طاع ات دموگرافی ک از ک
لی ه بیم اران پرس یده ش د. اطاع ات ش امل س ن، جن س، و وزن ب ود.
همچنیــن اطاعــات مربــوط بــه زمــان شــروع کمــردرد )حــاد در صــورت زمــان کمتــر از 3 مــاه و مزمــن بــودن در صــورت زمــان بیش تر از 3 م اه( و عل ت آن )دیس کوپاتی، اس تئوآرتریت، گرفتگ ی عضان ی، نامش خص( نی ز از بیم ار پرس یده ش د.
پرسش نامه ارزیاب ی محدودی ت کاری نی ز از هم ه بیم اران پرس یده ش د. ابت دا پرسش نامه توس ط اف راد متخص ص ب ه زب ان فارس ی ترجمــه گردیــد و ســپس توســط تیمــی متشــکل از پزشــک متخصــص روماتولــوژی، اعصــاب، جراحــی اعصــاب، روانپزشــک و طــب کار مــورد بررســی و ارزیابــی روایــی و پایایــی قــرار گرفــت و نظــرات اصاحــی و پیشــنهادات اعمــال گردیــد. پایایــی آن نی ز توس ط روش آزم ون مج دد س نجیده ش د. ب ه ای ن منظ ور پرسشــنامه ها توســط بیســت نفــر از بیمــاران تکمیــل و مجــددا بع د از گذش ت پان زده روز ای ن عم ل تک رار ش د و ب ا اس تفاده از ضریــب همبســتگی پیرســون ضریــب پایایــی کلــی پرسشــنامه 85/0 بدس ت آم د. همچنی ن ترجم ه معک وس ب ه معن ی ترجم ه فارســی بــه انگلیســی توســط یکــی از اســاتید مســلط بــه زبــان انگلیس ی ک ه از محت وای پرسش نامه اولی ه اطاع ی نداش ت، انج ام شــد. در گام آخــر بــا مقایســه دو نســخه تهیــه شــده فارســی و انگلیس ی اصاح ات م ورد نی از در ترجم ه فارس ی اعم ال گردی د.
پرسشــنامه محدودیــت کاری شــامل چهــار بعــد می باشــد. هــر یــک از ایــن ابعــاد اثــر بیمــاری و مشــکات ســامتی جســمی و روح ی را ب ر روی انج ام وظای ف کاری در چه ار حیط ه طی ر نش ان می ده د. پن ج س وال حیط ه اول )زم ان کار( می زان محدودی ت در توانای ی مدیری ت زم ان ش امل وج ود مش کل در مدیری ت زم ان و برنامه ری زی ش غلی ناش ی از مش کل جس می را می س نجد. ش ش س وال حیط ه دوم )فعالی ت فیزیک ی( می زان محدودی ت در توانایی فیزیک ی انج ام کار ش امل ق درت بدن ی، ح رکات ب دن، توانای ی تحم ل، هماهنگ ی در انج ام کار و انعط اف پذی ری را می س نجد .ن ه س وال بع دی )رفتاره ای فکری-رواب ط بی ن ف ردی( در حیط ه توانایی هــای ذهنــی و روابــط فــردی، میــزان محدودیــت ایجــاد ش ده در اث ر بیم اری را می س نجد. و پن ج س وال آخ ر )بازده ی کار( نی ز ایج اد کاه ش در کیفی ت و کمی ت کار ب ه دنب ال بیم اری را بررســی می نمایــد. بیمــاران پاســخ ســوالات را از صفــر )وجــود ص د در ص د مش کل( ت ا 4 )اص ا مش کلی وج ود ن دارد( عام ت می گذارنــد. نتیجــه کلــی پرسشــنامه از مجمــوع حیطه هــا بــه دســت می آیــد و بــرای محاســبه از صــد در صــد در عــدد 52 ضــرب می گــردد. عــدد بــه دســت آمــده شــاخص محدودیــت کار ناش ی از بیم اری را ب ه دس ت خواه د داد] 31[.
مجله ارگونومی، دوره 4، شماره 1، بهار 95یزدی و همکاران

شــدت درد نیــز بــا اســتفاده از مقیــاس اندازه گیــری شــدت درد )VAS( س نجیده ش د. ی ک ن وار افق ی و ب ه ط ول 10 س انتیمتر ک ه ی ک انته ای آن صف ر، یعن ی ب دون درد و انته ای دیگ ر آن 10، یعن ی ش دیدترین درد ممک ن می باش د. از بیم اران خواس ته ش د ک ه ش دت درد خ ود را ب ر روی ای ن ن وار عام ت بگذارن د .کلیــه پرسشــنامه ها توســط یــک نفــر دانشــجوی ســال آخــر پزشــکی از بیمــاران تکمیــل گردیــد. اطاعــات حاصــل از طــرح وارد نرم اف زار آم اری SPSS ش ده و ب ا اس تفاده از آم ار توصیف ی و تحلیل ی آنالی ز ش د. اس تیودنت ت ی تس ت ب رای مقایس ه ش دت کل ی محدودی ت کاری و ابع اد آن در بیم اران دچ ار کم ردرد ح اد و مزم ن انج ام ش د. از آزم ون ANOVA ب رای مقایس ه ش دت محدودی ت کاری در چه ار گ روه تش خیصی از نظ ر عل ت کم ردرد )دیســکوپاتی، اســتوآرتریت، اسپاســم عضانــی و نامشــخص( اســتفاده شــد. همچنیــن از آزمــون همبســتگی پیرســون بــرای ارزیاب ی ارتب اط بی ن ش دت محدودی ت کاری ب ا متغیره ای کم ی مانن د ش اخص ت وده بدن ی و س ن و ش دت درد اس تفاده گردی د .
عــدد P value کمتــر از 05/0 معنــی دار در نظــر گرفته شــد.
یافته ها
در ای ن مطالع ه 90 نف ر ش امل) 60%54( زن و) 40%36( م رد ک ه میانگی ن س نی آنه ا 1/14±4/47 س ال ب ود، م ورد بررس ی قرارگرفتنــد. یافته هــای پژوهــش نشــان داد کــه) 70%63( نفــر از بیمــاران دیپلــم و زیــر دیپلــم و) 8/63 %32( نفــر خانــه دار و 58)%49( نف ر ش اغل بودن د. بیش ترین عل ت کم ر درد مراجع ان مربــوط بــه دیســکوپاتی) 7/63 %33( بــود. بیمــاران دچــار اس تئوآرتریت، اسپاس م عضان ی و عل ت نامش خص ب ه ترتی ب ب ا 14 نف ر) 6/15 درص د( ،25 نف ر) 85/27( و 18 نف ر) 20 درص د( بقیــه علــل کمــردرد را در مراجعیــن داشــتند. همچنیــن تعــداد )9/17 %64( نف ر دچ ار کم ر درد مزم ن و بقی ه دچ ار کم ر درد ح اد بودن د. نم ره کل ی ش دت محدودی ت کاری 5/2 و ب ا انح راف معیــار 1/1 در همــه بیمــاران شــرکت کننده در مطالعــه بــود کــه درصــد محدودیــت کاری معــادل 5,62% محاســبه می گــردد.
بررســی ها نشــان داد کــه تفــاوت معنــی داری بیــن زن و مــرد از نظ ر ش دت محدودی ت کاری وج ود نداش ت) 66/0= P(. میانگی ن شــدت محدودیــت کاری 5/2 )انحــراف معیــار 2/1( در مــردان و 4/2 )انحــراف معیــار 1/1( در زنــان بــود. همچنیــن مشــخص ش د رابط ه بی ن ش دت محدودی ت کاری در بیم اران و س ن آنه ا معن ی دار اس ت و ب ا بالارفت ن س ن ش دت محدودی ت کاری ب الا مــی رود) 100/0 > r = 0/42 ،P(. همچنیــن یافته هــا نشــان داد کــه بیــن شــدت محدودیــت کاری و BMI در بیمــاران دچــار کمــردرد حــاد و مزمــن همبســتگی معنــی داری مشــاهده نشــد )760/0= P(.
جــدول 1 نشــان می دهــد میانگیــن شــدت محدودیــت کاری درحیطه ه ای مختل ف پرسش نامه و مجم وع س والات پرسش نامه دربیم اران دچ ار کم ر درد ح اد و مزم ن تف اوت معن ی داری نداش ت.
09720035

127000986154Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.21859/joe-04012 ]

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.21859/joe-04012 ]

15
جدول 2: شدت محدودیت کاری در بیماران دچار کمردرد حاد و مزمن به تفکیک علت کمردرد
P- value اتیولوژی کمردرد محدودیت
نامشخص استوآرتریتاسپاسم عضلانی دیسکوپاتی 0/009 2/3±1/2 2/4±1/12/6±0/7 3/2±1/1 زمان کار
0/026 2/8±1/5 2/8±1/33/7±0/8 3/7±1/4 فعالیت فیزیکی
0/27 2/1±1/1 2/3±1/12/2±0/7 2/5±0/9 رفتارهای فکری- روابط بین فردی
0/074 2/2±1/1 2/4±1/32/1±0/9 2/9±1/2 بازدهی کار
0/051 )%52/5( 2/1±1/1 )%57/5( 2/3±1/1)%57/5( 2/3±0/6 )%72/5( 2/9±0/9 شدت کلی محدودیت کاری
127000986154Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.21859/joe-04012 ]

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.21859/joe-04012 ]

اطاعات بر اساس میانگین ± انحراف معیار ارائه شده است.
جدول 3: ارتباط بین شدت محدودیت کاری و شدت درد در بیماران دچار کمردرد
rP valueمحدودیت
زمان کار0/001>66/0
فعالیت فیزیکی0/001>64/0
رفتارهای فکری شخصیتی0/001>76/0
بازدهی کار0/001>8/0
شدت محدودیت کاری0/001>81/0
ج دول ش ماره 2 نی ز ش دت محدودی ت کاری را ب ر حس ب عل ت کم ردرد نش ان داده اس ت. همانط ور ک ه در جدول نش ان داده ش ده اســت در مولفه هــای زمــان کار و فعالیــت فیزیکــی بــه تفکیــک اتیول وژی کم ردرد میانگی ن ش دت محدودی ت تف اوت معن ی داری داشــت، در محدودیــت زمــان کار دیســکوپاتی و در محدودیــت فعالی ت فیزیک ی اس تئوآرتریت دارای امتی از محدودی ت بیش تری بودنــد) 900/0 = P و 620/0 = P(.
همچنیــن مقایســه نمــره VAS بــه تفکیــک اتیولــوژی کمــردرد نشــان داد کــه شــدت درد در اتیولــوژی کمــردرد متفــاوت اســت
جدول 1: مقایسه شدت محدودیت کاری به تفکیک حاد و مزمن در بیماران دچار کمردرد
P value نوع کمردرد بر اساس زمان محدودیت
مزمن حاد 0/21 2/8±1/1 2/5±1/2 زمان کار
0/49 3/3±1/3 3/1±1/5 فعالیت فیزیکی
0/36 2/4±0/9 2/2±0/9 رفتارهای فکری- روابط بین فردی
0/86 2/5±1/2 2/5±1/2 بازدهی کار
0/4 )%62/5( 1±2/55 )%58/7( 1±2/35 شدت کلی محدودیت کاری
اطاعات بر اساس میانگین ± انحراف معیار ارائه شده است.
و بیشــترین میــزان درد مربــوط بــه دیســکوپاتی و پــس از آن اســتئوآرتریت میباشــد) 800/0 = P(. جــدول 3 نشــان می دهــد کــه بیــن شــدت درد و محدودیت هــای کاری رابطــه معنــی دار وج ود داش ت و ب ا ب الا رفت ن ش دت درد ش دت محدودی ت کاری نیــز در حیطه هــای مختلــف بیشــتر بــود.
بحث
همانط ور ک ه در قس مت نتای ج مش اهده گردی د کم ردرد ب ا عل ل مختلــف ســبب ایجــاد محدودیــت کاری در ابعــاد مختلــف شــغل می گ ردد و بیش ترین محدودی ت نی ز در اث ر کمردرده ای ناش ی از دیس کوپاتی می باش د. ش دت محدودی ت کاری نی ز ب ا افزای ش ســن افــراد دچــار کمــردرد افزایــش قابــل ماحظــه ای دارد. ولــی شــدت محدودیــت کاری ارتباطــی بــا زمــان کمــردرد نشــان نــداد و هــر دو گــروه دچــار کمــردرد حــاد و مزمــن بــه یــک میــزان محدودی ت کاری داش تند. همچنی ن در ا