1 − p و اطلاعاتاخذ شده از مطالعات مشخص شد شیوع فرسودگی در میاندانشجویان 8/76-3/10% می باشـد کـه براسـاس مطال عـهدیربای و کوئیتین (14و15) با در نظر گـرفتن شـیوع 45% که میانگین ارقام گزارش شده در مطالعات قبلـی اسـت بـااحتمال خطای نوع اول (α) 05/0، حجم نمونـه 264 نفـرتعیین و نتایج با استفاده از 264 نمونه تجزیه و تحلیل شد.
برای انجام نمونهگیری لیست کل دانـشجویان پرسـتاری،هوشبری، اتاق عمل، فوریت پزشکی تهیه، سپس براساس جدول اعداد تصادفی نمونههـا بـه تـصادف از بـین لیـستانتخاب شدند و در صورت انصراف یا عدم علاقه به شرکتدر مطالعه و یا تکمیل ناقص پرسشنامه نمونه انتخاب شدهحذف و نمونه دیگری جـایگزین مـی شـد. نداشـتن سـابقهاختلالات روانپزشکی شناخته شده تحت درمان براسـاس اظهارات فردی و مدارک موجود و اشتغال بـه تحـصیل درزمان تکمیل پرسشنامه برای ورود به مطالعه ضروری بـود.
قبل از انجام مطالعه مجوزهای لازم از مـسؤولین دانـشگاهعلوم پزشکی قم اخـذ شـد و از تمـامی دانـشجویان بـرایشرکت در مطالعه رضایت شفاهی گرفته شـد و بـه ایـشاناطمینان داده شد که دادهها بدون نام و فقط برای اسـتفادهدر پـژوهش جمـعآوری مـیشـوند. پرسـشنامه اطلاعـات دموگرافیک متغیرهایی مانند سن، جنس، وضـعیت تأهـل ، وضعیت سکونت، وضـعیت اشـتغال و اطلاعـات تحـصیلیشامل رشته تحصیلی، مقطـع تحـصیلی، تـرم تحـصیلی و معدل بود . برای بررسی فرسودگی تحـصیلی از پرسـشنامهتعدیل شده فرسودگی ماسلاچ فرم عمو مـی اسـتفاده شـدهک ه توس ط Schaufeli و همک ارانش اص لاح ش ده و فرسودگی تحصیلی را در دانشجویان اندازهگیری مـیکنـد (14). پرسشنامه در کل 15 عبارت دارد و شامل سه خـردهمقیاس فرعی است. خستگ ی عاطف ی (پنج عبارت ) شـک و تردیـد (چهـار عبـارت) و خودکارآمـدی (شـش عبـارت) را شامل می شود. همه عبارتهـا بـه صـورت لیکـرت هفـتدرجهای از هرگز (0) تا همیشه (6) نمرهگذاری مـیشـوند . البته با توجه بـه مثبـت بـودن عبـارات (در طـول کـلاس اطمینـان دارم کـه در انجـام کارهـا مـؤثرم) در مقیـاسخودکارآمدی، نمره دهی به صورت معکوس صورت گرفتـهو نشان دهنده احساس ناکارآمدی می باشد. دامنه نمرات دراین ابزار از 0 تا 90 متغیر است . روایی و پایایی این مقیاستوسط رستمی و همکاران برروی دانشجویان زن دانـشگاهاصفهان با آلفای کرونبـاخ بـرای خـرده مقیـاس خـستگیعاطفی 89/0، شک و تردیـد 84/0 و خودکارآمـدی 67/0 مورد تأیید قرار گرفتـه اسـت (15). در مطالعـه حاضـر نیـز پایایی این مقیاس با آلفای کرونبـاخ بـرای خـرده مقیـاسخستگی عاطفی 89/0، شک و تردید 87/0 و خودکارآمدی 79/0 مورد تأیید قرار گرفت. جهت تحل یل داده های کمـیاز میانگین و انحراف معیار و برای تحلیل دادههای کیفی از فراوانی و درصد اسـتفاده شـد متغیرهـای ایـن مطالعـه بـااستفاده از آزمون کولمـوگروو- اسـمیرنوو بررسـی و دارایتوزیع نرمال بودند. برای تشخیص ارتباط بـین متغیرهـا بـافرسودگی تحصیلی رگرسیون لجستیک تک و چند متغیـره(مدل ENTER) با استفاده از نـرم افـزار SPSS v.16 انجام شد . در این مطالعه جهت انجام رگرسیون لجـستیکمتغیر فرسودگی تحصیلی بـا اسـتفاده از چـارک 75 بـه دوطبقه فرسودگی بالا و فرسـودگی پـایین طبقـهبنـدی شـد (16). سطح معناداری برای کلیه متغیرها 05/0<p در نظر گرفته شد.

یافتهها
میانگین و انحراف معیـار سـن شـرکتکننـدگان در پژوهش 51/3±78/21 بود و 5/54% از ایـشان را دختـرانتـشکیل مـیدادنـد 5/20% از دانـشجویان متأهـل و اکثـر دان شجویان (3/88%) در مقط ع کارشناس ی م شغول ب هتحصیل بودند . 3/25% از دانشجویان شاغل بوده که از اینتعداد 5/19% در مراکز درمانی خصوصی و دولتی (اشـتغالمرتبط با رشته تحصیلی) مشغول به فعالیت بودنـد . 1/24% ساکن خوابگـاه و مـابقی غیرخوابگـاهی بودنـد. 5/20% از دانشجویان شرکت کننده در این مطالعـه تـرم یـک، 7/5% ترم دو ، 21/3% ترم سه ، 6/10% تـرم چهـار، 1/14% تـرمپنج، 6/7% ترم شش ، 1/9% ترم هفـت، 11% تـرم هـشتبودنــد. میــانگین و انحــراف معیــار معــدل دانــشجویان38/1±57/16 بود (جدول شماره 1).
میــانگین و انحــراف معیــار نمــرات دانــشجویانشرکتکننده در این مطالعه در مقیاس فرسودگی تحصیلی(نمره کل ) 84/15±52/28 بود . با استفاده از چـارک 25 و
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:26 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:26 +0330 on Wednesday October 11th 2017

75 فرسودگی تحصیلی بـه سـه طبقـه فرسـودگی پـایین،متوســط و بــالا تقــسیمبنــدی شــد . همچنــین 1/24% دانشجویان فرسودگی تحصیلی بالا را تجربه کـرده بودنـد
(جدول شماره 2).
یافتههای حاصل از ورود متغیرهـای دموگرافیـک وتحصیلی، در مـدل تـک متغیـره رگرسـیون لجـستیک در جدول شماره 3 گزارش شده است. پس از ورود متغیرها درمدل چند متغیره رگرسـیون لجـستیک، در خـرده مقیـاسخــستگی عــاطفی معــدل (96/0-58/0:OR:0/75 ،CI) معنـادار بـود (05/0<p) ب ه طـوری ک ه افـزایش مع دل فرسودگی تحصیلی در بعد خستگی عـاطفی را 25/0 برابـر کاهش می دهد و در خرده مقیـاس شـک و تردیـد ارتبـاطمعدل با این خـردهمقیـاس (96/0-56/0:OR:0/73 ،CI) معنـادار بـود و مـشخص شـد افـزایش معـدل فرسـودگی تحصیلی در بعد شک و تردیـد را 27% کـاهش مـیدهـد .
همچنین در بررسی ارتباط متغیرها با خرده مقیاس احساسناکارآمدی، ارتباط تحـصیل در رشـته هوشـبری، معـدل وسکونت در منزل شخصی معنادار بود (05/0<p) به طوریکه تحصیل در رشته هوشبری در مقایسه با رشته پرستاریدر بعد احساس ناکارآمدی افزایش 10/3 برابری فرسودگیتحـصیلی را بـه دنبـال خواهـد داشـت (68/8-10/1:CI، 10/3:OR) و اف زایش مع دل ب ا ک اهش 32/0 براب ری فرسودگی تحصیلی در بعد احساس ناکارآمدی همراه بـوده(92/0-5/0:OR:0/68 ،CI) و سکونت در منزل شخصی
34/3 برابر فرسودگی تحصیلی را در این بعد افزایش مـی –

.(OR:3/34 ،CI:1/18-9/48) داد
جدول 1- برخی متغیرهای دموگرافیک دانشجویان پرستاری و پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی قم در سال 1392
درصد تعداد گروه بندی متغیر
45/5 144 پسر جنسیت
54/5 120 دختر 79/5 210 مجرد وضعیت تأهل
20/5 54 متأهل 19/5 50 اشتغال مرتبط با رشته تحصیلی وضعیت اشتغال دانشجویان شرکت کننده در مطالعه
5/8 15 اشتغال غیرمرتبط با رشته تحصیلی 74/7 192 غیرشاغل 11/7 31 کاردانی مقطع تحصیلی
88/3 233 کارشناسی 24/1 63 خوابگاه محل سکونت دانشجویان شرکت کننده در مطالعه
16/1 42 منزل شخصی 59/8 156 منزل پدری 29/5 78 هوشبری رشته تحصیلی دانشجویان شرکت کننده در مطالعه
28 74 اتاق عمل 18/6 49 فوریت پزشکی 23/9 63 پرستاری 26/5 70 سال اول سنوات تحصیل
31/8 84 سال دوم 21/8 57 سال سوم 20/1 53 سال چهارم
جدول 2- فراوانی مطلق و نسبی فرسودگی تحصیلی دانشجویان پرستاری و پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی قم در سال 1392
طبقه بندی متغیر فرسودگی تحصیلی انحراف معیار میانگین متغیر
بالا متوسط پایین فراوانی مطلق(فراوانی نسبی ) فراوانی مطلق(فراوانی نسبی ) فراوانی مطلق(فراوانی نسبی ) 70(26/8) 117(44/8) 74(28/4) 8/99 11/90 خستگی تحصیلی
76(29/2) 111(42/7) 73(28/1) 3/20 3/19 شک و تردید
56(21/6) 138(53/3) 65(25/1) 6/94 13/40 احساس ناکارآمدی
61(24/1) 123(48/6) 69(27/3) 15/84 28/52 نمره کل فرسودگی تحصیلی

جدول 3- ارتباط برخی متغیرهای دموگرافیک با فرسودگی تحصی لی براساس تحلیل رگرسیون لجستیک (مدل تک متغیره)
احساس ناکارآمدی شک و تردید خستگی عاطفی متغیر
p-value فاصله اطمینان
95%CI نسبت شانس
OR p-value فاصله اطمینان
95%CI نسبت شانس
OR p-value فاصله اطمینان
95%CI نسبت شانس
OR 0/2 0/97-1/12 1/04 0/56 0/88-1/07 0/97 0/41 0/87-1/05 0/96 — — — سن
0/45 0/44-1/43 0/80 0/62 0/48-1/54 0/86 0/91 0/55-1/70 0/96 پسر جنس
— — – — – — — — – — – — — — – — – — دختر 0/48 0/57-3/26 1/36 0/73 0/41-1/85 0/88 0/97 0/49-1/98 0/98 هوشبری رشته
0/5 0/33-1/72 0/75 0/62 0/38-1/76 0/82 0/009 0/14-0/75 0/33 اتاق عمل 0/03 0/08-0/92 0/28 0/006 0/04-0/59 0/16 0/005 0/07-0/64 0/22 فوریت پزشکی — — – — – — — — – — – — — — – — – — پرستاری 0/01 0/56-0/94 0/72 0/03 0/60-0/97 0/77 0/01 0/58-0/93 0/73 — — معدل
0/85 0/46-1/89 0/93 0/72 0/54-2/39 1/14 0/14 0/31-1/19 0/61 مجرد بودن تأهل
0/62 0/30-2/03 0/79 0/03 0/04-0/89 0/20 0/06 0/09-1/08 0/31 کاردانی مقطع
0/6 0/91-1/17 1/03 0/03 1/01-1/29 1/14 0/007 1/04-1/33 1/18 ——– ترم تحصیلی
0/98 0/47-2/09 0/99 0/74 0/56-2/20 1/11 0/26 0/75-2/86 1/46 خوابگاه وضعیت سکونت
0/08 0/91-4/30 1/99 0/44 0/28-1/72 0/70 0/16 0/80-3/70 1/72 منزل شخصی – — — – — — – — — – — — – — — – — — – — — – — — – — — منزل پدری 0/60 0/26-1/37 0/60 0/007 0/07-0/66 0/22 0/26 0/28-1/40 0/63 اشتغال مرتبط با رشته