ند یادگیری، جهت یادگیری را از معلم محوری به شاگرد محوری سوق میدهد، درنتیجه موجب بهبود تواناییها و شایستگیهای تحصیلی )11, 17( و افزایش نمرات دانشآموزان میشود )18(. پژوهشها اثربخشی نقشههای مفهومی را بر یادگیری معنیدار )13-20( یاد داری و بازیابی )20( درک )21( پیشرفت تحصیلی )27, 28( درک مطلب زبان انگلیسی و یادگیری زبان دوم )23-30( نشان دادهاند.
از سال 1371 که نواک) Novak( ایده نقشه مفهومی را مطرح کرد ،آنها بهطور گستردهای در زمینههای گوناگون آموزشی بهکاررفتهاند .پژوهشها تأثیر مثبت نقشههای مفهومی را بر یادگیری معنادار نشان دادهاند )0, 31-38(. اکثر پژوهشهای انجامشده درزمینه علوم و زبان اول بودهاند و درزمینه زبان دوم پژوهشها محدود هستند. سرهنگی و همکاران در پژوهشی با عنوان مقایسه تأثیر آموزش مبتنی بر سخنرانی و نقشه مفهومی بر سطوح یادگیری شناختی دانشجویان پرستاری نتیجه گرفتند که روش نقشه مفهومی برای دستیابی به یادگیری معنادار مؤثرتر از روش سخنرانی است )21(. Moreira و Moreira در پژوهشی از نقشههای مفهومی در کلاسهای زبان خارجی بهعنوان ابزاری برای درک متن کتاب درسی و دستیابی به یادگیری معنادار استفاده کردند. یافتههای پژوهش نشان داد ترسیم نقشه مفهومی متن در یادگیری معنادار دانشجویان مؤثر بود )38(. Liu و همکاران تأثیر ترسیم نقشه مفهومی با کمک کامپیوتر را بر خواندن و درک مطلب انگلیسی بهعنوان )زبان دوم(، در دانشجویان تایوانی موردبررسی قراردادند. یافتههای پژوهش نشان داد استراتژی نقشه مفهومی نهتنها موجب بهبود خواندن و درک مطلب دانشجویان شد بلکه بهکارگیری دیگر استراتژیهای خواندن را نیز ارتقاء داد )32(. Dias در برزیل از نقشههای مفهومی برای ارتقاء خواندن و درک مطلب انگلیسی بهعنوان )زبان دوم( دانشجویان دوره لیسانس استفاده کرد. نتایج پژوهش نشان داد نقشه مفهومی استراتژی مؤثری در بهبود خواندن و درک مطلب است )34(. پژوهش رحمانی و همکاران با عنوان تأثیر آموزش بر مبنای نقشه مفهومی در یادگیری نظری دانشجویان پرستاری نشان داد روش نقشه مفهومی باعث ارتقای یادگیری معنادار دانشجویان پرستاری شد )22(. شایانذکر است اکثر پژوهشها در زمینه نقشه مفهومی توسط پژوهشگران آکادمیک انجامشده نه معلم کلاس و پروژه تحصیلی آنان بوده است. در این پژوهش نقشههای مفهومی در کلاسهای رسمی درس و توسط معلم مورداستفاده قرار گرفت.
روش کار

  • 2