رگذار بر گسترش جوامع اعلام کردند. عامل دیگر تأثیرگـذاربر این گروه کربن آلی است که نقش زیادی در رشد گونـه هـا یگیاهی دارد. جعفریان و همکاران (9)، هاردل و همکـاران (39) و بورمن و همکاران (34) در مطالعات خـود کـربن را یکـ ی از عوامل اصلی در تفکیک جوامع گیاهی عنـوان کـردهانـد . عامـلدیگر ماده آلی خاک است. ماده آلی نقش زیادی در حاصلخیزیخاک دارد.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

در واقع در تفکیـ ک گـروه گونـه اکولوژیـ ک چهـارم بخـششیمیایی خاک نقش پر رنگی بر عهده دارد. نقش بیوشـ یمیایی در ایجاد بستر مناسب برای فعالیت میکروارگانیسمها، نقش شیمیاییافزایش عناصر غذایی و نقش فیزیکی در افزایش کلوئیدهای آلیخاک، افزایش سطح ویژه و افزایش ظرفیت تبادلی خـاک، بهبـودساختمان و افزایش ظرفیت نگهداری آب و بهبود شرایط فیزیکیخاک از اثرات مثبت ماده آلی خاک مـ ی باشـد (16). ایـ ن گـروهنسبت به سایر گروهها کمترین مقدار اسیدیته را دارا بود و شـا ید همین مسئله کمک زیادی به افزایش عناصر غذایی در این گـروهنموده است. در تحقیقی اعلام شد که در رویشگاههایی که میـ زان مواد آلی خاک بیشتر است اسیدیته خاک کمتر و مواد آلی در اثـرفساد و پوسیدگی اسـ یدیته خـاک را کـاهش و خـاک را اسـیدیمیکنند (3). محسن نژاد و همکاران (1389) در تحقیقـات خـوددر مراتع هراز آمل اعلام کردند که ازت، ماده آلی، کـربن آلـی و جهت جغرافیایی مهمتـر ین عوامـل مـؤثر بـر پـراکنشStachys lavandulifolia هستند (28). آذرنیوند و همکاران (2) ماده آلی و نیتروژن را در پراکنش گونههـا ی گیـ اهی مـؤثر دانسـتند. عوامـلدیگری که در تفکیک این گروه نقش دارند درصد رس و درصد رطوبت اشباع میباشد. محتشمنیا و همکـاران (1386) در مراتـعاقلی د ف ارس مش اهده کردن د ک ه Euphorbia sp. و Stachysinflate بر روی خاکهای رسـ ی پـراکنش بیشـتر ی دارنـد (27).
گرگین کرجی و همکاران (25) رس و درصد رطوبـت اشـباع رامهمترین عوامل مؤثر بر پـراکنش گونـههـا ی مرتعـ ی در سـارالکردستان اعلام کردند. جعفری و همکاران (7) بافت، ماده آلـ ی و درصد رطوبت اشباع را مهمترین عوامل تفکیک جوامع گیاهی در مراتع معرفی کردند. راگل و همکاران (45) و اومـر و همکـاران(44) به نقش شوری، رطوبت و موادغذایی در پـراکنش پوشـشگیاهی اشاره کردهاند.
گویلی کیلانه و وهابی (26) رس، کربن آلی و مواد آلی را در تفکیک رویشگاههای مرتعی زاگرس مؤثر دانستند. کیا و همکاران (24) ماده آلی، ازت و بافت خاک را بر طبقهبندی گروه گونههایاکولوژیک بسیار مؤثر دانستهاند. گونههای ایـ ن گـروه در جهـتشمالی منطقه مورد مطالعه قرار گرفتهاند. گـو یلی و وهـاب ی (26) در تحقیقات خود در مراتع فریدونشهر به نقش عناصر غذایی و خاکهای حاصلخیز و میردیلمی و همکـاران (32) در مـراوه تپـهاستان گلستان به نقش جهت حغرافیایی و درصد رس در افزایش رشد Phlomis persica اشـاره کـردهانـد . جعفریـ ان و همکـاران(1390) در مطالعات خود در مراتع سرخده سمنان اعـلام کردنـدگونههای جنس Eryngium در مناطقی که میزان کربن آلی، مـادهآل ی، ازت و درص د رس بیش تر و ش یب کمت ر باش د پ راکنش بیشتری دارند (9). طاطیان و همکاران (1390) در مطالعات خود در مراتع استان قم به حضور بیشتر Echinops sp. در مکانهای با اسیدیته و سیلت کمتر اشـاره کـردهانـد (20). گـرگ ین کرجـ ی و همکــاران (1385) در مطالعــات خــود در ســارال کردســتان بــهپراکنش تیـ پ Eryngium – Achilla بـر روی منـاطق ی بـا درصـدسیلت پایین اشاره کردهاند (25).
لازمه مـد یریت و بهـره بـرداری پایـ دار از یـ ک اکوسیسـتمشناخت اجزای اصلی آن، بررسی روابـط بـین آنهـا و شـناختتنگناهای آن اکوسیسـتم اسـت کـه ایـ ن مسـئله جـز بـا کمـک
۳۵
اکولوژی امکانپذیر نیسـت . ویژگـ یهـا ی فیزیکـ ی و شـ یمیاییخــاک در رابطــه بــا پوشــش گ یــاهی باعــث تنــوع و پــراکنش جغرافیایی گستره گیاهان میشوند. وجود رابطـه تنگاتنـگ بـین عوامل محیطی و پوشش گیاهی موجب میشود که استقرار یـ ک جامعه گیاهی ویژه محدود یا گسترش یابد (4). با توجه به نقش مهم گیاهان در تعادل اکوسیسـتم هـای مختلـف و اسـتفادههـایمختلفی که بشـر بـهطـور مسـتقیم یـا غیرمسـتقیم از آنهـا دارد،ضرورت شناخت روابط بین گیاهان و عوامل محیطی بـه منظـورحفظ گیاهان و ثبات رویشگاه آنها امری اجتنابناپذیر است. در
منابع مورد استفاده
حقیقت ایـن شـناخت در اصـلاح و احیـای مراتـع مفیـد واقـعمیگردد و از این طریق میتوان مسایل بسیاری از قبیل ایـن کـهچه گونههایی در یک منطقه سازگارند و در شرایط یکسان کدام گونه پراکنش بیشتری دارد را درک کرد (20). باتوجه بـه اینکـههر گونه گیاهی نیازهای اکولوژیکی و دامنه بردبـار ی مشخصـ ینسبت به خصوصیات خاک دارد و خصوصیات خاک هم نقـشزیادی در گسترش جوامع دارند امید اسـت ایـ ن تحقیـ ق بتوانـدباعث توجه و مطالعه بیشتر در منطقه مورد مطالعه گردد و بتوان در اصلاح و احیا پوشش گیاهی از آنها استفاده کرد.
اردکانی، م. ح. 1384. بومشناسی. انتشارات دانشگاه تهران. چاپ ششم. 340 ص.
آذرنیوند، ح.، م. جعفری، م. ر. مقدم، ع. جلیلی و م. ع. زارع چاهوکی. 1382. بررسی تاثیر خصوصیات خاک و تعییرات ارتفاع بـرپراکنش دو گونه درمنه) (Artemisia) مطالعه موردی: مراتع مناطق وردآورد، گرمسـار و سـمنان). منـابع طب یعـ یایـ ران56(1و2):
.93-100
پوربابائی، ح.، م. حیدری و ع. صالحی. 1389. گروه گونههای اکولوژیک در رابطه با عوامل محیطی در جنگلهای منطقه قلارنـگ،استان ایلام. زیست شناسیایران، 23(4): 519-508.
پیری صحراگرد، ح.، ح. آذرنیوند، م. ع. زارع چاهوکی، ح. ارزانی و س. قمی. 1390. بررسـ ی عوامـل مح یطـ ی مـؤثر بـر پـراکنشجامعههای گیاهی حوزه آبخیز طالقان میانی. مرتعوآبخیزداری64(1): 11-1.
ترنجزر، ح.، ق. م. زاهدی، م. جعفری و ح. زاهدیپور. 1390. رابطه بین جوامع گیـاهی و متغیرهـای فیزیکـی و شـیمیایی خـاک
(مطالعه موردی: کویر میقان اراک). تحقیقات مرتع و بیابانایران18(3): 394-384.
تقیپور، ع.، م. مصداقی، غ. ع. حشمتی و ش. رستگار. 1387. اثر عوامل محیطی بر پراکنش گیاهان مرتعی در منطقه هـزار جریـ ببهشهر. (مطالعه موردی: مراتع سرخ گریوه). علومکشاورزیومنابعطبیعی15(4): 205-195.
جعفری، م.، س. ا. جوادی، م. ع. باقرپور زارچی و م. طهمورث. 1388. بررسی روابط پوشـش گ یـ اهی بـا بعضـی از خصوصـ یات خاک در مراتع ندوشن استان یزد.مرتع3(1): 40-29.
جعفری، م.، م. ع. زارع چاهوکی ،ح. آذرنیوند، ن. باغستانی میبدی و ق. زاهدی امیری. 1381. بررسی روابط پوشش گیاهی مراتـعپشتکوه استان یزد با خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک با استفاده از روشهای تجزیه و تحلیل چند متغیره. مجله منابع طبیعیایران55(3): 432-419.
جعفریان، ز.، آ. کریمزاده، ج. قربانی و م. اکبرزاده. 1390. شناسایی گروه گونههـای اکولوژیـک و عوامـل محیطـی مـؤثر بـر آنهـا.
محیط شناسی37(59): 88-77.
10.حقیان، ا.، ج. قربانی، م. شکری و ز. جعفریان. 1388. تعیین سهم خصوصیات خاک و توپـوگرافی در تشـر یح پـراکنش گ یـ اهی در بخشی از مراتع ییلاقی البرز مرکزی، مرتع3(1): 68-53.
۳۶
11.خدری غریبوند، ح. ا.، ق. دیانتی تیلکی، م. مصداقی، ه. سهرابی و م. سرداری. 1388. تاثیر خصوصـیات خـاک، جهـت شـیب وارتفاع بر پراکنش گونه کافوری در منطقه دوتو- تنگ صیاد استان چهارمحالوبختیاری. مرتع3(3): 370-357.
12.ذوالفقاری کرباسک، ف.، ا. پهلوانروی، ا. فخیره و م. جباری. 1389. بررسی رابطه عوامل محیطی بـا پـراکنش پوشـش گیـاهی درحوزه آبخیز آقتقه. تحقیقات مرتعوبیابان ایران17(3): 444-431.
13.رحیمی، و. 1386. بررسی تنوع زیستی گونههای گیاهی در جنگلهای دستخورده و تقریبا بکر آرمرده، بانه، کردستان. پایـ اننامـه کارشناسیارشد، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه گیلان. 75 ص.
14.رودی، ز.، ح. جلیلوند، و ا. اسماعیلزاده. 1391. اثر عوامل خاکی در پراکنش گـروه هـا ی بـوم شـناختی گ یـ اهی. مطالعـه مـوردی:
ذخیرهگاه جنگلی شمشاد سیسنگان. زیستشناسیگیاهی4(13): 56-39.
15.زارع چاهوکی، م. ع. 1385. مدلسازی پراکنش گونهها در مناطق خشک و نیمـه خشـک . رسـاله دکتـری. دانشـکده منـابع طبیعـ یدانشگاه تهران. 180 ص.
16.زارع چاهوکی، م. ع.، آ. زارعی و م. جعفری. 1391. مطالعه ارتباط برخی عوامل محیطی با پراکنش پوشش گیاهی در مراتع دنبلیـ د طالقان. پژوهشهایآبخیزداری94: 73-65.
17.زارعی، آ.، م. ع. زارع چاهوکی، م. جعفری، ح. باقری و ا. علیزاده. 1389. تعیین ویژگیهای خاک مؤثر بر پراکنش پوشـش گیـاهیمراتع منطقه کوه نمک استان قم. مرتع4(3): 421-412.
18.زهتابیان، ق.، م. ک. کیانیان و آ. صالحپور جام. 1387. بررسی عوامل محیطی مؤثر بر استقرار و گسترش گیاهـان بـا بهـرهگیـ ری از تجزیه و تحلیل چندمتغیره (مطالعه موردی: اراضی مرطوب جنوب دریاچه نمک کاشان). منابع طبیعیایران61(2): 499-487.
19.شکرالهی، ش.، ح. ر. مرادی، و ق. ع. دیانتی تیلکـ ی. 1391. بررسـ ی برخـ ی عوامـلمحیطـ ی مـؤثر بـر رویشـگاه آویشـن کـوه ی
(Thymus kotschyanus Bois) در مراتع ییلاقی پلور. گیاهوزیستبوم8(30): 87-69.
20.طاطیان، م. ر.، ع. ر. ذبیحی، ر. تمرتاش و م. شعبانی. 1390. تعیین گونههای گیاهی معرف برخی خصوصیات خاک در مراتع کـوهنمک قم با استفاده از تکنیک رستهبندی.محیطشناسی37(58): 28-21.