[ DOI: 10.21859/joe-04015 ]

پرسش نامه اخت الات اس کلتی عضان ی نوردی ک، ش امل اطاعات ی در مــورد درد هــای گــردن، شــانه، آرنــج، مــچ، پشــت، کمــر، ران ،زان و و پ ا می باش د. ای ن پرسش نامه در س ال 1987 توس ط کورین ا و هم کاران طراح ی و ام روزه بعن وان پرسش نامه نوردی ک مع روف اس ت. ای ن پرسش نامه دارای دو بخ ش اس ت: بخ ش اول ح اوی ســوالات عمومــی از قبیــل ســابقه کار، وزن، قــد و … و بخــش دوم ح اوی س والات مرب وط ب ه تعیی ن ع وارض و ناراحتی ه ای ب دن اس ت ک ه پاس خ دهن ده بای د مش خص کن د ک ه در ک دام ی ک از 9 قس مت ب دن خ ود )گ ردن، ش انه ه ا، آرن ج ه ا، دس ت، پش ت ،کم ر، ران، زان و و پ ا( در ط ی س ال اخی ر درد ی ا احس اس ناراحت ی داش ته اس ت. روای ی و پایای ی پرسش نامه نوردی ک در س ال 5831 توس ط ازگل ی و هم کاران بررس ی و ب ا ضری ب همبس تگی 19/0 پایای ی آن م ورد تایی د ق رار گرفت ه اس ت] 42[.
پرسشــنامه کیفیــت زندگــی SF-36 دارای 36 ســوال در هشــت خ رده مقی اس عملک رد فیزیک ی، محدودیت جس می، درد جس می ،س امت عموم ی، نش اط، عملک رد اجتماع ی، مش کات روح ی و ســامت روان می باشــد کــه در دو مقیــاس ســامت جســمی و س امت روان طبق ه بن دی ش ده اند، ب ه عبارت ی س امت جس می از مجم وع س ئوالات خ رده مقیاس ه ای عملک رد فیزیک ی ب ا 01 س وال، محدودی ت جس می ب ا 4 س وال، درد جس می ب ا 2 س وال و س امت عموم ی ب ا 5 س وال تش کیل شده اس ت و س امت روان نیــز متشــکل از مجمــوع ســئوالات خــرده مقیاس هــای عملکــرد اجتماع ی ب ا 2 س وال، مش کات روح ی ب ا 3 س وال، س امت روان ب ا 5 س وال و نش اط ب ا 4 س وال می باش د. همچنی ن ی ک س وال دیگ ر ب ه ط ور منف رد تغیی ر در وضعی ت س امتی ف رد را ط ی دوره ای بررســی می نمایــد. امتیازهــای هــر مقیــاس از صفــر تــا 100 متغی ر اس ت ک ه صف ر بدتری ن و 100 بهتری ن وضعی ت را در مقیــاس مــورد نظــر گــزارش می کنــد]16[. منتظــری و همــکاران در مطالع ه خ ود پایای ی پرسش نامه را ب ا اس تفاده از تحلی ل آم اری « همســانی درونــی» و روایــی را بــا اســتفاده از روش « مقایســه گروههــای شــناخته شــده» و «روایــی همگرایــی» مــورد ارزیابــی ق رار داده ان د. تحلی ل «همس انی درون ی» نش ان داد ک ه ب ه ج ز مقیــاس نشــاط) 65/0= a( ســایر مقی اسهــای گونــه فارســی SF-36 از حداقــل ضرایــب اســتاندارد پایایــی در محــدوده 77/0 ت ا 9/0 برخوردارن د. آزم ون آم اری «مقایس ه گروهه ای ش ناخته ش ده» نش ان داد ک ه گون ه فارس ی SF-36 ق ادر ب ه افت راق زی ر گروههــای جمعیتــی بــه تفکیــک جنــس و ســن اســت بــه ایــن نح و ک ه اف راد مس ن تر و زن ان در تمام ی مقی اسه ا امتیازه ای پایین تــری را بهدســت آوردنــد. آزمــون «روایــی همگرایــی» بــه منظــور بررســی فرضیــات اندازه گیــری بــا اســتفاده از همبســتگی ه ر س ؤال ب ا مقی اس فرضیه س ازی ش ده نی ز نتای ج مطلوب ی را بهدس ت داده و تمام ی ضرای ب همبس تگی بی ش از مق دار توصی ه ش ده 4/0 به دس ت آم د )دامن ه تغیی رات ضرای ب 58/0 ت ا 59/0(. آزمــون تحلیــل عاملــی نیــز دو جزءاصلــی را به دســت داد کــه 9/65 درصــد پراکندگــی میــان مقی اسهــای پرسشــنامه SF-36 را توجیـه مینم ود. در مجم وع نتای ج نش ان داد ک ه گون ه فارس ی اب زار اس تاندارد SF-36، ب ه منظ ور اندازه گی ری کیفی ت زندگ ی مرتب ط ب ا س امتی از پایای ی و روای ی لازم برخ وردار اس ت] 52[. پژوهش گر پ س از اخ ذ مج وز از دانش گاه عل وم پزش کی مازن دران و ارائــه آن بــه بیمارســتان های ســاری در طــول روزهــای هفتــه )ش نبه ت ا پنجش نبه( و دو ش یفت کاری صب ح و عص ر ب ه منظ ور دسترســی بــه تمــام پرســنل بــه بیمارســتان ها مراجعــه و پــس از بی ان اه داف مطالع ه بص ورت ف ردی و اخ ذ رضایتنام ه از آن ه ا ،پرسش نامه در اختی ار پرس تاران ق رار داده می ش د و ب ا ص رف م دت زم ان لازم ک ه متناس ب ب ا درخواس ت پرس تار ب ا توج ه ب ه حج م کاری و ســرعت در پاســخ دهــی بــود، پرسشــنامه ها توســط خــود ش خص پرس تار تکمی ل و در نهای ت توس ط پژوهش گر جم ع آوری می شــد. جهــت آنالیــز داده هــا از نســخه 18 نــرم افــزار SPSS بــا اس تفاده از آم ار توصیف ی و آزمون ه ای آنالی ز واریان س، ت ی تس ت و ضری ب همبس تگی پیرس ون در س طح معن ی داری 05/0 اس تفاده گردی د. همچنی ن ب ه منظ ور بررس ی پی ش ف رض نرم ال ب ودن داده هــا و نیــز تعدیــل اثــر متغیرهــای مخــدوش کننــده بــر روی متغیرهــای اصلــی، بترتیــب از آزمون هــای کولموگروف-اســمیرونف و Partial Correlation اســتفاده شــد.یافته ها
127000986154Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:31 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.21859/joe-04015 ]

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:31 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.21859/joe-04015 ]

میانگی ن س نی پرس تاران ش رکت کنن ده در پژوه ش 07/8±7/33 س ال و متوس ط س ابقه خدم ت آن ان 6/5±9 س ال ب ود. همچنی ن متوســط شــاخص تــوده بدنــی واحدهــای مــورد مطالعــه 7/4±52 ب رآورد ش د. توزی ع فراوان ی مش خصات جمعی ت ش ناختی واحدهای مــورد پژوهــش در جــدول شــماره 1 نشــان داده شده اســت. بــا اس تفاده از آزم ون کولموگروف-اس میرونف نرم ال ب ودن دادهه ا ب ا 05/0P≥ بــه اثبــات رســید. نتایــج حاصــل از پرسشــنامه نوردیــک نش ان داد ک ه اخت الات کم ر ب ا ش یوع 9/06 % ش ایع ترین اخت ال در بیــن پرســتاران اســت )جــدول شــماره 2(. بیــن مــردان و زنــان از لح اظ اخت الات اس کلتی عضان ی براس اس تحلی ل آزم ون ت ی اخت اف معن ی دار آم اری وج ود داش ت) 100/0=P(. همچنی ن بی ن اخت الات اس کلتی عضان ی ب ا س ن) 6/0+ = P=0/007،r( و س طح تحصی ات ) 35/0=P=0/002،-r( پرس تاران ب ه ترتی ب همبس تگی مثب ت و منف ی آم اری وج ود داش ت. در خص وص ارتب اط ش اخص ت وده بدن ی ب ا دو متغی ر اصل ی مطالع ه )اخت الات اس کلتی عضانی )19/0+ = P=0/001،r( و کیفیــت زندگــی) 43/0- = P=0/034،r(( نی ز ارتبـاط معن اداری مش اهده ش د. نتای ج ش اخص های کیفی ت زندگ ی نش ان داد ک ه در ای ن بی ن، نش اط ب ا میانگی ن و انح راف معیــار)28/19±54/53( کمتریــن مقــدار را دارد )جــدول شــماره 3(. نتای ج آزم ون ت ی نش ان داد ک ه تف اوت معن یداری بی ن کیفی ت زندگ ی در می ان جن س م رد و زن وج ود دارد ب ه ط وری ک ه م ردان از کیفی ت زندگ ی بالات ری برخ وردار بودن د و ای ن در حال ی اس ت ک ه کیفی ت زندگ ی در بع د روح ی نس بت ب ه بع د جس می ب ه ط ور معن ی داری در خص وص متغی ر نظ ام کاری بالات ر ب وده اس ت 0/05)P <(. بهمنظ ور تعدی ل اث ر متغیره ای مخدوش کنندهه ا ب ر کیفیــت زندگــی، از آزمــون Partial Correlation اســتفاده شــد و نتای ج حاک ی از ع دم تغیی ر در متغی ر اصل ی ب ود. ب رای بررس ی ارتب اط بی ن اخت الات اس کلتی عضان ی ب ا ش اخص های کیفی ت زندگ ی از آزم ون آم اری همبس تگی پیرس ون اس تفاده ش د. نتای ج آنالی ز نش ان داد ک ه بغی ر از خ رده مقی اس عملک رد اجتماعی، س ایر ابعــاد ارتبــاط آمــاری معنــی داری بــا اختــالات اســکلتی عضانــی دارن د. )ج دول ش ماره 4(
جدول 1: توزیع فراوانی متغیرهای جمعیت شناختی در پرستاران شاغل در بیمارستان های شهر ساری در سال 940) 1394= n(
خصوصیات جمعیت شناختیتعداددرصد
جنس
مرد2484/26
زن6926/73
وضعیت تاهل
متاهل2237/23
مجرد7177/76
وضعیت تحصیلی
کاردان962/10
کارشناس7967/84
کارشناسی ارشد481/5
نظام کاری

شیفت در گردش7453/79
ثابت1957/20
جدول2: فراوانی )درصد( اختالات اسکلتی عضانی در در پرستاران شاغل در بیمارستان های شهر ساری در سال 940) 1394n=(
پا گردنشانهآرنجمچپشتکمررانزانو
(2/82) 562 (2/72) 652(9/81) 781(9/06) 275(9/91) 781(33) 013(6/41) 731(4/92) 672(5/05) 574
اطاعات در جدول به صورت تعداد )درصد( هستند.
جدول 3: میانگین و انحراف معیار نمرات ابعاد کیفیت زندگی در پرستاران شاغل در بیمارستان های شهر ساری در سال 4931 )049=n(
شاخص های کیفیت زندگیمیانگینانحراف معیار
محدودیت جسمی53/6506/29
مشکلات روحی88/7448/27
نشاط54/5328/19
سلامت روان38/6158/18
عملکرد اجتماعی46/5732/22
درد جسمی46/5732/22
سلامت عمومی28/5440/19
عملکرد فیزیکی37/6937/26
جدول 4: نتایج همبستگی بین شاخص های کیفیت زندگی با اختالات اسکلتی عضانی با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون در پرستاران شاغل در بیمارستان های شهر ساری در سال 4931 )049=n(
P Valueضریب همبستگی
سلامت عمومی* اختلالات اسکلتی عضلانی300/0*0/602
عملکرد جسمی* اختلالات اسکلتی عضلانی400/0*94/0
مشکلات جسمی* اختلالات اسکلتی عضلانی100/0*0/704
مشکلات روحی* اختلالات اسکلتی عضلانی03/0*0/085
عملکرد اجتماعی* اختلالات اسکلتی عضلانی2/004/0
درد جسمی* اختلالات اسکلتی عضلانی01/0*0/342
نشاط* اختلالات اسکلتی عضلانی300/0*0/301
سلامت روان* اختلالات اسکلتی عضلانی700/0*0/405
* نشان دهنده معنی داری همبستگی می باشد. سطح معنی داری 05/0P< می باشد.
بحث
اختــالات اســکلتی عضانــی از جملــه مهمتریــن پیامدهــای ارگونومیــک محیط هــای کار در جوامــع امــروزی بشــمار می رونــد ک ه ناش ی از ریس ک فاکتوره ای مختل ف می باش ند] 20[. حرف ه پرس تاری نی ز ب ه دلی ل ماهی ت کاری، از جمل ه مش اغلی اس ت ک ه در آن اخت الات اس کلتی عضان ی مرتب ط ب ا کار