های نادرست پیچیدگی سیستم
دشواری کار با نرم افزار ERP فنی
2
زیر عامل عامل اصلی
تحصیلات و آموزش ناکافی بی انگیزگی کارکنان و روحیه نداشتن آنان کاربران کلیدی ضعیف
حضور افراد غیرمتخصص در پیادهسازی ERP تعویض کاربران کلیدی پس از آموزش منابع انسانی
نبود ارزیابی آمادگی ERP قبل از پیادهسازی ERP مدیریت ارتباطات ناصحیح ناآشنایی سازمان با سیستم ERP
بی توجهی به بهبود مستمر طی دوره پیادهسازی ERP کمبود حمایت و تعهد مدیریت کسب وکار مدیریتی

به منظور بررسی آثار متقابل این عوامل با رویکرد دیماتل خاکستری، پرسشنامه سوم طراحـی شده است که 31 نسخه از آن در اختیار خبرگـان قـرار گرفـت. در ا یـن مرحلـه پـس از دریافـت پرسشنامه ها مطابق رابطه های 3 تا 7 نظرهای خبرگان از اعداد خاکستری به اعداد قطعی تبـدیل می شوند و به کمک رابطه 8 تمام نظرها در قالب یک نظر واحد درمی آیند. برای مثال، عقیده یکی از خبرگان درباره ارتباط عامل سازمانی با مدیریت پروژه به صورت (5/0 , 25/0) بـوده اسـت کـهمطابق رابطه 3 تا 6 این عدد خاکستری به صورت 35/0= Y درآمد و با استفاده از رابطه 7 عـددقطعی حاصل از این نظر برابر با 35/0 به دست آمد. بدین ترتیب محاسبات عدد خاکستری بـرایتمام نظرها انجام گرفت. تمام جدول های مربوط به نظر خبرگان با بهره جویی از رابطه 8 در قالب یک جدول جمعآوری شدند. تمام 9 جدول موجود که به صورت عدد قطعی درآمدند با اسـتفاده ازرابطه های 9 و 10 در دیماتل نرمال می شوند و درنهایت با استفاده از رابطه 11، مـاتریس روابـطکل هریک از جد ولها محاسبه می شود. همچنین با استفاده از رابطه های 12 تـا 14 مقـادیر R و D و − و + به دست میآید. نتایج تمام محاسبات و رتبه بندی هریک از زیرعامـل هـا در جدول 3 نشان داده شده است. همچنین شکل 1 شدت ارتباطات هشـت عامـل اصـلی را بـهنمایش گذاشته است.

جدول 3. رتبه بندی عوامل و زیر عامل های بحرانی شکست
رتبه R-D رتبه R+D رتبه D رتبه R عوامل اصلی
4 0/2 2 7/27 4 3/62 3 3/64 سازمانی
8 -1/08 5 6/75 1 3/92 8 2/84 مدیریت پروژه
7 -0/69 4 6/79 2 3/74 6 3/05 منابع انسانی
3 0/07 8 5/93 8 2/93 7 3 مدیریتی
1 1/21 1 7/39 6 3/09 1 4/03 فروشنده و مشاور
6 -0/23 3 7/14 3 3/69 4 3/45 فرایندها
5 -0/08 7 6/44 5 3/26 5 3/18 فنی
2 0/77 6 6/71 7 2/97 2 3/74 فرهنگی
رتبه R-D رتبه R+D رتبه D رتبه R عوامل سازمانی
3 -1/58 3 15/87 2 8/73 3 7/14 نبود ساختار سازمانی مناسب
2 0/33 1 18/37 1 9/02 2 9/35 تضادهای داخلی بین بخشها
1 1/25 2 17/74 3 8/24 1 9/5 وجود ساختار خاص دولتی در سازمان ها
رتبه R-D رتبه R+D رتبه D رتبه R عوامل مدیریت پروژه
3 0/32 3 10/93 5 5/31 2 5/63 تضادهای بین سازمان و مشاوران
8 -0/45 8 9/68 6 5/07 8 4/61 همراستا نبـودن انتخـابERP بـا
1 0/72 6 10/23 8 4/76 3
5/48 اهــداف بالادســتی و راهبردهــایسازمانی
بهره نبردن از تیم پروژه تمام وقت و
9 -1/43 7 10/21 1 5/82 9 4/39 متوازن ضعف مدیریت یا برنامه ریزی پروژه
4 0/28 5 10/27 7 5 4 5/27 و ریسک
ن اتوانی س ازمان در پ یش بین ی و
2 0/58 1 11/61 3 5/51 1 6/1 برنامه ریزی به منظور رفع خطاهـایاحتمالی
اف زایش هزینه های پروژه
6 0/07 9 9/44 9 4/68 7 4/76 کسری عملکرد سیستم
5 0/24 2 11/37 2 5/56 5 5/08 تخصیص نادرست منابع
7 -0/33 4 10/36 4 5/35 6 5/02 تغییر اهداف کسب وکار طی پروژه
رتبه R-D رتبه R+D رتبه D رتبه R عوامل منابع انسانی
2 0/77 5 6/01 5 2/32 4 3/39 تعویص کاربران کلیدی پس از آموزش
5 -0/44 4 6/67 2 3/55 5 3/11 تحصیلات و آموزش ناکافی
3 0/57 1 7/54 3 3/48 1 4/05 کاربران کلیدی ضعیف
1 1/01 3 6/86 4 2/93 2 3/94 بی انگیزگی کارکنان و نداشتن روحیه
4 -0/37 2 7/43 1 3/9 3 3/53 حضور افراد غیر متخصص در پیادهسازی
3
رتبه R-D رتبه R+D رتبه D رتبه R عوامل مدیریتی
4 -0/38 5 20/41 5 10/4 4 10/1 آمـادگی نداشـتن و ارزیـابی نکـردن
2 0/08 1 23/34 2 11/63 2 11/71 ERP قبل از پیادهسازی پروژه ناآشنایی سازمان از ERP
1 1/36 3 22/61 4 10/63 1 11/98 بی توجهی بـه بهبـود مسـتمر طـی
3 -0/29 2 23/11 1 11/7 3 11/41 دوره پیادهسازی ERP حمایــت و تعهــد انــدک مــدیریت
5 -1/52 4 21/64 3 11/58 5 10/06 کسب وکار مدیریت ارتباطات نادرست
رتبه R-D رتبه R+D رتبه D رتبه R عوامل فروشنده و مشاور
2 -0/15 1 21/7 1 10/92 2 10/77 ضعف مشاوران
3 -1/42 3 20/14 2 10/78 3 9/36 روش پیادهسازی نامناسب
1 1/57 2 20/63 3 9/53 1 11/1 انتخاب نادرست نرم افزار
رتبه R-D رتبه R+D رتبه D رتبه R عوامل فرایندها
1 0 1 29/14 1 14/57 1 14/57 نبود دیدگاه فرایندمحور
1 0 2 26/98 2 13/49 2 13/49 ضــعف مهندســی مجــدد فراینــدکسب وکار
رتبه R-D رتبه R+D رتبه D رتبه R عوامل فرهنگی
1 4/21 3 13/7 3 4/75 3 8/96 نبود فرهنگ سازمانی مناسب
3 -4/21 2 26/32 1 15/27 2 11/06 مقاومت بالای کارکنان در مقابل
2 0 1 30/53 1 15/27 1 15/27 تغییر انتظارات غیر واقعی
رتبه R-D رتبه R+D رتبه D رتبه R عوامل فنی

4 0/08 1 22/05 1 11 1 11/08 نرخ بالای سفارشیسازی سیستم
6 -1/42 3 20/19 2 10/8 6 9/39 پیچیدگی سیستم
5 -0/51 2 20/7 3 10/61 4 10/09 داده های نادرست
1 1/11 5 19/89 6 9/39 2 10/5 یکپارچه نبودن ERP با
2 0/6 6 19/69 5 9/54 3 10/15 نرم افزارهای موجود بومی نشدن ERP در یک سطح
3 0/14 4 20/02 4 9/94 5 10/08 قابل قبول دشواری کار با نرمافزار ERP

شکل 1. شدت ارتباطات هشت عامل اصلی
تجزیه و تحلیل یافته ها
در این پژوهش تلاش شد تا بـا بهـره گیـری از روشهـا ی گونـاگون ، عوامـل بحرانـی شکسـت پروژهها ی پیادهسازی ERP شناسایی و طبقه بندی شوند و بـا رویکـرد دیماتـل خاکسـتری، آثـار متقابل این عوامل تحت بررسی قرار گیـرد . پـس از جمـع آوری اطلاعـات از پرسشـنامه اول، 37 عامل اولیه مطابق نظر خبرگان شناسایی شد. در پرسشنامه دوم هم اطلاعات مستخرج بـه تأییـد خبرگان رسید و در چند طبقه قرار گرفت. به این ترتیب می توان مدل فوق را که به تأیید خبرگان رسیده است، برای استفاده در طراحی پرسشنامه سوم مدنظر قـرار داد. نتـایج اسـتفاده از رویکـرددیماتل خاکستری مطابق جدول 3 است. همانطور که در شکل 1 مشاهده میشـود عامـل هـا ی فروشنده و مشاور، فرهنگی، سازمانی و مدیریتی از دسته عوامل علّی هستند؛ زیرا بـالای جـدول مختصات جای گرفتند و طبعاً تأثیرگذاری بیشتری بر سایر عوامل دارند.

  • 2