـت.
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:30 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:30 +0330 on Wednesday October 11th 2017

1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:30 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:30 +0330 on Wednesday October 11th 2017

همچنین اندازهگیری پیامدها نیـز در پزشـکی جـای نگرانـیدارد. یکی از پیامـدهای کـاملاً روشـن و مـشخص مراقبـتبهداشتی مرگ یا زندگی است. تقریباً سایر پیامـدهای دیگـربستگی به ابعاد عینی یا ذهنی افراد نـسبت بـه سـلامت یـابیماری، زمینهای که سلامت یا بیماری در آن واقع شـده، یـاارتقای حفظ و یا اختلال در وضعیت سلامت افراد دارد (14).
همچنین محققین آموزشی اشـکالاتی بـه آمـوزشمبتنی بر شواهد وارد میکننـد ایـن اسـت کـه پزشـکی ومراقبت بهداشتی براسـاس علـوم طبیعـی و روششناسـیمتعلق به آن استوار است در حالی کـه آمـوزش و پـرورشبیشتر ریشه در علوم اجتماعی داشته و نگرشهـای آن بـهتحقیق و ارزشـیابی نیـز متـأثر از علـوم اجتمـاعی بـوده وپایداری کمتـری را دارا هـستند. پایگـاه اطلاعـاتی کـه ازتحقیقات آموزشی حمایت کنـد، کمتـر توسـعه یافتـهانـد وحاوی اطلاعات پایش شده با کیفیت پایینتری نـسبت بـهتحقیقات مراقبت بهداشتی و پزشکی میباشند (15).
از سوی دیگـر پایگـاه اطلاعـاتی کـه از تحقیقـاتآموزشی حمایـت کنـد، کمتـر توسـعه یافتـهانـد و حـاویاطلاعات پـایش شـده بـا کیفیـت پـایینتـری نـسبت بـهتحقیقات مراقبت بهداشتی و پزشکی میباشند (16).

بحث

در حالی که تحقیقات نشان میدهند که حرفه پرستاریحرکت به سوی مراقبت مبتنـی بـر شـواهد علمـی را در پـیشگرفته است، تحقیقات نشان میدهد که فاصله تئوری و عمـل،مراقبت پرستاری را در ایران دچار بحران کرده است (17).
به نظر می رسـد کـه کـم تـوجهی بـه اسـتفاده از تحقیقات و اتکای عمده به تجربه در کارکنـان بهداشـتی عمومیت قابل توجهی دارد به گونه ای که مطالعه بر یـک گروه کار درمان استرالیایی نیز نشان داد که 96% از آن ها در طی دو ماه گذشته عمدتاً بر تجارب بالینی خـود بـرایتصمیم گیری اتکا کرده و به ندرت از یافته های تحقیقـی استفاده نموده بودند. آن ها همچنـین گـزارش دادنـد کـه میزان اتکا به دانش نظری آموخته شده در دوران تحصیل با افزایش سوابق کاری افراد کاهش می یابد (18).
مراقبت مبتنـی بـر شـواهد حاصـل تعامـل و ارتبـاطمتقابل متغیرهای مربـوط بـه پرسـتار، بیمـار و محـیط کـار(س ازمان) اس ت و می زان تحق ق آن بـه دان ش، تجرب ه،خودباوری حرفهای و فرصت پرستار برای شناخت و رفع نیازبیمار از یک سو و شرایط محیط کار مانند تعداد پرستار، نظاممدیریت و نظارت هماهنگی تیمی و نـوع و میـزان انتظـار ازپرستار بستگی دارد. بنابراین اگر پرستاران از دانش، تجربـه وخودباوری حرفهای و فرصت لازم بـرای برقـراری ارتبـاط وشناخت نیازهای مراقبتی مـددجویان خـود برخـوردار بـوده وساختار سیستم و محیط کار آنها نیز به وضوح انتظـار ارایـهمراقبت مبتنی بر شـواهد را القـاء نمایـد و از طریـق تـدارکحمایتهای لازم مانند فراهم سازی نیـروی انـسانی کـافی ومناسب، و نیز اصلاح محتوا و روشهای آموزش پرسـتاری ونیز با توسعه هماهنگی تیمی، فرصـت دسـتیابی بـه شـواهدعلمی کاربرد آن را برای پرستاران فراهم آورد و از طرفی نیزاز طریق نظارت مؤثر و مشوق، انگیزه پرستاران بـرای ارایـهمراقبت مبتنی بر شواهد را تقویت کند، پرستاران خودبهخـودارتباط بیشتری با بیمار برقرار نموده، با نیازهـای مراقبتـی اوآشنا شده و با بهکارگیری دانش حرفـهای خـود، مراقبتـی راارایه خواهند داد که بر یافته های علمی مبتنی باشد.
پرستارانی که اعمال خود را براساس شواهد علمی ومدارک پایهریزی کنند، میتوانند مراقبت با کیفیت بـالاتر،مدت بستری و هزینه کمتر برای بیمـار و اثربخـشی بهتـرمراقبت پرستاری را داشته باشند. همچنین این پرستاران ازنظر حرفهای پاسخگوی مددجو بـوده و اعتمـاد بـه نفـسبیشتر و هویت حرفه ای مستحکمتری خواهند داشت.
مدیران سیستم بهداشتی و پرستاری وظیفه دارند تابا تأمین نیروی انسانی کافی، تعدیل حجم کـار و تـدارک فرصت کافی، امکان ارایه مراقبت مبتنی بر شواهد و ایفاینقش های اصیل حرفه ای را برای پرستاران فراهم کنند.
مجموعه این یافتههـا ضـرورت توجـه مـدیران بـهایجاد یک محیط کاری مطلـوب، ارزش دادن بـه عملکـردعلم ی از طری ق اتخ اذ راهکاره ای ت شویقی و تقوی تسیستم های نظارت مثبت را مورد تأیید قرار می دهد.
• این مقاله از نوع مروری بوده و با مطالعه مقالاتموجـود در حیطـه پرسـتاری مبتنـی بـر شـواهد تـدوین و مقـالات اسـتفاده شـده از طریـق جـستجو در بانـک هـای اطلاعاتی و مجلات الکترونیکی معتبر انتخاب شده اند.

تشکر و قدردانی

نویسنده مسؤول مراتب تشکر و قـدردانی خـود را ازداوران محترم که با ارایه نظرات اصلاحی در هرچه پربارتر شدن مقاله یاری نمودند، ابراز می دارد.
منابع

– Jennings B,