لاقگی آشکار می شود و فـرد دراثر ناام یدی به شدت غیر فعال شده و نمیتواند موقعیت هـای زندگی را بسنجد و در نتیجه ا ین مشکلات قدرت تطب یـق بـاتغییـرات زنـدگی را نـدارد (9). ثابـت شـده اسـت کـه بـین خوشبینی، ام ید و سلامتی همبستگ ی معناداری وجـود دارد. افراد خوشبین و امیدوار با بهـرهگ یـری از راهب ردهـای ک نـار آمـدن م ؤثرتر ماننـد ارزی ابی مج دد و مـسأله گ شایی ب ا فشارهای روان ی بهتر کنـار مـی آینـد و سـبک هـای ز یـستی سالم تری دارند (10و11). مطالعات ک مـی در زمینـه بررسـی امیدواری در افراد با بیماریها مزمن وجود دارد. در مطالعـاتپزشکی امید به عنوان یک سـاختار پو یـا کـه مم کـ ن اسـتتحت تـأثیر متغ یر هـای خـارجی و یـا تغ ییـر شـرایطی مثـلفازهای بیماری باشد در نظر گرفته شـده اسـت و ام یـدواری اغلب به عنوان یک حالت مهم ذهنی تأثیرگذار بـر عملکـ رد افراد و نگـرش آن هـا بـه زنـدگی لحـاظ گردیـ ده اسـت. در پرستاری امیدواری اغلب به عنوان یک سـاختار یکپارچـه یـا حالت ذهنی و ن یـز بـه عنـوان یـک مفهـوم چنـد بعـدی بـاپاسخ های رفتار ی، شناخت ی و احـساسی تع یـین شـده اسـت. یکی از مسؤولیتهای مهم تعریف شده پرسـتاری نیـ ز ایـ ن است که پرستار باید چگونگ ی پاسخ روانی بیماران به بیماری مزمن که مم کن است بر امر مراقبت از خود تأثیرگـذار باشـدرا بداند. ارتقا حس کنترل شخصی و فهم و درک از بی مـاری می تواند باعث افزایش ام یـدواری و امـر مراقبـت از خـود دربیماران نارسایی قلب ی شـود امـا آمـوزش بـه تنهـایی بـرای افزایش رفتارهای خـودمراقبتی کـافی ن مـی باشـد (12و13).
ثابت شده است که بیماران بعد از ترخیص از بیمارستان دچارمشکلات متعددی از جملـه مـشکلاتی در رابطـه بـا نحـوهفعالیتهای روزانـه، عـدم اطمینـان و اضـطراب، مـشکلات عاطفی و احساسی، کمبود دانش و آگـاهی، داروهـا و رژیـ م غذایی می شوند. در سال هـای اخ یـر تمر کـز اکثـر پـروژه هـا معطوف به برنامـه هـای بعـد از تـرخیص بـا هـدف کـ اهش
عوارض بعد از ترخیص می باشد (14). مراقبت پیگیـ ر سـریعاً بعد از ترخیص یکـی از مهـم تـرین را ههـ ا بـرای ک مـک بـهبیماران نارسایی قلبی جهت پیشگیری از بدتر شدن بی مـاری می باشد. هرچند آموزش دادن و یا نوشتن دسـتورالعمل هـا وموارد آموزشی در طول بستری در بیمارستان و حین ترخ یص به بیمار و همراهـان آنهـا بـه عنـوان اولـین قـدم اساسـی محسوب می شود اما اینها کافی ن یست و بیمار با یـد پ یگ یـری شود (16-14). در ا ین میان پیگیری تلفن ی به عنوان یکی ازشاخههای پرستاری از راه دور میتواند مف ید باشد. پرسـتاری از راه دور خود یکی از شاخههای پزشـکی از راه دور اسـت وبه ص ورت برآوردن نیاز هـای سـلامتی بیمـاران ، همـاهنگی، مــدیریت و ارایــه خــدمات مراقبتــی از طریــق تکنولــوژی ارتباطات و اطلاعات علی رغـم موانـع فرهنگـی، اجتمـاعی، زمانی و جغرافیایی تعریف شده است. در پرسـتاری از راه دوراز ابزارها ی ارتباطی ز یادی استفاده می شود که یکـی از ایـ ن ابزارهای ارتباط ی تلفن می باشد (17). مطالعات ز یـادی مـؤثر بود تلـه مانیتورینـگ و پیگ یـری تلفنـی سـاختار یافتـه را دربیمــاران نارســا یی قلبــی نــشان دادنــد (2،6،14و20-17). پیگیری تلفن ی توسط پرستار به عنوان ابزاری مناسـب بـرای تبادل اطلاعات، دادن آموزشها و آگاهیهای سلامت ی، اداره کردن علایم و نشانههای بیماری، تشخیص سر یع عـوارضو اطمینان بخش یدن به بیمار و خانواده بیمار به کار مـی رود و سبب افزا یش ارتباط بین بیمار و مراقبین سـلامتی مـی شـود (14). Clark و همکـاران در یـک مطالعـه کـه شـامل 14 مطالعه از مداخلات تلفنی در زمینه نارسا یی قلب ی بود کاهش کل ی 21 درص دی را در پ ذیر شه ا مج دد و ک اهش 20 درصدی را در میزان مرگ و میر بیماران نشان دادند و فوایـ د ای ن ن وع م داخلات را ب رروی کیفی ت زن دگی و ک اهش هزینهها نیز گزارش کردند. هر دو نوع مـداخلات در مطالعـهClark هــم پیگیــری تلفنــ ی ســاختار یافتــه و هــم تلــهمانیتورینگ اثرات یکسانی را داشـتند (17). فـراهمکننـدگانمراقبت سلامت ی با ید بیماران نارسـایی قلبـی را در تنظـیم و رسیدن به اهداف و نیز شر کت کردن در امر مراقبت از خـوددر زم ینههای داشتن امید و مثبت نگـری، کـ اهش اسـترس،رژیم دارو یـی ، محـدودیت دریافـت مایعـات، رژ یـم غـذایی، برنامههای ورزش ی و قطع سـیگار تـشویق کننـد (1). طبـقنظریهMiller در رابطه با سازگاری با بیماریهای مـزمن،گفته شده بین ام یدواری، سلامت ی و بهبـودی ارتبـاط وجـوددارد. همچنینMiller بیان می کند بـین بـی حرک تـی کـ ه منجر بـه نـاتوانی در حـل مـشکل، تنظـیم اهـداف و اقـداممناست شود با ضعف و ناتوانی و کاهش اعتمـاد بـه نفـس و
ناامیدی ارتباط وجـود دارد و اینهـا نهایتـاً منجـر بـه ندیـ دن علایم بهبود ی و یأس و نومید شدن مـی شـوند (21). ثابـتشده اقدامات پرستاری نظ یر آموزش، مشاوره، مزاح کردن بـابیمار، کمک به بیمار برا ی رس یدن به حداکثر فعال یت، تشو یق به اجتماع ی شدن و تکنیکهای ر یلکسیش، تقو یت معنو یـ ت بیمار، ارتباط با خـانواده بیمـار، دوسـتان و سـایر همراهـان،احساس وصل بـودن بـه یـک منبـع عظـیمتـر در افـزایش امیدواری مؤثر هستند (12و22). تا الان مطالعهای در ارتبـاطبا تـأثیر پیگ یـری تلفنـی بـرروی م یـ زان ام یـدوار ی بیمـارانصورت نگرفت ه است . انتظار می رود که با بـه کـارگیری روشپیگیری تلفن ی بعد از ترخیص بیماران نارسا یی قلبـی، بتـوانامر مراقبت از خود و امیدواری ا یـن بیمـاران را افـزایش داد . همان طور که اشاره شد دو عامـل خـودمراقبتی و ام یـدواری اثرات تعامل ی با هم دارند و می توان با داشـتن ارتبـاط مـداوم با بیمار بعد از ترخیص و حمایت او باعث افزایش ام یدواری ودر نت یجه آن افزایش امر مراقبت از خود شد و از طرف دیگـر ه م ب ا پیگی ر ی بیم ار بع د از ت رخیص و اف زایش ت وان خودمراقبتی بیمـار شـاهد افـزایش ام یـدواری آنهـا باشـیم. مطالعات ز یادی در زمینـه آمـوزش بـر جنبـه هـای مختلـف بیم اری نارس ایی قلب ی ص ورت گرفت ه ام ا هن وز ش اهد مطالعهای در راستای بررس ی تأثیر آموزش و پیگ یـری تلفنـی بر پیامدهای این بیماری نبود هایم. لذا مطالعه حاضر با هـدفتأثیر آمـوزش و پیگ یـری تلفنـی توسـط پرسـتار بـر میـ زان امیدواری بیماران نارسا یی قلبی انجام شده است.

روش مطالعه

پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه تجرب ی می باشد. جامعه پژوهش شامل افرادی بودند کـ ه بـا تـشخیص نارسـایی قلبـی توسط 3 تن از فلوش یپهای نارسا یی قلب ی در بیمارسـتان مرکـ ز قلب شه ید رجا یی در سال 1390 بستری شدند . پـس از کـ سب مجوزهای لازم از معاونـت پژوهـشی دانـشگاه علـوم پزشـکی بقیه اﷲ (عج) و هماهنگی با مـسؤولین بیمارسـتان مر کـز قلـبشهید رجا یی از طریق نمون هگ یـری مبتنـی بـر هـدف بیمـاراننارسایی قلب ی مراجعه کننده به این بیمارستان کـ ه واجـد شـرایط ورود به مطالعه بودند به عنوان نمونه انتخاب و سپس به صورتتصادفی در سه گروه شاهد یا آزمون قرار گرفتند . در این مطالعه3 گروه (یک گروه شاهد و دو گروه آزمون) وجود داشـت. کـ ل نمونهها 189 نمونه، و در هر گروه 63 نمونه بـه طـور تـصادفی قرار گرفتند. شرایط ورود بـه مطالعـه شـامل (سـن 20 سـال وبالاتر، تشخ یص نارسا یی قلب ی توسط تیم مشتر ک فلوش یپ های نارسایی قلب ی، بیماران کلاس دو و سه قلبی، فارسی زبان بودنبیمار، داشتن حداقل مدرک تحص یلی س یکل، داشتن هوشـیاری کامل، داشتن تلفن در منزل، نداشتن مـشکل تکلـم و شـنوایی شناخته شده، عدم ابتلا به فرم پیشرونده بیماری اعضا ی ح یاتی) بودند و عدم تما یل بیمار به ادامه شرکت در مطالعـه بـه عنـوانمعیار خـروج از مطالعـه در نظـر گرفتـه شـد. ابـزار جمـع آوری اطلاعـات شـامل پرسـشنامه جمعیـت شـناختات ی و پرسـشنامه امیدواری Miller بود. پرسشنامه امیدواری Miller اولین بار، جهت سنجش امیدواری بیماران قلبی در آمریکا به کـار رفـت .
آزمونMiller شامل 40 جنبه (سؤال) از حالـت هـای امیـد و درماندگی می باشـد و ارزش نمـره هـر سـؤال از 1 تـا 5 متغیـرمی باشد. نمره کل این آزمون 200 است که نشا ندهنده حدا کثر امیدواری و حداقل نمره این آزمون 40 است کـ ه نـشاندهنـدهکمترین م یزان ام یدواری می باشـد . در مطالعـهای کـ ه روایـی وپایایی این پرسشنامه و نیز مناسـب بـودن آن جهـت سـنجشامیدواری در جمعیت ای رانـی، مـورد بررسـی قـرار گرفـت ایـ ن پرسشنامه به عنـوان بهتـرین پرسـشنامه بـا (81/0=alpha و43/0=r) جهت سنجش امیدواری بیماران ایرانی مورد تأیید قرار گرفت (23). نحوه جمع آوری اطلاعات به این صورت بـود کـ ه بعد از وارد شدن بیماران واجد شرا یط براساس مع یارهای ورود بهمطالعه پرسشنامه اطلاعات جمعیت شناختی توسط پژوهشگر بهانجام مصاحبه با بیمار تکمیل می شد و سپس 2 عدد پرسشنامهامیدواری Miller به بیماران داده می شد که بیمـاران یکـی از این پرسشنام هها را ح ین ترخیص پر می کردند و پرسشنامه دیگر را 3 ماه بعد از ترخیص (بعد از انجام مداخلـه) پـر مـی کردنـد و برای پژوهشگر ارسال می نمودند. روش انجام مداخلـه بـه ایـ ن صورت بود که در گروه شاهد هیچگونه مداخل های وجود نداشتو بیم اران تنه ا مراقب ت ه ای روت ین بیمارس تان را دریاف ت می کردند. در گروه آزمـون اول بـه بیمـار حـین تـ رخیص یـک ساعت آموزش حضوری توسط محقق در خـصوص مراقبـت ازخود و تغییرات مربوط به سبک زندگ ی و همچنین یک کتابچـهآموزشی محق