اری می باشد، اما کیفیـت یـادگیری سخنرانی بازخوردی که ممکن است به یادگیری کـاربردیدروس نظری کمک نماید، در آموزش پرسـتاری خـصوصاً دروس تخصصی مورد مطالعه قرار نگرفته اسـت. بنـابراینمطالعه حاضر با هدف مقایسه تأثیر سخنرانی بازخوردی بر میــزان یــادگیری و رضــایتمندی دانــشجویان در درس مراقبتهای ویژه پرستاری نسبت به سخنرانی سنت ی و نیزبررسی امکان اجرای روش سخنرانی بازخوردی در آموزشپرستاری صورت گرفت.

روش مطالعه

مطالعه نیمه تجربی حاضر از نوع مطالعات پـژوهشدر آموزش می باشـد کـه در نیمـسال اول سـال تحـصیلی1390 در دانشکده پرستاری و مامایی وابسته بـه دانـشگاهعلوم پژشکی یاسوج اجراء شد. نمونههای مـورد مطالعـه را 33 دانشجوی پرستاری ترم تحصیلی 6 تـشکیل مـی دهـد که بـه صـورت نمونـههـ ای در دسـترس انتخـاب شـدند. معیارهای انتخاب روش سخنرانی بازخوردی شامل امکـان اجرای آن در کلاس با توجه به زمـان نیمـسال تحـصیلی، عدم نیاز به تغییر اساسی در محتـوی درس ، امکـان انجـام بحث های گروهی در کلاس بودهاند. بـا توجـه بـه قـوانینآموزشی موجود مبنی بر کسب اجازه و تأیید گروه آموزشـیمربوطه در صورت هرگونـه تغییـر از جملـه روش تـدریس توسط اساتید ، ابتـدا موضـوع در گـروه آموزشـی پرسـتاریداخلی جراحی مطرح شـد. پـس از بررسـی موضـوع مقـررگردید به منظور شناسایی چالشهای احتمالی، ابتدا 2جلسه به صورت پایلوت بـا روش سـخنرانی بـازخوردی تـدریس گ ردد و در ص ورت رض ایت دان شجویان و پ س از رف ع چالشها و اصلاح نواقص، در ترم بعدی ب ه طور کامل اجراشود. با توجه به تعداد جلسات مباحث آریتمی های قلبی (4 جلسه)، دو جلسه آن براساس پروتکل سخنرانی بازخوردی پیشنهادی اوسرمن (جدول شماره 1) تـدریس گردیـد و دوجلسه دیگر با روش سخنرانی سنتی ارایه شد کـه نتـایج ازنظر میزان یادگیری، رضایتمندی دانشجویان، نقاط قوت وضعف مورد تحلیل و مقایسه قرار گرفـت. پـس از اصـلاح چـالش هـا و در نظـر گـرفتن پیـشنهادات دانـشجویان، در نیمـسال تحـصیلی بعـدی کلیـه جلـسات درس پرسـتاری مراقب ت ه ای وی ژه ب ه ص ورت ت صادفی ب ین دو روش تخ صیص یاف ت ک ه از 26 جل سه، 13 جل سه ب ا روش سخنرانی بازخوردی و بقیـه بـه صـورت سـخنرانی سـنتیتدریس گردید. تمامی موضوعات درس پس از تهیه طـرحدوره (Course Plan) و طـــرح درس (Lesson Plan) توسط یـک مـدرس تـدریس گردیـد، ولـی اوراقامتحانی توسط دو نفر (مدرس درس و یـک عـضو هیـأت علمی از گروه آموزشی مربوطه) تصحیح شدند.
یادگیری دانشجویان از طریـق پـیش آزمـون، پـس
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:27 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:27 +0330 on Wednesday October 11th 2017

1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:27 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:27 +0330 on Wednesday October 11th 2017

آزمون و نیز امتحانات میان ترم و پایان تـرم حـ اوی انـواع سؤالات چندگزین های، کوتاه پاسخ و صحیح و غلـط مـوردارزیابی قرار گرفت. تمامی سؤالات هر دو روش طی یـکامتحان و بدون در نظر گرفتن رعایت تـوالی سـؤالا ت هـرروش و به صورت مخلوط تنظیم شـده بـود. ابتـدا تمـامیاوراق امتحانی میان ترم و پایـان تـرم دانـشجویان توسـطمدرس اصلی درس و بدون آگاهی یافتن از اسـامی آنهـا تصحیح شد، سپس اوراق م جدداً توسط یـک نفـر دیگـر ازگ روه آموزشــی مربوطــه کــه نــسبت بــه نمــرات اولیــهدانشجویان و نیز نوع سـؤالات مـرتبط بـه دو روش ، کـور (Blind) بود، براساس کلیـد پاسـخ سـؤالات، تـصحیح ونمره دهی صـورت گرفـت. اوراق ام تحـانی مجـدداً توسـطمدرس اصلی مورد بازبینی قرار گرفت و پس از توافق بـینتصحیح کنندگان، نمره اصلی گزارش شد . 50% نمـره کـل امتحان به هر کدام از دو روش اختصاص یافت که به طور مساوی نیز در امتحانات میـان تـرم و پایـان تـرم رعایـت گردید. در این مطالعـه، نمـرات اولیـه دانـشجویان از 100 محاسبه شد که 30% آن نمره میان ترم و 70% پایا ن تـرمبود، اما جهت درج نمره نهایی در کارنامه دانشجویی به 20 تبدیل گردید . ضریب دشواری و تمیز سؤالات چندگزین های از طریق نرم افزار تحلیـل آزمـون توسـط مرکـز مطالعـاتتوس عه آم وزش پزش کی دان شگاه انج ام شـد. دی دگاه دانــشجویان و رضــایتمندی آن هــا بــا اســتفاده از فــرمنظرسـ نجی ارزیـ ابی آمـ وزش University of California at Los Angeles (UCLA) بـا مقیاس رتب های لیکرت در چهار حیطه رضایت کلی از روش تــدریس، ســازماندهی محتــوا و روش تــدریس، اهــدافیادگیری و محرک های یـادگیری ارزیـابی شـد. ایـن فـرم دارای اعتبار و پایایی لازم بوده و در مطالع ه مشابه (2) نیـزمورد استفاده قرار گرفته است. علاوه بر این بـا طـرح سـه سؤال باز پاسخ ، دیدگاه دانـشجویان دربـاره نقـاط قـوت وضعف رو شها و پیـشنهادات اصـلاحی آنهـا ، جمـعآوری گردید. فرمها فاقد نام و نام خانوادگی بوده و قبل از شروعجلسه امتحانی توسط کارشناس آموزش دانشکده در اختیار دانشجویان قرار گرفت و به آنها اطمینان خـاطر داده شـدکه مدرس اصلی به هیچ عنوان فرمهای ارزیابی را تا ثبـتنهــایی نمــرات رویــت نخواهــد کــرد . حــضور و غیــابدانشجویان نیز براساس لیست در هر جلسه انجام می شـد .
دادههای جم عآوری شـده بـا اسـتفاده از نـرمافـزار آمـاری
SPSS تح ت وین دوز ن سخه 17 و از طری ق آماره ای توصیفی و آزمونهـ ای اسـتنباطی تـی مـستقل و مـزدوج، من ویتنی با در نظر گرفتن آلفـای 05/0 تجزیـه و تحلیـلشد.

یافتهها
در ای ن مطالع ه تع داد 33 دان شجوی کارشناس ی پرستاری بـا دامنـه سـنی 25-21 سـال شـرکت داشـتند.
5/66% آنها مؤنث و 5/33% مذکر بودند. از نظر میـانگین معدل 5 تـرم گذشـته، 2/15% (5 نفـر) دارای معـدل 17 وبالاتر، 5/48% (16 نفر ) دارای معدل 99/16-15 و 3/36% (12) دارای معــدل 99/14-12 بودنــد. ســابقه مــشروطی
(معدل کمتر از 12) در نیمسال هـای تحـصیلی گذشـته دربین آن ها وجود نداشت. در پایان ترم تحصیلی تعداد 3 نفـر از آن ها قادر به کسب حداقل نمره قبولی (نمره 10) نشدند.
میانگین نمرات امتحان میان ترم (30% نمـره کـل ) در روش سـخنرانی بـازخوردی (15% نمـره میـان تـرم) و ســخنرانی ســنتی (15% نمــره میــان تــرم ) بــه ترتیــب 4,6±73,12 و 1,6±53,10 ب ود ک ه آزم ون ت ی م ستقل تفاوت آماری معنـاداری را در ایـن مـورد نـشان مـی دهـد (01/0=p). همچنین میانگین نمـرات امتحـان پایـان تـرم
(70% نمره کل) در روش سخنرانی بازخوردی (35% نمـرهپایان ترم ) و سخنرانی سنتی (35% نمـره پایـان تـرم) بـهترتیـــب 2,13±65,28 و 9,12±42,25 بـــود. آزمـــون تی مستقل در مقایسه میانگین نمرات پایـان تـرم دو روشتفاوت آماری معناداری را نشان مـی دهـد (001/0=p). در نمره کل دانشجویان در دو روش (50% نمره کل برای هـرروش) تفاوت آماری معنـا داری مـشاهده گردیـد. براسـاس نتایج تحلیل آزمون توسط مرکز توسعه مطالعـات پزشـکیدانشگاه، تفاوت معنـا داری در ضـریب دشـواری و ضـریبتمیر سؤالات دو روش مـشاهده نـشد (جـدول شـماره 2).
همچنین تفاوت آماری معناداری در مقایـسه نمـرات پـسآزمونها در دو روش مـشاهده گردیـد (05/0<p). از نظـرتعداد غیبت هر دانشجو و نیز تعـداد دانـشجویان غایـب درهر جلسه، بین دو روش تفاوت معنادار وجود نداشت.
آزمون منویتنی تفاوت آماری معنـاداری در میـزان رضــایتمندی دانــشجویان از دو روش یــاددهی در چهــارحیطه: رضایت کلی از روش یاددهی، سازماندهی محتـوا و روش یادهی، دستیابی به اهداف یـادگیری مـورد انتظـار وشبیه سازی یادگیری نشان داد (جدول شماره 3). در زمینـهتدریس به شیوه سخنرانی بازخوردی، 6/75% دانـشجویانپرستاری رضایت داشتند و 8/77% آنها پیـشنهاد تـدریسسایر دروس تخصصی با ایـن روش را ارایـ ه کـرده بودنـد.
درک بهتر در هنگـام تـدریس، آمـادگی قبـل از تـدریس،استقبال از نظرات دانشجویی و بازخوردی فـوری از جملـهنقاط مثبت آموزشی روش سخنرانی بازخوردی بـوده اسـتکه دانـشجویان بیـان کـرده بودنـد (جـدول شـماره 4). از دیدگاه دانشجویان اگرچه سخنرانی بـازخوردی نـسبت بـهسخنرانی سنتی نیازمند صرف اوقات و هماهنگی بیـشتریبوده، اما ب ه دلیل عادت آنان به روش مرسوم و نیز خستگی بیشتر در سخنرانی سنتی، در صورت آشناسـازی و معرفـیکامل سخنرانی بازخوردی و عادت کـردن دانـشجویان بـه آن، امکان اجرای آن در کلاس و سایر دروس وجود دارد.
جدول 1- مراحل سخنرانی بازخوردی
زمان تقریبی نوع فعالیت و هدف مراحل پیشنهادی اوسرمن در اجرای سخنرانی بازخوردی
3-1 دقیقه در ابتدای هر جلسه موضوع درس و اهمیت آن در آموزش پرستاری معرفی شد. معرفی موضوع درسی
3-2 دقیقه قبل از شروع تدریس، اهداف یادگیری و آموزشی مبتنی بر طبقه بندی بلوم که انتظار میرفت دانشجویان در پایان هر جلسه به آن دست یابند، ارایه شد. همچنین واژه شناسی مربوط به موضوع درس هر جلسه معرفی گردید. بیان اهداف یادگیری مورد انتظار
5-4 دقیقه در این مرحله به منظور ارزشیابی تشخیصی و کسب آگاهی از اطلاعات پایه دانشجویان از موضوع درسی پیش آزمون برگزار شد. برگزاری پیش آزمون
35-30 دقیقه موضوع درس براساس طرح درس هر جلسه و با توجه به زمان کلاس و محتویات درسی آن به دو قسمت مساوی تقسیم شده بود که در این مرحله بخش اول موضوع توسط استاد مربوطه تدریس گردید. تدریس بخش اول موضوع درسی
8-5 دقیقه فعالیت گروهی در قالب سه کار گروه