ش« طبقه بندی گردید. هر یک از این طبقات خود دارای زیرطبقات مربوط به خود بودند (جدول شماره 3).
طبقه اول: مدرس غیراثربخش
این طبقه مشکلات مربوط به مدرسین دروس نظری را توصیف می کند. زیرطبقات شامل ویژگی های فردی مدرس و مهارت های تدریس می باشد.
زیرطبقه اول: ویژگی های فردی مدرس
مشارکت کنندگان معتقد بودند یکی از مشکلات آموزش در کلاس ها ی نظری، ویژگی های فردی مدرس از جمله مواجهه نامناسب مدرس با دانشجویان است. در این مطالعه ب یاحترامی یکی از مصداقهای مواجهه نامناسب ذکر گردید.
»فقط کافی است چند دقیقه دیر به کلاس برسی بعضی از اساتید چنان با توهین و بیاحترامی با تو برخورد می ک نند که در محیط آکادمیک اصلاً جای نداره و تو از هر چی درس و آموزش هست دلسرد می شی، من نمی گم دیر رفتن به کلاس موجه بشه ولی خوب بعضی وقت ها برای همه پی ش می آد که دیر برسه « (دانشجوی پسر ترم سوم) مشارکت کنندگان در این پژوهش معتقد بودند که برخی از اساتید آن ها در زمینه محتوایی که آموزش میدهند دارای سطح قابل قبولی از دانش تخصص ی نیستند و بدنه دانش خود را به روز نمی کنند.
»براساس تجربه دو سال های که کسب کرده ام، کسی که به عنوان یک مدرس وارد کلاسی می شود باید تدریس به انداز های براش در اولویت باشه که آماده سر کلاس بیاد عذر میخوام اینو می گم بعضی از اساتید ما همین جوری سر کلاس حاضر می شوند و هر چی دلشون میخواد سر کلاس ارایه می دهند و اصلاً به سرفصل ها توجه هم ن میکنند … بعضی از سؤال های ما در کلاس بی جواب میماند« (دانشجوی پسر ترم پنجم)
داده های به دست آمده از مطالعه نشان داد که اکثریت دانشجویان معتقدند که باورهای اساتید در مورد رشته پرستاری در نحوه آموزش آن ها مؤثر است. اساتیدیکه به حرفه خود متعهد نبودند، بدون علاقه و انگی زه کافی در کلاس ها ی درسی حاضر می شدند.
»من یادمه از همون ترم یک که در بعضی از کلاس ها حاضر می شدم احساس می کردم که بعضی ازاساتید خودشان اصلاً به رشته پرستاری چندان اعتقادی ندارند، بعضی از اساتید هم که اصلاً به صراحت به بچه ها می گفتند که بهتر است از این رشته انصراف داده و رشته دیگری را شروع کنند، خوب شما فکر می کنید یک همچنین فردی می تواند در امر آموزش موفق باشد؟«
(دانشجوی دختر ترم هفتم) زیرطبقه دوم: مهارت های تدریس
داده های به دست آمده از مطالعه نشان داد که برخی از دانشجویان معتقد بودند که اساتیدشان از روش های نوین در آموزش استفاده نمی کنند. آنان ذکر کردند که اکثر کلاس ها به صورت استاد- محوری و سخنرانی اداره می شود.
»استادها اغلب می خواهند از فرصت کلاس به طور کامل استفاده کنند و بدون هیچ وقفه ای یک ساعت و نیم به طور یک طرفه صحبت می کنند، خوب روش سخنرانی روش خستهکننده ای است و به نظر من بعد از دقایق اولیه کلاس، آموزش دیگر چندان مؤثر نیست و تو نمی توانی مثل نیم ساعت اول کلاس حواست رو جمع کنی«
(دانشجوی دختر ترم پنجم)
برخی از مشارکت کنندگان به تجربه ناکاف ی برخی از اساتید خود در مدیری ت کلاس اشاره کرده و ذک ر ک ردند که در برخی از مواقع جو کلاس به گون های است که در آن تمرکز کردن مشکل بوده و هدف نهایی آموزش که یادگیری است، اتفاق نمی افتد. یکی از مشارکت کنندگان در این زمی نه می گوید:
»بچه های کلاس ما شیطنت بیش از حد دارند و بعضی از اساتید توانایی برقراری و حفظ نظم کلاسی را ندارند، به طوری که در بعضی از ساعت های کلاس ی متلک و خنده ها و صدا ی موبایل و … چیزهایی هستند که به تو اجازه نمی دهند که حواست را جمع کنی اصلاً بهتر است بگویم سررشته از دست استاد هم خارج میشود«
(دانشجوی دختر ترم ششم)
در این مطالعه برخی از دانشجویان از شیوه ارزشیابی اساتید خود راضی نبوده و بیان میکردند که امتحانات پایان دوره کاملاً با آموزش طول دوره مطابقتنداشته و سواد آن ها را ارزیاب ی نمی کند. در این زمی نه یکی از دانشجویان اینگونه به بیان تجربیاتش پرداخت:
»نمره هایی که ما از بعض ی در سه ا می گیریم اصلاً عادلانه نیست باور کنید بعضی از اساتید به طور دلبخواهی نمره بعضی ها را کم و زیاد می کنند … بعضی ها هم اصلاً مشخص نی ست سؤالاتشان را از ک جا می نویسند، اصلاً کلاً درسی که می دهند با سؤالاتشان متفاوت است«
(دانشجوی پسر ترم چهارم) طبقه دوم: برنامه درس ی غیر پویا
ای ن طبقه مشکلات مربوط به برنامه درسی را توصیف می کند. زیرطبقات شامل سازماندهی نامناسب محتوای آموزش و سازماندهی نامناسب زمان آموزش می باشد.
زیرطبقه اول: سازماندهی نامناسب محتوای آموزش
مشارکت کنندگان در این پژوهش معتقد بودند که مخصوصاً در ترم های ابتدایی حجم درس ها زیاد بوده و تمام واحدهای سخت با هم ارایه می شوند که اکثراً پیش نیاز می باشند. از سوی دیگر برخی از دانشجویان اذعان داشتند که تعداد واحد دروس عموم ی خیل ی زیاد است.
»برنامه ریزی درسی ما در ترم ه ا یکسان نیست ترم یک و دو حسابی برنامه ها شلوغه و درس ها هم سخت است تو هم مجبوری همه واحدها را انتخاب کنی تا عقب نمونی ولی الان ما در این ترم واحدهامون و حتی بخش هامون هم سبک شده است« (دانشجوی دختر ترم ششم) مشارک تکنندگان در این مطالعه معتقد بودند که محتوای برنامه آموزش پرستاری ایران، خصوصاً در دروس اصلی پرستاری ب ه شکل کامل ترجمه ای است ناکامل از برنامههای پرستاری غرب، و دانشجویان را برای ارایه یک مراقبت پرستاری خوب و مطلوب آماده نمی کند.
»من مثالی از دروس داخلی- جراحی را بزنم، اساتید کتاب های برونر را برای ما به عنوان رفرنس پیشنهاد می دهند و در کلاس هم بیشتر از این منابع تدری س میشود، برخی از سرفص لهای این کتاب ها بیشتر به بیماری پرداخته اند، و خیلی کم به پرستاری پرداخته اند مثال می آورم در مورد بیما ی آدیسون و کوشی نگ ک تاب که بحث چندانی نکرده و اساتید هم چندان چیزی اضافه نمی کند« (دانشجوی دختر ترم هفتم)
زیرطبقه دوم: سازماندهی نامناسب زمان آموزش اکثر مشارکت کنندگان در این مطالعه معتقد بودند زمان کلاس های دروس نظری، اغلب بعد از ظهر بوده که از نظر آموزش زمان چندان مؤثری نیست.
»اکثر کلاس های ما بعدازظهرها در دانشکده پرستاری خارج از شهر برگزار می شود، شما فکرشو بکنید صبح تا ظهر تو در بیمارستان کارآموزی داشته باشی و بعدازظهر تازه بخواهی با سرویس به دانشکده بری و سر کلاس درس بشینی آیا در شما دیگه توانی وجود داره …
حالا استادت بهترین هم باشه و بهترین آموزش را هم بده شما می تونی استفاده کنی؟« (دانشجوی دختر ترم هفتم)
بیشتر دانشجویان شرکت کننده در این مطالعه ذکر ک ردند که ساعات ارایه شده برا ی برخی از واحدها ی درسی آن ها کم بوده و آن ها در این ساعات نمی توانند در آن دروس دانش ضروری را کسب کنند. یکی از دانشجویان این مشکل را بدین گونه به تصوی ر کشید.
»اساتید ما در برخی دروس داخلی- جراحی برای ارایه تمام سرفصل ها واقعاً ساعت کم می آورند، فکر کنید در چهار جلسه می شه تمام سرفصل بیماری ها ی عفونی را ارایه کرد … یا با شش جلسه می شه به تمام بیماری های غدد، کبد و دیابت برسی، اصلاً داروشناسی را بگم ما هم همه دانشجوهای پرستاری در آن مشکل داریم«
(دانشجوی دختر ترم چهارم) طبقه سوم: امکانات و محیط نامناسب آموزشی این طبقه مشکلات مربوط به محیط و تجهیزات آموزشی را توصی ف می کند. زیرطبقات شامل فضای نامناسب کلاس درس، در دسترس نبودن برخی از منابع درسی و در دسترس نبودن برخی از وسای ل کمک آموزشی میباشد.
زیرطبقه اول: فضای نامناسب کلاس درس مشارکت کنندگان در این مطالعه ذکر کردند که فضای فیزیکی بعضی از کلاس های آن ها مناسب نیست. آن ها بیان کردند که نور و گنجایش و سروصدای کلاسهایشان طبق استاندارد نمی باشد و این موضوع یکی از مشکلات مرتبط با فرآیند آموزش دروس نظر ی است.
»من این ترم فقط چند واحد درس عمومی دارم، باور کنید وضعیت کلاسهای ما استاندارد نیست، صدای وسایل گرمایشی سرسام آور است و اصلاً استاد باید دادبزنه تا صدا به گوش برسه … اگه یه کم دیر برسی اصلاً
جایی برای نشستن نیست و تو مجبوری جایی بشینی کهتا آخر کلاس معذب باشی« (دانشجوی پسر ترم هفتم)
زیرطبقه دوم: در دسترس نبودن برخی از منابع درسی
در دسترس نبودن منابع درسی به صورت کافی در کتابخانه از مشکلات دیگری بود که در این مطالعه برخی از دانشجویان به آن اذعان داشتند. مشارکت کنندگان در این مطالعه بی ان ک ردند که دسترسی به اینترنت برای آن ها مشکل می باشد و این موضوع روی کیفیت آموزش دانشجوی ان تأثیر بسزایی می گذارد.
»بعضی وقت ها که به کتابخونه می ری و می خوای یک کتاب امانت بگیری، مسؤ ول کتابخونه می گه کتاب ها دست دانشجوها در امانت هستش این مخصوصاً در مورد کتاب های اختصاصی ما مثل برونرها صدق می کنه، باور کنید الان کتاب گرونه و نمی شه همش را تهی ه کنی … در مورد اینترنت هم وضع چندان خوب نیست، سرعت که پایینه و در خوابگاه هم همیشه نمی شه به اینترنت وصل شد« (دانشجوی دختر ترم هشتم)
زیر طبقه سوم: در دسترس نبودن برخی از وسای ل کمک آموزشی
برخی از دانشجویان شرکت کننده در این مطالعه ذکر کردند که برای آموزش به شیوه های مدرن وسایل کمک آموزشی از عوامل مؤثر بوده و عدم دسترسی به آن ها تأثیر منفی در آموزش دارد.
» در یکی از ترم ه ا یکی از اساتید ما زحمت کشیدند و آموزش مبتنی بر وب را خواستند پیاده کنند، ولی باور کنید به علت عدم دسترسی مناسب به کامپیوتر ما اکثراً، دروس را پرینت گرفته و می خواندیم، ای ن که نشد آموزش مبتنی بر وب« (دانشجوی دختر ترم هفتم)
طبقه چهارم: عوامل مربوط به وی ژگیهای فرد تحت آموزش
در این مطالعه مشخص گردی د که عوامل مربوط به ویژگی