ند. استان گیلان هم از این قائده مستثنی نبوده و علی رغم وجود استعداد های بالقوه طبیعی، اقلیمی، جغرافیایی و سرمایه گذاری های انجام شده، صادرات آن درسالهای اخیراز مرز 50 میلیون دلار فراتر نرفته است. با عنایت به مشکلات مربوط به تولید و اشتغال در استان، بررسی درخصوص موضوع صادرات وعوامل موثر برعملکرد صادراتی ضروری می‎باشد. عوامل مختلفی می تواند علل پایین بودن عملکرد صادرات استان باشد. با توجه به مطالعه و بررسی‎های به عمل امده، به نظر می رسد یکی از مشکلات واحدهای صادراتی استان، عدم استفاده از برنامه ریزی استراتژیک و جهت گیری استراتژیک می باشد. انتظارمی رود با جهت گیری استراتژیک می توان موجبات توسعه عملکرد صادراتی استان را فراهم نمود. اگرچه پژوهش های فراوانی درخصوص تاثیر مدیریت استراتژیک ومولفه های آن برعملکرد سازمان در ایران انجام گرفته است. اما درخصوص تاثیر و ارتباط جهت گیری استراتژیک با عملکرد صادرات، پژوهش های بسیار محدودی انجام شده است و در استان گیلان هم پژوهشی با موضوع این تحقیق مشاهده نگردید.
در این راستا پژوهش حاضر تلاش دارد تا تاثیر جهت گیری استراتژیک را بر عملکرد واحد های صادراتی در سطح واحدهای صادراتی مورد بررسی قرار دهد. تا درنهایت بتوان از نتایج حاصل از این پژوهش راهکارهای مناسب را جهت ارتقاء عملکرد صادراتی استان ارائه نمود. بنابراین در این تحقیق سوال اصلی براین محورقرارداردکه آیاجهت گیری استراتژیک یک بنگاه می تواندبرعملکرد صادراتی صادرکنندگان تاثیرداشته باشد؟
1-3 ) ضرورت و اهمیت تحقیق
صادرات به عنوان موتورمحرکه اقتصاد نقش قابل توجهی در افزایش تولید، اشتغال و و درآمد ارزی ایفا می‎نماید و اکثر محققان به اهمیت صادرات بعنوان یک عنصرکلیدی در اقتصاد کشور و سودآوری واحدهای کسب و کار اشاره کرده اند. درپنج برنامه توسعه اقتصادی به مقوله صادرات توجه خاصی شده است وسند استراتژی توسعه صادرات هم توسط دولت جمهوری سلامی ایران تصویب و ابلاغ گردیده است. با عنایت به اینکه تاثیر و نقش جهت گیری استراتژیک در بهبود عملکرد سازمان، فن آوری و تولید محصول جدید و جهت گیری بازارصادراتی در بسیاری ازمطالعات مورد تحقیق و بررسی قرارگرفته وبه لحاظ اهمیت صادرات دراقتصاد کشوربویژه افزایش تولیدواشتغال دراستان گیلان، لذا، ضروریست تحقیقی انجام گردد تا با بررسی و سنجش تاثیرجهت گیری استراتژیک برعملکرد صادراتی صادرکنندگان استان گیلان، نتایج آن را برای بهره برداری، توسعه وفرهنگ سازی موضوع ارائه نماییم.
1-4 ) اهداف تحقیق
با توجه به اهمیت و جایگاه جهت گیری استراتژیک دربسیاری ازمطالعات مربوط به برنامه ریزی استراتژیک، هدف ازاین مطالعه سنجش تاثیر جهت گیری استراتژیک و ابعاد این جهت گیری برعملکرد صادراتی استان می باشد.
1-5) سوالات تحقیق
1-5-1) سوال اصلی تحقیق
1. آیا جهت گیری استراتژیک برعملکرد صادراتی صادرکنندگان استان تاثیردارد ؟
1-5-2) سوالات فرعی تحقیق
1. آیا بعد متهورانه جهت گیری استراتژیک برعملکرد صادراتی صادرکنندگان استان تاثیردارد ؟
2. آیا بعد تحلیلی جهت گیری استراتژیک برعملکرد صادراتی صادرکنندگان استان تاثیردارد ؟
3. آیا بعد تدافعی جهت گیری استراتژیک برعملکرد صادراتی صادرکنندگان استان تاثیردارد ؟
4. آیا بعد آینده نگری جهت گیری استراتژیک برعملکرد صادراتی صادرکنندگان استان تاثیردارد ؟
5. آیا بعد فعالانه جهت گیری استراتژیک برعملکرد صادراتی صادرکنندگان استان تاثیردارد ؟
6. آیا بعد ریسک پذیری جهت گیری استراتژیک برعملکرد صادراتی صادرکنندگان استان تاثیردارد ؟
1-6) چارچوب نظری تحقیق
دراین تحقیق جهت گیری استراتژیک به عنوان متغیرمستقل وعملکرد صادراتی به عنوان متغیروابسته می باشد. متغیرمستقل ازشش بعد تشکیل شده است:
تهاجمی- تحلیلی – تدافعی – آینده‎نگر – فعالانه – ریسک پذیری
و مدل مفهومی تحقیق بصورت زیر می باشد.

شکل 1-1 مدل تحلیلی( محقق)
1-7) فرضیه های تحقیق
1-7-1) فرضیه اصلی تحقیق
1. جهت گیری استراتژیک برعملکرد صادرات تاثیردارد.
1-7-2) فرضیه های فرعی تحقیق
1. بعد تهاجمی جهت گیری استراتژیک برعملکرد صادراتی تاثیردارد.
2. بعد تحلیلی جهت گیری استراتژیک برعملکرد صادراتی تاثیردارد.
3. بعد تدافعی جهت گیری استراتژیک برعملکرد صادراتی تاثیردارد.
4. بعد آینده نگری جهت گیری استراتژیک برعملکرد صادراتی تاثیردارد.
5. بعد فعالانه جهت گیری استراتژیک برعملکرد صادراتی تاثیردارد.
6. بعد ریسک پذیری جهت گیری استراتژیک برعملکرد صادراتی تاثیردارد.
1-8) متغیرهای تحقیق
در یک تحقیق علمی برای پاسخ دادن به سوالات تحقیق و یا آزمون فرضیات، تشخیص متغیرها امری ضروری است. در این تحقیق دو دسته متغیر داریم:متغیر مستقل و وابسته
1-8-1) متغیر مستقل
یک ویژگی از محیط فیزیکی یا اجتماعی است که بعداز انتخاب، دخالت یا دستکاری شدن توسط محقق مقادیری را می پذیرد یا تاثیرش بر روی متغیر دیگر (متغیر وابسته)مشاهده شود. در این تحقیق متغیر مستقل جهت گیری استراتژیک می باشد.
1-8-2) متغیر وابسته
متغیری است که تغییرات آن تحت تاثیر متغیر مستقل قرار می گیرد در این تحقیق متغیروابسته عملکرد صادراتی می باشد.
1-9) تعریف مفهومی متغیرها
1-9-1)جهت گیری استراتژیک
جهت گیری استراتژیک اقدامات و جهت های انجام شده بوسیله یک بنگاه بمنظور اتخاذرفتارهای مناسب بمنظور عملکرد متعالی و مداوم تعریف شده است. جهت گیری استراتژیک جهت و اهدافی که مدیریت عالی یک بنگاه تمایل دارد پیگیری نماید. آن توانایی یک بنگاه برای تمرکز روی جهت گیری استراتژیک ومزیت رقابتی برای ایجاد یک هماهنگی متناسب استراتژیک را تعیین می ماید (narver&slater,1990 , gatingnon&xuereb,1997)
شش بعد برای گرایش استراتژیک، در ابزار سنجش استراتژی کسب و کار، ارائه شده که عبارتند از:
تهاجمی- تحلیلی – تدافعی – آینده‎نگر – فعالانه – ریسک پذیری
1-9-2) عملکرد صادرات
عملکرد صادراتی به عنوان نتایج فعالیت های یک شرکت در بازارهای صادراتی تعریف شده است.
(sosa & shoham1996 ) و برای شناسایی سطح عملکرد سازمانها حیاتی است. این معیار تعیین می کند که آیا سازمان دارای عملکرد مناسبی هست. با توجه به اهمیت این موضوع در کشورهای مختلف تحقیقات متفاوتی در زمینه‎ شناسایی عوامل مؤثر بر عملکرد صادراتی در صنایع مختلف انجام شده است. در هر کدام این پژوهش‎ها، متغیرهایی مد نظر بوده‎اند که بنا به نظر پژوهشگر، بطور مستقیم یا غیرمستقیم بر عملکرد صادراتی مؤثر بوده‎اند.
عملکرد صادراتی حاصل عملیات سازمانی است که شامل دستاوردها و اهدف داخلی و خارجی شرکت می باشد. همچنین عملکرد صادراتی به عنوان کسب اهداف سازمانی تعریف شده و درآن توسعه محصول و توسعه بازار که در نتیجه موجب کسب سوداوری برای شرکت خواهد شد. مورد توجه قرارمیگیرد. میزان موفقیت یک شرکت در امرصادرات را می توان باعملکرد صادراتی آن ارزیابی نمود. برای سنجش عملکرد صادراتی، از متغیرهای رشد فروش های صادراتی، حجم فروش صادراتی، تراکم بازار صادراتی، عملکرد رقابتی و رضایت از عملکرد صادراتی در این تحقیق استفاده شده است.
1-10 ) تعریف عملیاتی متغیرها
تعریف عملیاتی تعریفی است که بر ویژگی های قابل مشاهده استوار است پژوهش گر قبل ازآنکه متغیر و سازه ها را مورد مطالعه قرار دهد، بایستی تصمیم بگیرد که چه نوع رویدادهای قابل مشاهده ای معرف این سازه ها می باشند و تعریف عملیاتی باید طوری انجام پذیرد که چنانچه هر پژوهش گری در شرایط مشابه به اندازه گیری سازه یا مفهوم مورد مطالعه بپردازد، نتیجه یکسانی بدست آورد. وبه عبارتی دیگر، شرح متغیرها به شیوه ای که قابل اندازه گیری باشند در این تحقیق برای اندازه گیری کردن متغیرها از طیف پنج گزینه ای لیکرت(کاملا” موافقم، نسبتا”موافقم، نظری ندارم، کاملا”مخالفم، نسبتا”مخالفم) استفاده شده است.
ساختارها، آیتم ها و مقیاس هایی که در پرسشنامه استفاده شده است:
1-10-1) جهت گیری استراتژیک
تمام آیتم ها برای ابعادشامل متهورانه 4 سوال – تحلیلی 6سوال- تدافعی 4سوال- آینده‎نگرانه5سوال- فعالانه 5 سوال و ریسک پذیری 5سوال درمجموع 29 سوالبراساس مقیاس 5 گزینه ای لیکرت از (1=بسیارمخالف تا 5 = بسیارموافق ) دسته بندی شده است.
1-10-2) عملکرد صادراتی
برای این متغیرپنج مولفه شامل رشدفروش های صادراتی، حجم فروش صادراتی، تراکم بازارصادراتی، عملکردرقابتی ورضایت ازعملکرد صادراتی انتخاب شده و برای هرمولفه یک سوال و درمجموع پنج سوال براساس مقیاس 5 گزینه ای لیکرت از (1=بسیارمخالف تا 5 = بسیارموافق ) دسته بندی شده است.
1-11) قلمرو تحقیق
گستره این تحقیق در سه قلمرو موضوعی، زمانی و مکانی قرار می گیرد که عبارتند از:
1-11-1) قلمرو موضوعی تحقیق
تحقیق حاضر به تاثیرجهت گیری استراتژیک برعملکردصادراتی صادرکنندگان استان پرداخته است.
1-11-2) قلمرو مکانی تحقیق
استان گیلان به عنوان قلمرو مکانی تحقیق می باشد که انجام عملیات میدانی و تکمیل پرسشنامه های تحقیق در این استان صورت گرفته است.
1-11-3) قلمرو زمانی تحقیق
قلمرو زمانی تحقیق دی ماه91 تا مرداد92 می باشد. که پرسشنامه ای در فواصل زمانی اول تیر تا 10 مرداد بین صادرکنندگان استان توزیع گردید.
1-12) جمع بندی فصل اول
در فصل حاضر مساله تحقیق، دربیان مسئله موضوع تعریف ودلایل انتخاب موضوع و فواید ناشی از اجرای موضوع تحقیق اشاره، درادامه ضرورت و اهمیت موضوع، اهداف تحقیق حاضر، چاچوب نظری، فرضیات، قلمروها تشریح شده است.

فصل دوم
بخش اول
جهت گیری استراتژیک
2-1-1) مقدمه
فصل دوم تحقیق، مربوط به مباحث نظری و پیشینه تحقیق می باشد. این فصل دارای دو بخش می باشد که در بخش آغازین به مدل ارائه شده در این تحقیق وبیان مختصری