ی مـصاحبه هـای بعـدی بـرای افزایش مقبولیت داده ها استفاده نمودند. تأییدپذیری داده ها از طریق بازنگری توسط مـشارکت کننـدگان و نـاظرین و استفاده از نظرات اصـلاح ی آنهـا آزمـون گرد یـد. بـرای بررسی انتقال پذیری مطالعه نتـایج در اخت یـار چنـد تـن از پرستاران که در تحقیق شرکت نداشتند گذاشـته شـد و از آنان خواسته شد که نتایج را با تجربـه خودشـان مقا یـسه نماینـد. در ایـن پـژوهش کـسب رضـایت آگاهانـه، حفـظ بی نامی، محرمانه مانـدن اطلاعـات و برخـورداری از حـقکنارهگیری از پژوهش در هـر زمـان، از جملـه ملاحظـاتاخلاقی بود که رعایت گردید.

یافتهها

23 پرستار بال ینی شاغل در بیمارستانهای آموزشـی شهر تهران، با حداقل 5 سال سابقه کار، متوسـط سـن 34 سال و 23 سال سابقه کار در بخشهـ ای مختلـفICU ، CCU، جراحی قلب باز، بخش جراحـی اعـصاب، داخلـیقلب، پیوند مغز اسـتخوان کـه تجربـه مراقبـت از بیمـارانمختلف را داشتند در پژوهش مشارکت داشتند. بـا تحل یـ ل مقایسهای دادهها، طبقههای آمـوزش نا کـافی آکادم یـک وآموزش نا کافی بازآموزی در صدر متغیرهای مؤثر بر بستر وزمینه آموزش مراقبت فرهنگی ذ کر م یگردد. ایـ ن طبقـاتدو گانه هرکدام چند طبقه فرعی را در برگرفتهاند. در ادامهاین طبقه بندی و بخش هـایی از مـصاحب ه هـایی کـ ه مؤیـ د آن ها است آورده می شود (جدول شماره 1).
آموزش نا کافی آکادمیک: از دغدغههای مطرح شدهدر مورد مراقبت فرهنگـی نپـرداختن بـه ایـن موضـوع دربرنامـهریـزی درسـی آمـوزش پرسـتاری مـیباشـد. اکثـر مـشارکتکننـدگان در ایـن مطالعـه معتقـد بودنـد کـه در برنامه ریزی درس ی، چگونگی برقـراری ارتبـاط بـا بیمـاراندارای فرهنگ های مختلـف، بخـش مخفـی آمـوزش دورهکارشناســی پرســتاری اســت و مراقبــت فرهنگــی در برنامه ریزی درس ی کم رنگ بوده و به طـور رسـمی بـه آنپرداخته نم یشود. آنها معتقدند کـ ه بـا توجـه بـه تفـاوتفرهنگی محل تحصیل پرستار بـا محـل کـار، در مجمـوعمقوله فرهنگ و مراقبت فرهنگی از مباحث الزامی در رشتهپرسـتاری اسـت و خـالی بـودن جـای ارتبـاط فرهنگـی و پرستاری فرهنگی در پرستاری به چشم میخورد. پرستاران فقدان آموزش مراقبت فرهنگی به صورت واحـد را متـذکر شده و پیامدهایی همچون کشته شدن کـ ادر پرسـتاری یـ ا
۴
درمانی به دلیل عدم آشنایی با فرهنگ مردم و پیش آمدنمسایل حاد برای پرستاران به دلیل عـدم آمـوزش مـسایل فرهنگی را یادآور م یشوند، بـه طـوری کـ ه پرسـتار بعـد ازبرخوردهای تأسفبار تازه متوجه فرهنگ بیماران می شـود.
مشارکتکنندگانی که علاوه بر بالین سابقه کار در آموزشرا نیز دارند، لحاظ نکردن موضـوعات فرهنگـی در فرآینـدآموزش پرستاری را به دلیل نداشـتن تـوان علمـی و عـدمشناخت فرهنگ مردم دانسته و ذکـ ر مـیکننـد کـ ه عـدمتوانمندی دانشجو برای بررسی نیاز فرهنگـی بیمـاران بـهعلت نگذراندن دروس مربوطه میباشد.
پرستار آقا با 24 سال سابقه خدمت که 20 سـال آندر سی سی یو میباشد چنین بیان میکند که: »اصلاً هیچیبا ما صحبت نکردند … ولی این چیزایی که برای فرهنـگاینا باشه اصلاً تو زمان تحصیل ما بهش اشارهای نشده بودکه مثلاً ممکنه مـریض از ت یـپ هـای شخـصیتی، از نظـرملیتی، از نظر قومی اینا اینجا باشند بعد شـما بایـست چـهکار کنید اینا رو اصلاً به ما نگفتنـد. اگـر مـثلاً مـیگفتنـدباورش بهتر میشد میتونست برای مریضی که الان مـثلاًترک زبانه، فارسی زبانه، عرب زبانه از قـوم و ملیـتهـایدیگه است چگونه باهاشون برخـورد کنیـد چگونـه رفـع ورجوعش کنید . متأسفانه به ما نگفتند. بعد که میآییم اینجابا یک سـری مـشکلات اینجـوری مواجـه مـی شـیم و دردرمان مریض هم یه مقدار تأثیر میذاره.«
گفتههای پرستار مرد 46 ساله با 18 سال سابقه کاربه خوبی ب یانگر ا ین معن ی است: »… بخشی هم مربوط بـهآموزش است اشاره کردیم که اصـلاً مـا آموزشـی در ایـنزمینه ندیده ایم که بخواهیم اجرا کنیم، فکر میکنم که اینبخشی از کوریکولوم مخفی مـا اسـت حـالا ممکـن اسـتبرخی از ما که مدل هستند توی کوریکولوم پنهان بیایند واز تجارب خودشان صحبت کنند. ولی به شکل رسمی فکرکنم در مورد این موضوع به طور خاص صحبت ن مـی شـود … به طور کلی این که بیمار باید مراقبت اختصاصی بگیـرهتوجه به باورها و ارزشها داشته باشیم در همین حد اسـتاین که چقدر جدی است من فکر میکنم بـه آن پرداختـه نمیشود و الان دیگر نیاز است. به خصوص حالا که بحثتوریسم پزشکی مطرح است من فکر میکنم ضرورت دارددر دانشکدهها یا کوریکولـومهـای آموزشـیمـان بـه ایـنموضوع بپردازیم و در واقع تنوع قومی که وجـود دارد فکـرکنم مجبوریم به این موضوع بپردازیم. تنوع قـومی چـه دردانشجویان چه در بیماران … فکر می کنم از آن بخشهای مغفول کوریکولوم ما است که خیلی کمرنگ است، نه ایـن که نیست، بگیم نیـست کـه درسـت نیـست، ولـی خیلـیکم رنگ است و به طور رسمی به آن پرداخته نمیشود.«
یکی از مشارکتکنندگان که علاوه بـر آمـوزش دربالین نیز مشغول به کار است، در این مورد چنین میگوید:
»ما الان فقط دو واحد روانشناسی برای بچهها داریم و دو واحد به آموزش به بیمار در آموزش بـه بیمـار هـم 2 تـا 4 ساعت همینو میگیم که آقا قبل از آموزش لازم است ابتداارتباط برقرار کنیـد. و ایـن خیلـی کـم اسـت و ایـن هنـرپرستاری را نه در تئوری و نه در بالینی به پرستارامون یـادنمیدهیم و اگر هم کسی انجام داده اسـت تجربـه و هنـرشخصی خودش را به عنوان مربـی، نمونـهای را در بـالینانجام داده است و دانشجو از او دیـده اسـت و یـاد گرفتـهاست یا دانشجو خودش ذاتاً هنری داشته است و مطالعهای کرده است و بعداً توانسته است پرستار خوبی بشود و الا مادر این خصوص نه آموزشی دیدهایم و نه الان داریم بـرایبچه ها میگذاریم.«
آموزش نا کـافی بـازآموزی: عـدم توجـه بـه آمـوزشچگونگی ارتباط با فرهنگهای مختلف نه تنها در آموزش های دانشگاهی وجود دارد بلکه در دورههای بـازآموزی نیـ ز مـوردغفلت قرار میگیرد. پرستاران به دلیل سرکار داشتن مستقیم با مردم، لزوم آمـوزش پرسـتاران در مـورد فرهنـگ مـردم بـهخصوص لزوم آشنا کردن پرستار با فرهنگ مناطق دوردسـتقبل از اعـزام، و لـزوم گنجانـدن مباحـث جامعـهشناسـی دردوره های بازآموزی خواستار هـستند تـا بـدین وسـیله مـردم وفرهنگ آن ها را بشناسند و نحوه برخورد با مشکلات بیمـاراناز قومیتهای مختلف تسهیل گردد.

جدول 1- طبقه های اصلی و فرعی استخراج شده
خانم پرستار 39 ساله با 15 سال سابقه کار می گوید:
»ولی این که، واقعاً به دانشجو بگم باورهای فرهنگ یش روهم بکش استخراج کن نه شاید به خاطر این که دانشجوی من توان این کار رو نداره یعنی ما تـو دروس پرسـتاریمونمتأسفانه شاید جای این قضیه یه مقدار خالیـه. زمـانی کـ ه خودمون دانشجو ی کارشناسی بود یم یه درس ی داشت یم بـهنام جامعه شناسی، حالا بماند که بـه نحـو مناسـب برگـزارنشد، ول ی به نظر من، باید یه همچین دروس ی باشه و حتییه باز آموزی برای من مربی هم داشته باشـن، بایـد باشـه،یعنی خیلی چیزها رو من هم شاید فراموش کردم، من همنمیدونم فرهنگ های مختلف چه عقاید و باورهایی دارنـدو بالتبع وقتی که نمیدونم من هم رو آموزش به دانشجوم،شاید خیلی خوب نتونم.«
پرستار مرد 42 ساله با سابقه 21 سـال کـ ار بـالینی می گوید: »و من برخورد چهره به چهره با مردم دارم پـسبالتبع تو آموزش، این ها با ید کنار هم مـچ بـشه و بـه مـنگفته بشه . من زمان طرحم جایی رفتم که از نظر قومیتی وفرهنگی زم ین تا آسمان با منطقهای که من توش زنـدگی کرده بودم باهاشون برخورد داشتم فرق می کـرد … کـسی به من نگفته بود من کجا دارم مـیرم. ممکـ ن بـود خی لـی اتفاقات اونجا بیفته. اگر آمـوزش داشـتم لااقـل راجـع بـهفرهنگهای مختلف … هیچ کس به مـن نگفتـه بـود کـ ه چنین چ یزایی وجود داره و این عدم آشنایی باعث شـد کـ ه یکی از همکارای من اونجـا کـ شته… دختـر جـوونی کـ ه داده اند به اون شـیخ حـالا مـن جـوون رو بـه اون منطقـهمی فرستند خ یلی اتفاق ها مم کنـه بیفتـه . شـاید هـم بـدوندلیل بود . نمی تونم قضاوت کنم سر عدم آموزش فرهنگـی به من بود.«
طبقه های اصلی و فرعی استخراج شده طبقه های فرعی طبقات اصلی
یادگیری براساس تجربه آموزش ناکافی آکادمیک
فرهنگ و سیستم آموزش پرستاری تفاوت فرهنگی محل تحصیل با محل کار عدم ارایه واحد مراقبت فرهنگی پیامدهای نامطلوب ناآگاهی فرهنگی مواجهه با فرهنگ های مختلف آموزش ناکافی بازآموزی
عدم شناخت فرهنگ مردم آموزش به بیمار و خانواده
۵
کمی از پرستاران و سایر متخصصان سلامت دارای تجارب رسمی آموزش ی راجع به عناوین م یـ ان فرهنگـی هـستند وتعـداد پرسـتارانی کـه تجـارب آموزشـی رسـمی در مـورد موض وعات فرهنگـ ی دریاف ت کـرده و دارا ی شایـستگی فرهنگــی باشــند، پــا یین اســت (9و32-30). در مطالعــه Wittig نیز بر نیاز به دانش در خصوص عوامل فرهنگیتأکید شده است (6).

نتیجهگیری

نگذراندن آموزش های آکادم یـک در مـورد مراقبـتفرهنگــی و لحــاظ نکــردن ایــن موضــوع در دورههــای بازآموزی و آموزش مـداوم، موجـب برخـورد پرسـتاران بـانیازهـای فرهنگـی بیمـاران براسـاس تجربیـات شخـصی مـی شـود. اکثـر مـشارکت کننـدگان معتقـد بودنـد کـه در برنامه ر یـزی درسـی، چگـونگی مراقبـت از بیمـاران دارای فرهنگهای مختلف، بخش مخفی آموزش است و مراقبتفرهنگی در برنامهریزی درس ی کـم رنـگ بـوده و بـه طـوررسمی به آن پرداخته نمیشود. توجه به آموزش چگـونگیارتباط با فرهنگها فقط براساس تجربه بـوده و یـادگیری خیلی از چیزهایی که در دوران تحـصیل بـه آنهـا توجـهنمیشده