بر بهبود یادگیری و تقویت حافظه اثر مثبتی دارد(مومنی و همکاران، 1388). روغنهای ضروری بادرنجبویه مصارف دارویی دارد از جمله به عنوان آنتی تومور، درمان یا پیشگیری سرطان کاربرد دارد. روغنهای ناپایدار و فرار آن ممکن است خاصیت ضدویروسی داشته باشد به خصوص ویروسHSV یا تبخال تناسلی. روغنهای ضروری آن شامل سیترال(نرال+ژرانیال) در حدود 48%، سیترونلال(مفتاحی زاده و همکاران، 2010؛یادگاری و همکاران، 1389) 47/39% و ?-کاریوهیلن 37/2% می باشد. از اسانس آن استفاده های فراوانی در صنایع آرایشی بهداشتی و داروسازی می شود. برگ ملیس دارای یک ماده تلخ، تانن، کامفر، قندهای مختلف، مواد رزینی، مواد پکتیکی و 1/0 تا 25/0 (گاهی 75/0) درصد اسانس است که ماده موثره آن به حساب می آید. اسانس ملیس مایعی بیرنگ یا به رنگ زرد روشن تا مایل به خاکستری است که دارای بویی بسیارمطبوع شبیه لیمو می باشد که اگر این اسانس از برگ گیاه قبل از گلدهی گرفته شده باشداین بو محسوس تر است(مفتاحی زاده و همکاران، 2010). اسانس این گیاه دارای مقدار کمی اسید رزماری می باشد(یادگاری و همکاران، 1389) بادرنجبویه رشد آسانی دارد اما جمعیت آن هموزیگوت نیست و بیشتر قسمتهای آن روغنهای ضروری تولید می کنند و از نظر اقتصادی کشت آن در مزارع به صرفه نیست(مفتاحی زاده و همکاران، 2010). گیاه بادرنجبویه درطول رویش به هوای گرم و نور کافی نیاز دارد بذر این گیاه در دمای12-10 درجه سانتی گراد جوانه می زند ولی دمای مناسب برای جوانه زنی آن 20-18 درجه سانتی گراد است. این گیاه قادر به تحمل درجه حرارت های پائین می باشد اما سرما تأثیر نامطلوبی بر رشد و مواد مؤثره ی آن دارد و رشد آن در سایه سبب کاهش کمیت وکیفیت اسانس می شود. تکثیر رویشی از طریق تقسیم بوته صورت می گیرد بدین طریق که پس از خارج کردن بوته های 3 ساله آنها را به چند قسمت تقسیم کرده و در زمین اصلی کشت می کنند(یادگاری و همکاران، 1389). در سال 1388 اردکانی و همکاران نشان دادند که گیاه بادرنجبویه در شرایط تنش خشکی به دلیل حفظ بقا و فرار از این تنش و همچنین کاهش مواد فتوسنتزی و وزن خشک بوته؛ زودتر به گل می رود. به عبارتی می توان اینگونه ذکر کرد که تنش باعث تسریع رشد و نمو و کاهش دوره ی رشدی گیاه می گردد. و همچنین در شرایط تنش از سطح برگ خود و اندام تعرق کننده ی خویش می کاهد (اردکانی و همکاران، 1388). در شرایط شوری و خشکی تیمار با کود نیتروژن باعث افزایش میزان اسانس بادرنجبویه شد. البته همیشه با افزایش میزان کود نمی شود انتظار داشت که میزان اسانس نیز بالا رود زیرا در شرایط تنش های شدید، گیاه مقدار زیادی از ترکیبات فتوسنتزی خود را صرف تولید ترکیبات تنظیم کننده ی اسمزی از جمله پرولین، گلایسین-بتائین و ترکیبات قندی از جمله ساکارز، فروکتان و فروکتوز می کند. تا بتواند شرایط زندگی را در این شرایط برای خود فراهم آورد(آرزمجو و همکاران، 1389).
5-1گیاه سنبل الطیب26
1-5-1 مشخصات گیاهشناسی
سنبل الطیب گیاهی است علفی و چند ساله از خانواده ی سنبل الطیب که ساقه ی آن به طور عمودی تا ارتفاع 2متر بالا می رود(کتی27، 1999). برگهای آن نوک تیز و دندانه دار و متشکل از برگچه های متعدد و گلها به رنگ سفید یا صورتی و گل آذین چتر می باشند(سجادی و همکاران، 1382). سنبل الطیب دارای سیستم ریشه ای بزرگی است این گیاه به صورت وحشی در جنگلهای کم درخت، در حاشیه ی جویبارها و گودالها در بیشتر مناطق آسیا و ایران( در مناطق مرطوب و اطراف اصفهان )مناطق کامو و دالان کوه می روید اما بیشتر بومی مناطق شمال اروپا و امریکا می باشد و دارای 250 جنس است(کتی، 1999؛ همتی، 1383؛ راال و همکاران28، 2007).
2-5-1 مشخصات دارویی
نام Valeriana از واژه ی لاتین Valer به معنای سلامتی و یا احتمالا از واژه ی Valerious که گیاهشناسان قدیمی در طب از آن استفاده می کنند، گرفته شده است(راال و همکاران، 2007). ریشه و ریزوم آن درتمام فارماکوپه های معتبر، به عنوان یک گیاه دارویی معرفی شده است(مرتضی و همکاران، 1388). ریزوم های آن به رنگ قهوه ای و ریشه های آن طویل است که پس از خشک شدن دارای بوی مشخصی می گردد. بوی آن مربوط به اسید ایزووالریک است. سایر ترکیبات عمده ی آن که از ریشه و ریزوم بدست می آیند عبارتند از والپوتریات ها و روغن های فرار می باشند.(سجادی و همکاران، 1382). موادی که از این گیاه استخراج می شود معمولابا نامهایی که از آن اقتباس شده است، نام گذاری می گردد، مثلا نوعی دارو که از والریانا تهیه می شود به نام والیوم 29 شناخته می شود. سنبل الطیب پس از خشک شدن به رنگ قهوه ای در می آید. طعم آن تلخ اما خوشبو و معطر است. در تحقیقات بالینی مختلف، اثرات آرامبخشی و خواب آوری این گیاه ثابت شده است. ریشه ی این گیاه در طب سنتی ایران دارای ارزش دارویی است و از آن به عنوان آرام بخش اعصاب، خواب آور، درمان اسپاسم، هیستری، هیجان، بیمار هراسی، میگرن، روماتیسم، کولیک های شکمی، کاهش فشارخون، دردهای قاعدگی و برخی از انواع صرع… استفاده می شود(راال و همکاران، 2007؛همتی، 1383 ؛مرتضی و همکاران، 1388). عصاره های آبی و الکلی این گیاه باعث آزاد شدن ماده ای به نام گاما، آمینوبوتیریک اسید (GABA) می شود که این ماده سبب کاهش فعالیت سیستم اعصاب مرکزی و نهایتا اثرات آرامبخشی می شود. همچنین، گلوتامین که یک اسیدآمینه است در عصاره این گیاه وجود دارد و می تواند از سد خونی _ مغزی عبور کند و به گابا تبدیل شود تا اثرات خواب آوری آن ظاهر شود. ترکیبات فعال اسانس آن شامل منوترپن ها(آلفا-پینن،آلفا-فنچن، کامفن) و سزکوئی ترپنها(والرنال، والرانول، والرنیل استات، والرنیک اسید) می باشد.(مرتضی و همکاران، 1388) که در تحقیق ثابت شده است که سزکوئی ترپن های موجود در سنبل الطیب اثر تضعیف کننده بر روی سیستم اعصاب مرکزی موش دارند. تنها عارضه ی جانبی مشاهده شده سمیت کبدی در طولانی مدت با دوز بالا بوده است(سجادی و همکاران، 1382). از مهمترین عوامل رویش گیاهان دارویی که تاثیر عمده ای بر کمیت و کیفیت مواد موثره ی گیاهان دارویی دارند، میتوان به نور، تراکم گیاه، آب، عناصر غذایی، حرارت، تاریخ کاشت، موقعیت جغرافیایی و عوامل مربوط به خاک اشاره کرد (مرتضی و همکاران،1388). شوری خاک یا آب از جمله عوامل تنش زای محیطی می باشد که علاوه بر اختلال و کاهش قابلیت جذب آب توسط ریشه ها، گیاهان را هم از نظر تغذیه ای و فرایندهای متابولیکی دچار مشکل می نماید. مراحل مختلف رشد گیاه شامل جوانه زنی بذر، بلوغ و رسیدگی بذر و پیری عکس العمل های مختلفی در پاسخ به شرایط تنش شوری از خود نشان می دهد. مرحله جوانه زنی بذر در تعیین تراکم کافی بوته در واحد سطح زمانی بدست می آید که بذرهای کاشته شده به طور کامل و با سرعت کافی جوانه می زنند (سلامی و همکاران، 1385).
6-1 نعناع فلفلی30

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

1-6-1 مشخصات گیاهشناسی
نعناع فلفلی گیاهی است علفی و چند ساله، دارای ساقه های خزنده (استولون) و ساقه های زیرزمینی(ریزوم)، ساقه اش چهارگوش به رنگ قرمز مایل به بنفش است که برگهای بیضوی شکل به صورت متقابل روی آن قرار می گیرند(یزدانی و همکاران، 1381؛ النکار31، 2009). کرک های ساقه 30 تا70 سانتی متر طول دارد و به ندرت بیش از 100 سانتی متر می شود. مقطع عرضی آن صاف و مربعی شکل است. برگها 4تا9 سانتی متر طول دارد و 5/1 تا 4 سانتی متر پهنای آن است. رنگ برگها سبز تیره است و رگبرگها به صورت شعاعی است. برگها نوک تیز و حاشیه های آن دارای دندانه های درشت هستند. گلها بنفش رنگ و6 تا 8 میلیمتر طول دارند(النکار، 2009؛ مستر/مونوگراف32، 2007)، جام گل 4 حجره ای و 5 میلیمتر قطر دارد. گلها در اطراف محور ساقه رشد می کنند و گل آذین سنبله است. گلدهی در جولای و سپتامبر انجام می شود(مستر/مونوگراف، 2007). میوه اش کپسولی به رنگ قرمز است، برگها و سرشاخه های گلدار آن دارای 1 تا 2 درصد اسانس تانن، فلاونوئید، کولین و … می باشد. ازجمله ترکیبات سازنده ی اسانس آن: منتول، منتوفوران، منتون و … می باشد(النکار، 2009؛ کاوینا و همکاران33، 2010؛ یزدانی و همکاران، 1381).
2-6-1 مشخصات دارویی
نعناع فلفلی از نظر دارویی و اقتصادی بسیار با ارزش است. که این به دلیل داشتن قدرت تولید و نگهداری روغن های ضروری است. که همانطور که گفته شد یکی از این ترکیبات منتول است که در تولید محصولات بهداشتی دهان، داروها، صنایع آرایشی و غذاها اهمیت دارد. همچنین منتول خواص ضد قارچی آنتی باکتریایی دارد، بنابراین یکی از پر مصرف ترین مواد در صنایع روغنی و عطرسازی است(اسکاورونی و همکاران34، 2005). روغن پپرمینت35 را از برگهای آن می گیرند. این ماده به رنگ زرد کمرنگ یا زرد مایل به سبز است که ویژگی آن عطرآگین بودنش می باشد(النکار، 2009). اسانس آن جهت مصارف دارویی از قسمتهای هوایی گیاه در آغاز مرحله ی گلدهی و با روش تقطیر بخار آب به دست می آید(یزدانی و همکاران، 1381). نعناع فلفلی معمولا از ترکیب دو گونه ی نعناع آبی36 و نعناع تند37 بوجود می آید و هیبرید است و بذر آن به سختی قابل کشت است و معمولا از نشاها و گونه های کشت شده ی آن برای فروش استفاده می کنند(مستر/مونوگراف، 2007). اما در سال 2010 کاوینا و همکاران با