عـاد مهـم رفتـارسازمانی محسوب می شود، سـرمایه اجتمـاعی آن دسـته ازویژگی های سازمان از قبیل هنجارها، شبکههای اجتمـاعیو اعتماد متقابل است که مشارکت افراد را بـرای دسـتیابیبه منافع مشترک تسهیل میکند (18). این رفتار سـازمانیباعث ایجاد روابط مبتنی بر اعتماد و همکاری بین کارکنانسازمان می گـردد (19). صـاحبنظـران معتقدنـد سـرمایهاجتماعی در سازمان باعث شکلگیری روابط کاری میشود ک ه براس اس آن همک اری و اق دامات ت سهیلکنن ده در سازمان را افزایش می دهد (18).
رضایت شغلی رفتار سازمانی دیگـری اسـت کـه دربالا بردن کار ایی سازمان نقش مهمی ایفا مـی نمایـد (20).
رضایت شغلی عبارت است از نوع نگرش فرد نـسبت بـه شغل خویش (21) و به مجمـوع تمـایلات یـا احـساسات مثبت که افراد نسبت به شغل خود دارند اطلاق می گـردد(22). صافی براساس دیدگاه Spector شش جنبه مهـمرضـایت شـغلی را، رضـایت از سـازمان، کـار، سرپرسـتی، همکاران، حقوق و مزایا و رضایت از ترفیع و ارتقا میدانـد(23). رضایت شغلی، زاییده عواملی نظیر شـرایط محـیط کار، نظام سازمانی شغل، روابـط حـاکم بـر محـیط کـار، عوامل اجتماعی و تأثیر عوامل فرهنگی است (24).
ارزشیابی مداوم مستندسازی، به همراه بحث دربـارهروش های بهبود و علل آن یکی از راه های بهبـود کیفیـتمستندسازی در بیمارستان هـا مـی باشـد (4). بـا توجـه بـهاهمیت مستندات پرستار ان در بهبود کمیت و کیفیت ارایـه خدمات پرستاری و نقش آن در دفـاع از حقـوق بیمـاران وپرس تاران و از س وی دیگ ر، اف زایش ک اربرد مـستندات پرستاری در محاکم پزشکی، پژوهشگران این مطالعه را بـاه دف بررس ی ت أثیر عوام ل رفت ار س ازمانی ب ر نح وه مستندسازی پرستاران شاغل در بیمارسـتانهـای آموزشـیدرمانی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان را انجام دادند.

روش مطالعه

این مطالعه توصـیفی- همبـستگی در سـال 1392 انجام شد . جامعه پژوهش شامل کلیه پرستاران بیمارستان -های آم وزشی درمانی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان بـود .
نمونهگیری به روش طبقهای تـصادفی و انـدازه نمونـه بـا
اس اس فرم ول

محاس به ش د ب ه
طـوری کـه از 452 نفـر پرسـتار بـا دقـت 05/0 و سـطح اطمینان 95/0 و 35/0=p تعداد 176 نفر به عنـوان نمونـهانتخاب گردید. محیط پژوهش شامل بخـش هـای درمـانیبیمارستان های آموزشی درمانی (شهید محمدی، ابن سـینا،
کودکان و شریعتی) دانشگاه علوم پزشکی هرمزگـان بـود .ابزار جمـعآوری دادههـا ی رفتـار سـازمانی سـه »شـاخص رضایت شغلی« Job descriptive، »پرسشنامه رفتـارشـ هروندی سـ ازمانی پودوسـ کوف« Podsakoff
questionnaire of organizational
citizenship behavior و »پرسـ شنامه سـ رمایه اجتمـاعی ناهاپی ت« Nahapiet social capitalquestionnaire of بود که در ابتدای این پرسشنامه ها سؤالات مربوط به اطلاعات جمعیـت شناسـی درج گردیـدهاست. با توجـه بـه ایـن کـه پرسـتاران از پاسـخگویی بـهپرسشنامه های طولانی امتنـا مـیکننـد، پرسـشنامه هـا دراختیار صاحبنظران قرار گرفت و براساس میـانگین نمـرهکسب شـده سـؤالا ت بـا نمـره کـم در هـر بعـد حـذف وپرسشنامهها توسط پژوهشگران تعدیل شد به طوری که درهر بعد پرسشنامه سه سؤال که دارای بیشترین نمره بودند، درج گردی د. اول ین اب زار »پرس شنامه س رمایه اجتم اعی ناهاپیـــــت« Nahapiet social capitalquestionnaire of ب ـود ک ـه توس ط نــصراصفهانی ترجمـه و اعتبارس نجی ش ده اس ت. در ای ن پرس شنامه سؤالات 3-1 مربوط به بعد رابطهای، سؤالات 4-6 مربوط به بعد ساختاری و سؤالات 7-9 مربـوط بـه بعـد شـناختی میباشد. ابزار دوم »پرسشنامه رفتـار شـهروندی سـازمانیپودوسـکوف« Podsakoff questionnaire of
organizational citizenship behavior و در پنج بعد وظیفه شناسی (سؤال 3-1)، احتـرام (سـؤال 6-4)، نـوع دوسـتی (سـؤال 9-6)، مردانگـی (س ؤال 12-10) و فضیلت شهروندی (سؤال 15-13) بود و »پرسشنامه سو م، شاخص رضـایت شـغلی« Job descriptive index که توسطSmith و همکاران در سال 1969 طراحی شدهاسـت. ایـن پرسـشنامه دارای قـسمت هـای ماهیـت کـار (ســؤالات 1-3)، سرپرســت (ســؤالات 6-4)، همکــاران
(سؤالات 9-7) ارتقاء (سؤالات 12-10) و حقوق و پـاداش
(سـؤالات 15-13) مـی باشـد و میـزان رضـایت شـغلی را اندازهگیری مینماید. پایای ی این ابزارها بـه وسـیله آزمـونآلفا کرونباخ در یک نمونه پایلوت 25 نفری مـورد بررسـیقرار گرفت و به ترتیب 82/0، 76/0 و 74/0 به دست آمـد. سؤالات این ابزارها دارای طیف لیکرت 5 درجهای (کـاملاً موافق 5، موافق 4، تاحدی موافـق 3، مخـالف 2 و کـاملاً مخالف 1) بود.
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:25 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:25 +0330 on Wednesday October 11th 2017

در قسمت دوم برای بررسی وضعیت مستندسازی از

«چک لیـست خـود سـاخته »تحلیـل کمـی مـستندات 3 Documentation quantitative analysis
»تحلیــل کیفــی مــستندات« Documentation quality analysis و »میزان رعایـت اصـول گـزارشنویـــسی« Amount of respecting of reporting principles اسـتفاده گردیـد . ایـن چـکلیست ها براساس مطالعات کتابخانهای، بررسـی مقـالات وپژوهش های گذشته طراحی گردید. چک لیست اول، چک »تحلیل کیفی مستندات« لیست بود کـه براسـاس اصـولمستندسازی انجمـن مـدیریت اطلاعـات سـلامت آمریکـا
American Health Information
(AHIMA) Management Association
طراحی گردید و دارای 10 عبارت بـود ایـن عبـارات دارای طیف لیکرت 5 امتیازی بود ند. چک لیـست دوم، »تحلیـلکمی مستندات « بود و نشان دهنده ثبت داد ههـ ای مختلـفتوسط پرستاران در فرم های مختلف پرونـده پزشـکی بـود،43 عبارت این چک لیست دارای 2 طیف بله و خیـر بـود . چـک لیـست سـوم، چـک لیـست میـزان رعایـت اصـول گزارش نویسی »میزان رعایت اصول گزارش نویسی« دارای 21 عبارت دو طیف ه بله و خیـر بـود . روایـی تمـامی چـکلیستها و پرسشنامهها براساس مطالعات و نظـر 8 نفـر از صاحب نظران و مدرسین (تعیین اعتبار محتوا) مورد بررسیو تأیید قرار گرفت.
در مرحلــه اول بــرای جمــ ع آوری داده هــای رفتــار سـازمانی پرسـشنامه هـا در پاکـت هـای در بـسته در اختیـار پرستاران در شیفت های مختلف قرار گرفت و به صورت خودایفا تکمیل شد. پرسشنامه ها پـس از جمـعآوری بـه شـکلیعلامت گذاری شد که فقط پژوهشگران فـرد تکمیـل کننـدهپرسشنامه را تشخیص میدادند. در مرحله دوم، دو هفته پساز پایان مرحله اول پژوهشگران به بخـش مـدارک پزشـکیبیمارستانهـای تحـت مطالعـه مراجعـه کـرده و مـستنداتپرستاران در دو هفته قبل را با اسـتفاده از سـه چـک لیـست مورد بررسی قرار دادند. دادههای به دست آمده ابتـدا در حـد آمـار توصـیفی (مـشخص کـردن فراوانـی مطلـق و درصـد فراوانی، میانگین، انحراف معیار، واریانس) تجزیـه و تحلیـل شد سپس برای تعیین نوع رابطه عوامـل مختلـف بـا نحـوهمستند سـازی از ضـریب همبـستگی پیرسـون،t مـستقل وANOVA استفاده گردید و برای مشخص شدن گروههـ ا از آز مون تعقیبیLSD استفاده شد همچنین در این آزمـوناز نرم افزار SPSS v.16 استفاده گردید. برای مراجعـه بـهبیمارستان های تحت مطالعه از معاونت تحقیقـات و فنـاوریمعرفی نامه دریافت شد و به مراکز تحت مطالعه ارایه گردیـدهمچنـین در تمـام طـول پ ژوهش ملاحظ ات اخلاقـی ومحرمانگی اطلاعات رعایت گردید.

یافتهها

از 176 پر سشنامه توزیع شده 34 پرسشنامه به دلیـلکامل نبودن از مطالعه حذف گردید. 79% افراد شرکت کننـدهمتأهل و 21% مجرد بودند . میانگین سن افراد شـرکتکننـده66/31 و انحراف معیار آن 25/6 بـود، همچنـین میـانگین وانحراف معیار سابقه کار افراد تحت مطالعه به ترتیب 91/8 و 37/7 ب ه دست آمد. 60/88% پرستاران تحـت مطالعـه دارایمدرک کارشناسـی، 80/9% دارای مـدرک کـاردانی و 60/1 دارای مـدرک کارشناسـی ارشـد بودنـد (جـدول شـماره 1).
10/31% پرستاران به صورت رسـمی، 60/49% بـه صـورتپیمانی و 30/19 به صورت قراردادی یا طرحـی در اسـتخدام بیمارستانهای تحت مطالعه بودند . بیشترین (00/83%) افراد تحت مطالعه در شیفتهای در گردش مشغول خدمت بودنـدو نوبت کاری عـصر کمتـرین (00/3%) شـیفت کـاری بـود.
پرستاران تحت مطالعـه در 12 بخـش متفـاوت بـه بیمـارانخدمت رسانی می کردند.
با توجه به این که در پرسشنامه های اسـتفاده شـدهکمترین عدد یک و بیشترین عدد پنج بـود از طبقـه بنـدیطراحی شده [(3-4/5 خیلی ضـعیف )، (4/5-8/7 ضـعیف )، (8/7-2/10 متوســط)، (2/10-6/12 خــوب) و (6/12-15 عـالی)] بـرای تحلیـل توصـیفی دادههـای حاصـل از سـهپرسشنامه سرمایه اجتماعی، رفتـار شـهروندی سـازمانی ورضایت شغلی استفاده گردید.
میزان سرمایه اجتماعی افراد تحت مطالعـه از جمـعنمره سه بعد ساختاری، ارتباطی و شناختی به دست می آید.
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:25 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:25 +0330 on Wednesday October 11th 2017

بعد ساختاری سرمایه اجتماعی مـرتبط بـا توانـایی فـرد دربرقراری پیوندهای ضعیف و قوی با دیگران در یک جامعه است، میانگین نمره این بعد 34/9 با انحـراف معیـار 69/1 به دست آمد و با توجه به معیار لیکرت این بعد در جایگـاه متوسط قرار گرفت. بعد ارتباطی سرمایه اجتمـاعی در ایـنمطالعه نیز در جایگاه متوسط (میانگین 64/9 انحراف معیار 30/2) قرار گرفت ، این بعد سرمایه اجتماعی بر خصوصیاترابطه بین افراد تمرکز دارد. آخرین بعـ