رعت رشد کاهش
مییابد و گیاه ممکن است موقتاً زرد شود، در این موقع گیاه از رشد رویشی وارد رشد زایشی می گردد. طول روز درجه حرارت و نوع رقم در تغییر رشد رویشی به رشد زایشی(مرحله وارد شدن به رشد زایشی) مؤثر میباشد.
2- 6- 3- مراحل رشد زایشی19
الف) تشکیل پانیکول: پانیکول در داخل ساقه و غلاف برگ در قاعده پنجه اندکی بالاتر از سطح خاک تشکیل می گردد، بعد از حدود یک هفته چنین خوشه های رشد می کنند که طول آن حدود یک میلیمتر می باشد که به اندازه کافی بزرگ بوده و با چشم غیر مسلح وقتی که برآمدگی غلاف برگ و شکم مانند قاعده ساقه را به صورت طولی برش دهیم ،مشاهده خواهد شدکه خوشه (پانیکول) در حدود چند
میلیمتر طول دارند. گلدهی در حدود 35 روز بعد از بوجود آمدن خوشه شروع می شود. تعداد گلچه در هر پانیکول در طی این مدت معین می شود(یوشیدا، 1981).
ب) تمایز خوشه: بعد از اینکه طول خوشه20-10 میلیمتر رسید، میانگره های بین برگهای بخش انتهایی برنج شروع به طویل شدن می یابد. این فرآیند بنام تمایز خوشه شناخته می شود که از حدود چهارمین تا ششمین میانگره از انتها و به طور پیوسته به سمت بالا این فرآیند صورت می گیرد. میانگره انتهایی از نظر طولی، طویل تر از میانگره پایینی که در قاعده گیاه قرار دارد می باشد، طویل شدن به طور پیوسته تا زمان گلدهی ادامه دارد. در طی مراحل نهایی پانیکول کرده در داخل سنبلچه های نارس تشکیل می شود.
پانیکول در داخل غلاف برگ انتهایی توسعه می یابد و یک شکم یا برآمدگی را بوجود می آورد که توسط برگ پرچم (آخرین برگ خارج شده) و برگ پایین تر دربرگرفته می شود که معمولاً مرتب شده
می باشند. اما پانیکول خودش هنوز در داخل برآمدگی می باشد و قابل مشاهده نمی باشد.
هوای سرد در این زمان می توان سبب جلوگیری از تشکیل گرد شود، همچنین سبب کم شدن تلقیح و در نتیجه پوکی خوشه می گردد (پوک شدن سنبلچه).تنش شوری در این مرحله نیز باعث افزایش پوکی خوشه می شود(یوشیدا، 1981).
2- 7 خوشهدهی و گلدهی
در مرحله خوشه دهی میانگرهها بسرعت طویل شده و خوشه را از داخل غلاف برگ پرچم به بیرون فشار میدهند، گلدهی از نزدیکی انتهای خوشه شروع شده و به سمت پایین پیشرفت مینماید و نیز از شاخههای خارجی به داخل ادامه می یابد. گلدهی کامل هر پانیکول در حدود هفت روز به طول می انجامد، آخرین گلهایی که باز میشوند گلهای قاعده پانیکول میباشند که اغلب اینها عقیم میباشند، گلدهی کامل در یک مزرعه ممکن است بین 21-4 روز بسته به نوع واریته، عمق آب و درجه حرارت، فضای گیاه و عرضه و جذب عناصر غذایی خاک دارد. درصد سنبلچه های عقیم بوسیله زمان مشخص می گردند، هر سنبلچه یک گل دارد که بطور بالقوه می توان یک بذر را تولید نماید.
2- 8 مرحله رسیدن20
1. تشکیل دانه21: بعد از گرده افشانی سنبلچه ها شروع به ساختن نشاسته و تشکیل بذر می نمایند. یک دانه برنج وقتی رسیده می باشد که توازن تلقیح شده و بوسیله پوسته ای دربرگرفته شود آن (دانه) در 14-2 روز بعد از گردافشانی، از حالت مایع شیری به فرم خمیری غلیظ تغییر می یابد (مرحله خمیری)، بعد از 5 تا
7 روز و بیشتر دانه ها کاملاً محکم و سخت می گردند. با توجه به نوع رقم و شرایط محیطی در حدود
30 تا 45 روز لازم است تا بعد از تلقیح سنبلچه ها، وزن ماده خشک حداکثرگردد و اندازه بذر در طی این دوره معین می گردد.
2. مرحله برداشت دانه های رسیده22: برنج را وقتی رسید گویند 95 تا 100 درصد سنبلچه ها پر، سخت و زرد باشند، برداشت دانه ها موقعی صورت می گیرد غلظت رطوبت دانه ها به حدود تقریباً 18-22 درصد رسیده باشد. برداشت برنجی که برای تهیه بذر (برای کاشت در سال بعد) می باشد ممکن است در
سطح رطوبتی پایین تری انجام گیرد. مزارع در حدود 40 تا 50 روز بعد از اینکه 50 درصد پانیکولها ظاهر شدهاند در سالهای طبیعی آماده برداشت میباشند که این مدت بستگی به نوع رقم، موقعیت جغرافیایی و سالهای خیلی سرد دارد.
2- 9 نیازمندیهای رشد23
عامل اساسی رشد برای تمام گیاهان بوی‍ژه برنج جذب انرژی خورشیدی از طریق فرآیندهای فتوسنتز
میباشد که در قسمتهای سبز گیاه که دارای کلروفیل می باشند رخ میدهد، مقدار ساکاروز تولید شده در فتوسنتز از برگها، ساقه ها و غلافها به خوشه حمل شده و در آنجا بصورت نشاسته ذخیره میگردد، مقداری از قند تولید شده برای رشد و نگهداری و ترمیم آسیبهای ناشی از آفات و شرایط محیطی می گردد.
یکی از هدفهای اصلی مدیریت مزرعه فراهم کردن شرایطی است که تأثیرات منفی آفات و تنشهایی که در جذب انرژی ایجاد می شود را حداقل نماید برای انجام فرآیند فتوسنتزی یک گیاه به آب، نور،
دیاکسیدکربن، انواع عناصر غذایی و درجه حرارت آب و هوا که به اندازه کافی گرم باشد نیاز دارد (خدابنده، 1369).
دی اکسیدکربن به اندازه کافی در هوای اتمسفر در دسترس می باشد همچنین کمی نور در مراحل اولیه رشد گیاه، وقتی که علف های هرز یا آب گل آلود که مابقی در برابر عبور نور و رسیدن آن به گیاه جوان می باشد می تواند ایجاد مشکل در فتوسنتز یابد. هوای ابری یا بارانی یا مه آلود در طی پنجهزنی
و تولید خوشه میتواند از تعداد خوشه و سنبلچهها یا دانه ی پُر را کاهش دهد.
2- 10 درجه حرارت
درجه حرارت آب و هوا یک فاکتور کلیدی و اصلی در نمو برنج می باشد. درجه حرارت اپتیمم هوای برای تولید برنج حدود °C 33-25 (بجز برای مرحله رسیدن که تا اندازه ای به درجه حرارت پاین تر نیاز است) می باشد. درجه حرارت کم برای مدت طولانی در طی مراحل اولیه برنج به طور جدی رشد و نمو گیاهچه برنج را به تأخیر می اندازد، همچنین درجه حرارت مطلوب آب بین °C 29-25 می باشد. گیاهانی که تحت درجه حرارتهای پایین رشد می کنند کوتاهتر می باشند و برگهای سبز تیره و کم رشد بوده و انتهای (ساقه) آن طویلتر می باشد.درجه حرارت پایین از جذب عناصر غذایی مانند فسفر و روی بطور قابل ملاحظه ای جلوگیری می کند. درجه حرارت °C 5/15 در شب برای چندین ساعت در طی حدود دو هفته قبل از ظهور خوشه وقتی که دانه های گرده رشد می نمایند پُوک شدن، نیمه پُر شدن سنبلچه ها می گردند.
افزایش عمق آب تا حدود 20-15 سانتیمتر بعد از پیدایش پانیکول به محافظت و نگهداری
خوشههای در حال رشد از سرمای زیادکمک می کند بعضی از واریته های برنج مقاومت بیشتری به هوای سرد و خنک دارند و از این واریته ها باید در نواحی هایی که هوای سرد سخت به عنوان یک مسئله مهم می باشد استفاده کرد.
بعد از مرحله خوشه دهی بادهای خشک و درجه حرارت بالای °C 35 یا درجه حرارت پایین تر از °C 15 تاثیر منفی و بدی روی گرده افشانی و در نتیجه پتانسیل تشکیل بذر می گذارد.
اگر مزارع قبل از برداشت و زودتر از موعد مقرر زهکشی شوند، ترکیب درجه حرارت بالا با نوسان رطوبت و تنش آب در طی مرحله رسیدن دانه ممکن است سبب آفتاب سوختگی، گل سفیدی، عدم تشکیل کامل بذر گردد، بذر در آفتاب سوخته در طی برداشت و تولید برنج سفید به شکسته شدن حساس
می باشند.
2- 11 آب
اغلب مزارع برنج بطور پیوسته از مدتی قبل از کاشت بذر تا چند هفته قبل از برداشت به صورت غرقابی آبیاری می شوند. غرقاب کردن خاک باعث حداقل شدن نوسان درجه حرارت خاک می گردد و رقابت علف های هرز را کاهش می دهد و جذب عناصر غذایی را زیادتر می کند و عملکرد را به میزان زیادی بالا میبرد. برای اینکه برنج گیاهی است که به صورت طبیعی نیمه آبزی24 میباشد. برنج تحت شرایطی که طور پیوسته غرقاب میباشد به صورت های ثابتی نسبت به برنجهایی که در شرایط غیر غرقابی25 کشت میشوند رشد می نماید و عملکرد بذر در هر خوشه و رسیدن آنها نیز بیشتر می باشد. شرایط غرقابی رشد گیاهچه را کند می کند. اما در 30 روز بعد از نشاء گیاهچه به اندازه کافی بلند و طویل بوده و برگها و پنجه ها در خارج از آب قرار دارند.
کیفیت آب آبیاری در مورد برنج مهم می باشد. البته آبهایی که از ذوب شدن برف کوهها حاصل شده جهت آبیاری استفاده می شود چندان مسئله ای وجود ندارد، بلکه آبهایی که از چاهها جهت آبیاری پمپ می شوند باعث کلروزه شدن گیاه به علت کمبود آهن، روی به علت بالا بردن بی کربنات در اینگونه آبها می باشد. آبیاری با آب شور باعث کاهش رشد رویشی گیاه برنج و محصول نهایی خواهد شد.آب با هدایت الکتریکی بیش از 3 دسیزیمنس بر متر باعث رشد گیاه برنج می شود.
2- 12 عناصر غذایی26
یک گیاه برای انجام اعمال طبیعی خود به جذب عناصر غذایی معدنی و دسترسی کافی به آنها نیاز دارد. کمبود عناصر غذایی رشد گیاه را به تاخیر می اندازد و در گیاهان دارای کمبود عناصر غذایی علائم کمبود پدیدار می گردد که ممکن است با آسیب های آفات و بیماریها اشتباه گردد.
گیاهان دارای کمبود مواد غذایی قدرت فتوسنتزی ضعیف تری در مقایسه با گیاهان طبیعی می باشند و قادر نمی باشند با علف های هرز رقابت نمایند (رقابت ضعیف) و مقاومت کمتری به آفات و امراض
از خود نشان می دهند. کود دهی زیاد بخصوص کودهای ازته سبب زیاد شدن رشد رویشی گردیده
و پوسیدگی ساقه را افزایش داده و سبب پوک شدن خوشه ها گیاه می گردد. بنابراین استفاده بهینه از کود از بروز مسائل فوق جلوگیری نموده و حتی در بعضی از مواقع این مشکلات را برطرف می نماید (دوبرمن و فروست، 1997).

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

فصل سوم
بررسی منابع

3- 1 تنـش
– شوری
اکث