ات مربوط به آگاهی و عملکرد از پرسشنامه مطالعه Davari و همکاران )0( استخراج شد که براساس معیارهای 2101 انجمن قلب آمریکا تهیه شد بود. سؤالات آگاهی شامل سؤالهایی در زمینههای تغییرات جدید و مهم دستورالعمل احیاء قلبی ریوی و توالی زنجیره بقاء، کمیت و کیفیت پروسیجرهای احیاء قلبی ریوی )مانند بررسی سطح هوشیاری، بررسی تنفس، بررسی نبض، محل، عمق و تعداد فشرده شدن قفسه سینه، تکنیک باز کردن راه هوایی، انواع تنفس، تعداد تنفس مصنوعی و نسبت تعداد فشرده شدن قفسه سینه به تنفس( بود. نمره دهی سؤالات آگاهی به این صورت بود که برای هر سؤال صحیح 0 نمره در نظر گرفته شد. بر این اساس، حداقل و حداکثر نمره آگاهی صفر و بیست برآورد شد. بر اساس امتیازات کسب شده، آگاهی بر اساس مقیاس لیکرت در سه سطح خوب )نمره 21-03(، متوسط )نمره 02-2( و ضعیف )نمره کمتر از 6( در نظر گرفته شد.
سؤالات مرتبط با عملکرد شامل نحوه عملکرد واحدهای مورد پژوهش

نشریه آموزش پرستاری، دوره 1، شماره 9، مرداد و شهریور 5931
در مورد اجرای اقدامات پایه حفظ حیات، انجام ماساژ، سرعت و محلماساژ قلبی، بازگشت قفسه سینه، وقفه در ماساژ قلبی، نحوه باز کردنراه هوایی، چگونگی بررسی تنفس، تنفس مصنوعی )تنفس دهان به دهان، تنفس دهان به پوششهای محافظ، تنفس دهان به بینی و دهان به استوما و ماسک کیسهای(، محل و نحوه کنترل انواع نبضها، نسبت ماساژ به تنفس، زمان هر دم و باز دم و وضعیت بهبودی بود. در این پژوهش در صورتی که فراگیر مهارت را صحیح انجام میداد، نمره یک و در صورت عدم انجام صحیح نمره صفر کسب نمود. لذا، حداقل و حداکثر نمره عملکرد صفر و سی در نظر گرفته شد. بر اساس امتیازات کسب شده، عملکرد به سه سطح خوب )نمره 31 – 21(، متوسط )نمره 21-01( و ضعیف )نمره کمتر از 01( طبقه بندی شد. به منظور بررسی روایی پرسشنامه از روش اعتبار محتوا استفاده شد. بدین صورت که پرسشنامه مطالعهDavari و همکاران )0( توسط اساتید راهنما، مشاور و 01 نفر از اعضاء هیئت علمی و متخصصین قلب و عروق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران تحت بررسی قرار گرفت و بر اساس نظرات آنها، 3 سؤال پرسشنامه که در زمینه عملکرد بود، حذف شد. جهت اعتماد علمی سؤالات حیطه آگاهی از روش آزمون مجدد استفاده شد، به این ترتیب که ابتدا پرسشنامه توسط 01 نفر از همراهان بیماران )جز جامعه اصلی پژوهش نبودند( تکمیل شد و بعد از 01 روز مجدداً پرسشنامه توسط همان افراد تکمیل و ضریب همبستگی معادل 40/1 تعیین شد. جهت تعیین اعتماد علمی سؤالات حیطه عملکرد از روش سنجش و مشاهده بین پژوهشگران استفاده شد، بدین ترتیب که به طور همزمان عملکرد واحدهای مورد پژوهش از طریق مشاهده پژوهشگر و پرستار دیگری که از نظر سطح تحصیلات و سابقه کاری با پژوهشگر یکسان بود صورت گرفت و پایایی آن 24/1 محاسبه شد.
پس از اخذ مجوز از کمیته اخلاق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران، نمونهها پس از توضیح اهداف و کسب رضایت از آنها انتخاب شدند و پرسشنامه حاوی اطلاعات دموگرافیک توسط واحدهای مورد پژوهش تکمیل شد. به منظور ارزیابی اولیه، سؤالات حیطه آگاهی توسط واحدهای مورد پژوهش پاسخ داده شد و نحوه عملکرد آنها بر روی مولاژ توسط پژوهشگر نمره دهی شد. سپس نمونهها در 1 گروه 01-0 نفره تقسیم شدند و در سه جلسه 61 دقیقهای در 3 روز متوالی آموزش دیدند. نحوه توزیع در این گروهها به انتخاب خود فرد بود تا کسانی که حداکثر مشارکت را با هم داشتند، در یک گروه قرار گیرند. انتخاب سرگروه نیز به عهده خود فراگیر بود. در این روش مدرس )کارشناسی ارشد پرستاری( در جلسه اول و دوم حدود 31 تا 41 دقیقه مباحث اصلی را به صورت سخنرانی و آموزش بر روی مولاژ ارائه میداد و از سرگروهها میخواست که در جلسه )دوم و سوم( بعد با همکاری سایر اعضای گروه، درباره مطالب آموخته شده جستجو کنند و آنها را در قالب سمینار و با استفاده از سخنرانی و مولاژ به مدت 21 تا 31 دقیقه در ابتدای جلسه ارائه دهند. در جلسه سوم آموزش جدیدی ارائه نشد و مطالب قبلی ارائه شده مرور شد و جزوه آموزشی در اختیار کلیه نمونهها قرار گرفت. قبل از برگزاری جلسات دوم و سوم، مدرس فراگیران را در مورد چگونگی تهیه مطالب به منظور نظارت بر محتوا و پوشش کامل اهداف راهنمایی میکرد. در هنگام ارائه فراگیران نیز مدرس به عنوان هماهنگ کننده و به منظور رعایت برنامه زمان بندی ارائه مطالب، پاسخ به سؤالات فراگیران، تکمیل بحث و همچنین
21
برقراری نظم در کلاس حضور داشت. 2 هفته پس از اتمام آموزش پسآزمون گرفته شد.

جدول 1: توزیع فراوانی مطلق و نسبی مشخصات دموگرافیک واحدهای مورد پژوهش
فراوانی%) ( مشخصات
2/14 جنسیت
26 )14/2( زن
22 )41/4( مرد
وضعیت تأهل
00 )22/0( مجرد
34 )21/4( متأهل
0 )2/0( مطلقه
2 )4/2( همسر فوت شده
تحصیلات
02 )21( ابتدایی
03 )22/0( راهنمایی
01 )30/3( دیپلم
4 )4/4( فوق دیپلم
4 )4/4( لیسانس و بالاتر
وضعیت اشتغال
00 )22/0( خانه دار
02 )21( کارمند
00 )22/0( کارگر
4 )4/3( بازنشسته
6 )02/1( بیکار
4 )4/3( کشاورز
نسبت مراقب با بیمار
01 )21/4( پدر
02 )21( مادر
2 )4/2( خواهر
3 )6/3( برادر
04 )32/1( همسر
3 )6/3( فرزند
داشتن اطلاعات در مورد احیا قلبی ریوی
00 )30/6( بله
20 )61/4( خیر
نحوه کسب اطلاعات در مورد احیا قلبی ریوی
2 )04/6( مطالعه کتاب
02 )21( رسانههای رادیو و تلویزیون
20 )61/4( بدون اطلاع

تاریخ و ساعت برگزاری پس آزمون در جلسه آخر آموزش اطلاع رسانی شد و به منظور یادآوری، فراگیران با استفاده از تماس تلفنی به محلآموزش فراخوانده شدند. در این مرحله نیز سؤالات حیطه آگاهی مجدداًتوسط نمونهها پاسخ داده شد و نحوه عملکرد واحدهای مورد پژوهشبر روی مولاژ نیز مجدداً توسط پژوهشگر ارزیابی شد.
دادههای جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار آماری SPSS نسخه 06 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. برای توصیف فراوانی مطلق، فراوانی نسبی، میانگین و انحراف معیار از آمار توصیفی و جهت مقایسه نمرات قبل و بعد از مداخله از آزمون کای اسکوئر وt زوجی استفاده شد. در تمام آزمونها 11/1P < به عنوان اختلاف آماری معنادار در نظر گرفته شد.
یافتهها
جدول 2: توزیع فراوانی مطلق و نسبی سطح آگاهی و عملکرد نمونههای مورد پژوهش قبل و بعد از آموزش
عملکرد آگاهی
خوب )نمره 22 تا 32( متوسط )نمره 12 تا 22( ضعیف )نمره
کمتر 12( خوب )نمره 13 تا 22( متوسط )نمره 7 تا 12( ضعیف )نمره
کمتر 6(
1 )1( 24 )11( 24 )11( 1 )1( 00 )30/6( 20 )61/4( قبل از آموزش

بعد از آموزش
P-Value
میانگین و انحراف معیار سن واحدهای پژوهش 42/23 ± 00/12 سال بود. اکثریت نمونهها )6/62%( در گروه سنی بیشتر از 41 سال قرار داشتند. اکثریت )2/14%( واحدهای پژوهش را زنان تشکیل دادند. اکثریت افراد )4/61%( اطلاعی در مورد احیاء قلبی ریوی نداشتند و در بین افرادی که از احیاء قلبی ریوی مطلع بودند )6/30%(، اکثریت)21%( افراد اطلاعات خود را از طریق رادیو و تلویزیون و حداقل
)6/04%( آنها از طریق مطالعه کتاب کسب کرده بودند. سایر اطلاعات دموگرافیک نمونههای مورد پژوهش در جدول 0 نشان داده شده است.
قبل از آموزش، آگاهی اکثریت واحدهای مورد پژوهش )4/61%( در مورد احیاء قلبی ریوی در سطح ضعیف بود و هیچ کدام از نمونهها از آگاهی در سطح خوب برخوردار نبودند در حالی که پس از آموزش، اکثریت واحدهای مورد پژوهش )4/61%( آگاهی در سطح متوسط )02-2( و حداقل آنها )3/4%( آگاهی در حد سطح ضعیف داشتند. قبل از آموزش، اکثریت واحدهای مورد پژوهش )011%( در مورد احیاء قلبی ریوی عملکردی در سطح ضعیف و متوسط داشتند اما بعد از آموزش، اکثریت واحدهای مورد پژوهش عملکرد در سطح متوسط )4/61%( و خوب )6/30%( داشتند. آزمون آماری کای اسکوئر اختلاف معناداری بین سطح آگاهی و عملکرد در دو مرحله قبل و بعد از آموزش نشان داد )جدول 2(.

میانگین و انحراف معیار سطح آگاهی واحدهای مورد پژوهش قبل و بعد از آموزش به ترتیب 14/3 ± 04/1 و 43/3 ± 20/00 بود و آزمون آماریt زوجی اختلاف معناداری بین میانگین امتیازات آگاهی در دو مرحله قبل و بعد از آموزش نشان داد )110/1P ≤(. میانگین و انحراف معیار سطح عملکرد واحدهای مورد پژوهش قبل و بعد از آموزش به ترتیب 02/0 ± 40/01 و 40/4 ± 22/00 بود و آزمون آماریt زوجی اختلاف معناداری بین میانگین امتیازات عملکرد در دو مرحله قبل و بعد از آموزش نشان داد )110/1P ≤(.
بحث

  • 2