مــس در گ روه هــای کاتیو نهای حدواسط قرار می گیرند( 23). نتایج مطالعه نشان داد که منیزیم از سایر فلزات مورد مطالعه در بافت های جرد ایران ـی بیشتر تجمع می یابد. یکی از املاح مورد نیاز هر سـلول از بـدنپستانداران، منیزیم می باشد. حدود 06 درصد از منیزیم موجـوددر بدن جوندگان در استخوان ،62 درصد در عضله و ماهیچ هها و بقیه در بافت های نرم و مایعات بدن وجـود دارد (73). نیم ـی از ذخایر منیزیم بـدن جونـدگان درون سـلولهـا ی بافـتهـا واندام های بدن و نیمی از آن بهصورت ترکیب با کلسیم و فسـفردر اس تخوان وج ود دارد و تنه ا ی ک درص د از منی زیم ب دن جوندگان در خون یافت م ـی شـود (53). ب ـیش از 300 واکـنشبیوشیمیایی در بدن پستانداران برای فعالیت خود به منیزیم نی ـاز دارند، زیرا منیزیم باعث حفظ فعالیت نرمال ماهیچـه و عصـب،ضربان منظم قلب و استحکام استخوان ها می شود علاوه بر ای ـن در متابولیسم انرژی و سنتز پروتئین نیز منیزیم نقـش دار د( 44). براساس مطالعات مختلف الگوی انباشتگی فلزات در بافتهـا ی مختلف جونـدگان بـهصـورت م نی ـزیم<آلومینی ـوم<آهـن <روی <استرانسیم<کروم<مس<نیکـل مـی باشـد (21، 41، 51، 82 و
14) که با نتایج این پژوهش مطابقت دارد.
براساس نتایج در حالت کلی غلظت فلزات اندازه گی ـری شده در بافت های جردهای ماده بیشـتر از جردهـای نـر اسـت.
پانکاکوسکی و همکاران تفاوت معنی داری ب ـین غلظـت فلـزاتسرب و مس بین جنس نر و ماده در اندام های کلیه و کبد حفار اروپایی (Talpa europaea) مشاهده کردند به گونه ای که میزان فلز سرب و مس در کبد و کلیه جنس ماده بیشـتر از جـنس نـربود(03). تاور سانچز و همکاران تحقیقی را بر روی جونـدگا نی که زیستگاهشان تحت تـأ ثیر فعالی ـ تهـا ی انسـا نی قـرار گرفتـهاست، انجام دادند و میزان تخریب DNA متأثر از تجمع فلـزاتس نگین را در جون دگان م اده بیش تر از جون دگان ن ر اع لام کردند(64). فلز روی در بافت موی جر دهای ایرانی ماده نی ـز در محدوده مطالعاتی معدن مس دره زرشک نسبت به جردهای نـرتجمع بیشتری داشت 2(). رژیم غذایی متفاوت جنس های نـر وماده جوندگان در دوره های مختلف زنـد گی آنهـا مـی توانـد درمیزان تجمع عناصر در بافت های مختلـف بدنشـان مـؤثر باشـد8(). یکی از دلایلی که می تـوان بـه وس ـیله آن اخـتلاف غلظـتفلزات سنگین در بافت های مختلف جنس نر و مـاده را تو جی ـه کرد، تاثیرات هورمونی است. هورمون هـا ی جـنس مـاده باعـثافزایش متابولیسم زنوبیوتیک در بدن می شـود کـه در نتیجـه آنتجمع فلزات در بدن بالا م ـی رود. متابولیسـم در تجمـع فلـزاتس نگین و س ایر م وارد در ب دن نق ش دارد و ج انورانی ک ه متابولیسم بالاتری دارند، بیشتر در معرض سموم و سایر عناصـرقرار می گیرند (29). جردهای ماده در طول سال بین دو تـا سـهبار آبستن می شوند و در هر دوره بین دو تا هفت فرزند بـه دنی ـا می آورند (3)، در نتیجه بـرا ی تولی ـد مثـل و پـرورش فرزنـدانانرژی بیشتری نسبت به نرها صرف می کنند. ب هطور کلی فعالیت هورمون ها، میزان جذب و دفع فلزات، رژی ـم غـذا یی و فعـل وانفعالات موجود در بین فلزات مختلف در میزان جذب فلـزاتض روری مانن د م س، روی، منی زیم و آه ن در جنس ی ته ای مختلف تاثیر گذار است (38).