خیاز پیش فرضهای مهم این آزمون آماری مورد بررسـی قـراربگیرد، چرا که عدم رعایت این مفروضهها ممکن است نتایجتحقیق را با سوگیری همراه سازد. پیشفرضهای استفاده ازتحلیل کوواریانس عبارتند از: نرمال بودن توزیـع پراکنـدگیدادهها – برابری واریانسهای خطا – همگن بـودن خطـوطرگرسیون، این سه مفروضه قبل از تحلیل کوواریانس بـرایاین پژوهش مورد بررسی قرار گرفت. خوشـبختانه هـر سـهمفروضه آزمون تحلیل کوواریانس برقرار بود . یعنـی اسـتفادهاز تحلیل کوواریانس برای تحلیـل دادههـای ایـن پـژوهشمناسـب بـود. بـدین صـورت، از طریـق مقایـسه دو گـروه، فرضیه های پژوهش مورد بررسی قرار گرفتند.
ابــزار اســتفاده شــده در ایــن پــژوهش پرســشنامهمهارتهای تفکر انتقادی کالیفرنیا فرم ب (CCTST) بـود .
این پرسشنامه که در سال 1990 توسـط فاسـیون و فاسـیونساخته و ارزیابی شد دارای 34 گویه است که برخـی از آنهـاچهار گزینهای و برخی پنج گزینهای است . در هر گویـه فقـطیک پاسخ صحیح وجود دارد و نمره کل فرد میتواند حـداکثر34 باشد . پنج حوزه تفکر انتقادی که در این پرسـشنامه مـورد ارزیابی قـرار مـیگیـرد شـامل تحلیـل، ارزشـیابی، اسـتنباط،استدلال استقرایی و استدلال قیاسی است. زیرمقیاس تحلیلشامل 9 گویه، ارزشیابی شامل 14 گویه، اسـتنباط شـامل 11 گویه و استدلال استقرایی و قیاسی هر کدام شامل 15 گویـهاست. میانگین تعیین شده برای این آزمون 89/15 اسـت (3). ضریب پایایی آزمون با استفاده از روش آلفای کرونباخ 72/0 و اعتبار سازه تمام خرده مقیاسها با همبستگی مثبت و بالا بین 60-65% گزارش شده است (39).

یافتهها
در پژوهش حاضر 39 دانشجوی دختـر (93/63%) و
22 دانشجوی پسر (06/36%) حضور داشتند. میانگین سنیدانشجویان 14/21 با انحراف استاندارد 06/2 بود.

در جدول شماره 1 شـاخصهـای توصـیفی پـیش-آزمون و پسآزمون بـه تفکیـک گـروه کنتـرل و آزمـایشنشان داده شده است. همان طور که مشهود است میـانگینگروه آزمایش در پسآزمون نسبت به پیشآزمون بـه طـور قابل ملاحظه ای افزایش داشته اما در میانگین گروه کنترلدر پیشآزمون و پسآزمون تفاوت احساس نمیشود.
در این پژوهش، برای بررسی فرضیههای پـژوهشاز آزمــون آمــاری تحلیــل کوواریــانس یــک عــاملی
(ANCOVA) استفاده گردید.
در جدول شماره 2 نتیجه آزمون تحلیل کوواریـانسبه وضوح نشان داده شده اسـت. همـان طـور کـه در ایـنجدول مبرهن است حتی بعد از تعـدیل اثـر پـیش آزمـون، تفاوت بین گروه آزمایـشی بـا کنتـرل، بـا 99% اطمینـان،معنادار میباشد.
در جدول شـماره 3 خلاصـه نتـایج آزمـون تحلیـلکوواریانس ابعاد تفکر انتقادی به وضـوح نـشان داده شـدهاست. همان طور که در این جدول مبـرهن اسـت، مجمـوع مجذورات بعد تحلیل 50/12 می باشد که منجـر بـه انـدازهآزمونF ، 63/8 میشود که اندازه این آزمونF در سطحیک درصد معنادار است . همچنین مجموع مجـذورات بعـداستنباط 19/12 می باشد که منجـر بـه انـدازه آزمـونF ،82/11 میشود که اندازه این آزمونF هم در سطح یـکدرصد معنادار است . مجموع مجذورات بعد ارزشـیابی 23/9 می باشد که منجر به اندازه آزمونF ، 51/6 شده است کهاندازه این آزمونF هم در سطح یک درصد معنادار اسـت.
مجموع مجذورات بعد استدلال قیاسی 08/3 می باشـد کـهمنجر به اندازه آزمونF ، 19/1 شده است که انـدازه ایـنآزمونF در سطح یک درصد و پنج درصد معنادار نیست ودر نهایت مجموع مجذورات بعد استدلال اسـتقرایی 55/5 می باشد که منجر به اندازه آزمونF ، 16/2 شده است کهاندازه این آزمونF هم در سطح یک درصد و پنج درصـدمعنادار نیست.
جدول 1- شاخص های توصیفی نمرات پیش آزمون، پس آزمون مهارتهای تفکر انتقادی و ابعاد آن به تفکیک گروه (آموزش دیده با روش یادگیریتلفیقی و آموزش حضوری)
انحراف استاندارد میانگین تعداد گروه توصیف آماری گروهها
3,11 10,93 30 کنترل نمرات پیشآزمون
3,55 11,25 31 آزمایشی 2,96 11,01 30 کنترل نمرات پسآزمون
3,62 14,41 31 آزمایش جدول 2- نتایج تحلیل کواریانس تأثیر یادگیری تلفیقی بر تفکر انتقادی
سطح معناداری F مقدار میانگن مجذورات درجه آزادی مجموع مجذورات منبع تغییرات

/000 123/80 394/20 2 788/40 مدل تصحیح شده
/328 /973 3/09 1 3/09 عرض از مبدا
/000 223/31 711/03 1 711/03 پیشآزمون
/000 17/53 55/83 1 55/83 گروه (متغیر مستقل)
3/18 58 184/67 خطا
50 10219/00 کل
60 973/08 کل تصحیح شده

جدول 3- خلاصه نتایج تحلیل کواریانس تأثیر یادگیری تلفیقی بر ابعاد تفکر انتقادی
سطح معناداری F مقدار میانگن مجذورات درجه آزادی مجموع مجذورات ابعاد تفکر انتقادی
/005 8/63 12/50 1 12/50 تحلیل
/001 11/82 12/19 1 12/19 استنباط
/013 6/51 9/23 1 9/23 ارزشیابی
/278 1/19 3/08 1 3/08 استدلال قیاسی
/146 2/16 5/55 1 5/55 استدلال استقرایی

بحث
هدف اصلی ایـن پـژوهش بررسـی تـأثیر اسـتفاده ازیادگیری تلفیقی بر مهارتهـای تفکـر انتقـادی دانـشجویانپرستاری بود که مشخص شد استفاده از یادگیری الکترونیکیو حضوری (تلفیقی) بر مهارت های تفکر انتقادی دانـشجویانپرستاری مؤثر است . همچنین 5 فرضـیه فرعـی تـأثیر روشآزمایشی استفاده از یادگیری تلفیقـی بـر ابعـاد 5 گانـه تفکـرانتقادی نیز مورد مـورد بررسـی قـرار گرفتنـد. بـدین ترتیـبیادگیری تلفیقی بر مهارت تفکر انتقادی و سـه بعـد تحلیـل،استنباط و ارزشیابی دانشجویان تأثیر مثبت دارد اما بر دو بعـداستدلال قیاسی و استدلال استقرایی تأثیر معن اداری ندارد . بـهطور کلی نتیجه این پژوهش گویای این نکتـه اسـت کـه بـااستفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات به عنـوان مکمـل درآموزش (یادگیری تلفیقـی) دانـشجویان پرسـتاری مـیتـوانمهارتهای تفکر انتقادی آن ها را ارتقاء بخشید.
نتیجه پـژوهش حاضـر اخـتلاف معنـاداری را بـیننمرات دانشجویان گروه کنترل با گروه آزمایش نـشان داد.
نتیجه این پژوهش با نتایج پـژوهشهـای زهـری انبـوهی،نیکروان مفرد و پازارگـاردی (35)، اﷲ کرمـی (34)، بنـی-هاشـم و همکـاران (23)، Gurpinar and ed (36)، Ellison. Joyes. ،(17)Akkoyunlu & Soylu
.همسو می باشد (37) & Fadzli Ali
در تبیین یافتـه پـژوهش حاضـر و یافتـههـ ای سـایرپژوهش ها می توان گفت که با استفاده از یادگیری تلفیقـی ، تفکرات بـه صـورت کلـی (بـ ه ویـژه تفکـر انتقـادی)، بـه دانشجویان کمک مـی کننـد تـا فراینـد و فـرآورده اجـزای کارشان را شکل دهند و بازنگری کنند و همچنین می تـوانگفت که یادگیری تلفیقی به دلیل استفاده هم زمان از محـیطواقعی کلاس درس و ویژگ ی هـ ای آمـوزش الکترونیکـی، درواقع فضایی نو همراه با دسترسی به منـابع فـراوان را بـرایدانشجویان فراهم می کنـد کـه در ایـن محـیط دانـشجویانمی توانند مبتنی بـر علایـق و نیازهـای خودشـان در آن بـهجــستجو بپردازنــد (23)، از طــرف دیگــر تفکــر ان تقــادی دانشجویان پرستاری هـم فراینـدی قابـل آمـوزش اسـت وهمچنین از امور مهم در آموزش پرستاری نیز مـیباشـد (7).
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:24 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:24 +0330 on Wednesday October 11th 2017