بود فضـای آموزشـیمناسب جهت کـارآموزی (39%)، عـدم اسـتفاده از وسـایلکمک آموزشی در محیط بـالینی (3/37%)، ناکـافی بـودن امکانات و تسـهیلات مراکـز آموزشـی (6/35%) و کمبـودمربیان بـا تجربـه بـرای آمـوزش در محـیطهـای بـالینی (6/35%) میباشد (25). علی رغـم ایـن موضـوع مطالعـاتمختلف نشان داده است که وجود مشکلات متعدد از جمله ناهمـاهنگی بـین دروس نظـری و کـار بـالینی، مشـخصنبودن اهداف آموزش بالینی، محیط پـر تـنش بیمارسـتان،تمایل کمتر مربیان با تجربه تر برای حضور در محیط هـایآموزش بالینی، واقعـی نبـودن ارزشـیابی هـا و نیـز کمبـودامکانات رفاهی و آموزشی از جمله موانع دستیابی به اهداف این دوره بوده است (26و27). کسب مهارت های اساسی و به اصطلاح حرفه ای شـدن در طـب بـه کیفیـت و کمیـتآموزش در محیط های بالینی بستگی دارد (28). در تحقیقی کمبود مربیان صلاحیت دار و اسـتفاده از مربیـان بـدون درنظر گـرفتن توانـایی و تخصـص را از مشـکلات آمـوزشبالینی ذکر نموده اند (29).
بــر طبــق یافتــه هــای پــژوهش حاضــر اکثریــت دانشجویان از نحوه آموزش نظری توسط اساتید دانشـکدهرضایت کم داشتند. نتـایج مطالعـه ای کـه در سـال 2006 روی رضـ ایت دانشـ جویان در دانشـ گاه Liverpool صـورت گرفـت نشـان مـیدهـد کـه از نظـر دانشـجویانبیشترین اهمیت به آموزش و یادگیری و کمتـرین اهمیـتبه امکانات فیزیکی داده شده است و میزان رضایتمندی در بخش های بـا اهمیـت کمتـر از بخـش هـای کـم اهمیـتمی باشد (30). که با نتایج تحقیق حاضر هم خوانی دارد.
نتــایج پــژوهش حاضــر نشــان داد کــه اکثریــت دانشجویان از نحوه آموزش بالینی توسط مربیـان رضـایتکم داشتند. در این راستا نتایج پژوهش مطالعـه نصـیریانی کــه در رابط ـه بــا اثربخشــی آمــوزش بــالینی در کســب مهارت های بالینی داخلی جراحی از دیدگاه فارغالتحصیلان پرستاری بود، نشان داد که کسـب ایـن مهـارت در سـطحضـعیف اسـت (31). زمـانی کـه پرسـتاران و دانشـجویان پرستاری از این شاکی هستند که مطلب تئوری در بالین به آن ها آموخته نمی شود و مربیان پرسـتاری گلـهمندنـد کـهفرصتی برای آموزش ندارنـد (32). شـاید هـر دو گـروه از موقعیت های یادگیری موجود و در دسترس غافـل باشـند، چون آموزش و یادگیری با درجاتی به نگرش افراد بستگی دارد و مربی کـارآزموده کسـی اسـت کـه کمـک کنـد تـادانشجو از هر موقعیت بیمارستان جهـت یـادگیری بیشـتراستفاده نماید. ضمناً کمک کند تـا دانشـجو هـر نـوع کـارانجام شده را به منزله یک تجربـه یـادگیری تلقـی نمایـد (33). کمبود مربیان بـا تجربـه بـرای کـارآموزی از دیگـر مشکلات دوره آموزشی (6/35%) ذکر شده اسـت . در ایـنراستا مطالعات دیگر نشان داده اند که توانایی هـ ا و مهـارتبالینی پرستاران تازه کار بـرای بـرآورده سـاختن انتظـاراتبیماران و تیم بهداشـتی درمـانی و مـدیران نارسـایی دارد (27). متخصصین معتقدند که مربیان بالینی تأثیر شـگرفیبر افزایش کیفیت آموزش بالینی دارند و می توانند تجـارببالینی را برای دانشجو لذتبخش کنند. بنـابراین ضـروریاست که با بررسی بیشتر دربـاره عوامـل مـؤثر بـر ارتقـای انگیزش اساتید بالینی، موجبات حضور فعال و مؤثرتر آن ها را در عرصه های آموزشی و درمانی فراهم نمود تا مدرسین بالینی، با تأکید بر تجربه های ارزنده خـود فعالانـه بـه امـرآموزش بالینی بپردازند (34). همچنین در رابطـه بـا علـل،موانع و مشکلات آمـوزش بـالینی در پرسـتاری از دیـدگاهدانشجویان پرسـتاری در حیطـه عملکـرد مربیـان بـالینی، میانگین نظرات دانشـجویان از حـداکثر امتیـاز 44، 72/17 بود (35). مطالعه حاضر نشان داد که اکثریـت دانشـجویانپرستاری از نحوه ارزشیابی توسـط مر بیـان بـالین رضـایت خیلی کم داشتند. در همین رابطه نتایج پژوهش محمدی و همکاران در زمینـه بررسـی مشـکلات آمـوزش بـالینی ازدیدگاه مربیان و دانشجویان پرستاری سال آخر بیانگر ایـناست کـه اکثـر مربیـان و دانشـجویان عـدم تطـابق فـرمارزشیابی با شرایط موجود در بخش و متفاوت بودن شـیوهارزشیابی در بین مربیان را ذکر نمودند (36). در حـالی کـه75/52% دانشجویان پرستاری مامایی عملکرد کلی مربیان بالینی را خوب و متوسط ارزیابی کردند (37). که بـا نتـایجمطالعه حاضر همخوانی ندارد، شاید علت این اخـتلاف بـهدلیل تفاوت محیط های آموزشی باشد. نتایج حاصل از ایـنمطالعه نشان داد، اکثریت دانشـجویان از نحـوه ارتبـاط بـاهمکاران رضایت کم داشتند. در پژوهشی بررسـی دیـدگاهدانشجویان در زمینه ارتباط پرسنل با دانشجویان حـاکی ازعدم رضایت آن ها بوده است. در بین گزینه هـای مربوطـهعدم حمایت دانشجو توسط پرسنل، تندخو و عصبانی مزاج بودن پرسنل و عدم بـازخورد مناسـب از طـرف آن هـا بـهدانشجویان بیشترین درصد را به عنوان عوامل بازدارنده به خود اختصاص داد. که این امر می تواند موجب بیعلاقگی دانشجو نسبت به یادگیری و ایجـاد نگـرش منفـی در ویگردد (40-38).
بر طبق نتایج پژوهش حاضر اکثریـت دانشـجویان از وجهه اجتماعی رضایت کم داشتند، در بسیاری از بررسی هـ ا نگرش منفی پرستاران شاغل و سایر پرسنل تیم بهداشـتی وروتین های سخت بخش هـ ای بیمارسـتانی از دیگـر عوامـلگزارش شده برای ترک تحصیل در رشته پرستاری به شـمار می رود (41). لازم به ذکر است که یکی دیگر از مهـم تـرین عواملی که باعث ایجاد علاقه و انگیزه دانشجویان به رشـته تحصـ یلی دانشـ گاهی خـ ود و همچنـ ین رضـ ایتمندی دانش آموختگان از شغل مربوطه می باشد، م یـزان رضـایت از عنوان رشته تحصیلی و شغل مربوطـه، موقع یـت اجتمـاعی، درآمد و میزان سختی آن رشته و شغل است (13).
همچنــین جــولایی در مطالعــه خــود، برخــی ازاولویت های اصلی دلایـل تـرک رشـته را نداشـتن پایگـاهاجتماعی مناسب، عدم هماهنگی واقعیت با تصورات اولیـه،عدم شناخت افراد و جامعه نسـبت بـه حرفـه و نامتناسـببودن محیط کاری و محدوده حرفـه ای بـر شـمرده اسـت (23). طبق نتایج مطالعه حاضر اکثریت دانشجویان از نحوه مدیریت پرستاری، رضایت خیلی کم داشتند. بـا توجـه بـهاین که نداشتن برنامه، سهل انگاری مسـ ؤولین و کارکنـانمراکز آموزشی در ارایه خدمات به فراگیران متوجـه جامعـه می باشد. پس ضروری است که کارکنـان آن بـا تـلاش وهمت زیاد، خدمات مناسبی را به دانشجویان ارایـ ه نماینـ د (20). دانشگاهها به عنوان محیط یـادگیری بایـد امکانـاتلازم را برای تغییرات مثبت و سازنده در نگرش دانشجویان فراهم آورند تا با تشویق و ایجاد رغبـت بیشـتر، یـادگیریپایدار و مستمر گردد. برای ایجاد تغییـرات سـازنده وجـوداطلاعات توصیفی در مورد وضع موجود و اطلاع در مـ ورد نگرش دانشجویان از خدمات ارایه شده ضروری است، تا با استفاده از این اطلاعات بتوان ضمن تقویت عوامل مثبت و اصلاح عوامل منفی، رضایت هرچه بیشـتر دانشـجویان رافراهم نمود (42). بنابراین برای دسـتیابی بـه رضـایتمندی بیشتر دانشـجو یان بـه عنـوان مشـتریان گیرنـده خـدمات آموزشی و دانشجویی باید در ارتقای مستمر کیفیت خدمات تلاش نمود (43). از آنجـایی کـه جامعـه امـروز بـه افـرادمتخصص توانمند و کارآمد در حیطه خـدمات بهداشـتی ودرمانی نیاز دارد. در این میان مهـمتـرین بـرونداد مراکـزعلمی پرستاری، تأمین نیروهایی با بالاترین کیفیـت ارا یـه

141756148448

منابع
خدمات بالینی به مددجویان اسـت . در ایـن راسـتا رسـالتدانشکده های پرستاری توانمندسازی دانشجویان پرسـتاریجهت پذیرش نقش های خطیر حرفه پرستاری است (44).
با توجه به این که این قشـر از دانشـجویان، آینـدهپرستاری کشور را تشکیل می دهند، لازم است به نگرانیها و دلمشغولی ه ای متأثرکننده رضایتمندی آنـان توجـه لازممبذول گردد تا این دانشجویان با انگیزه و کیفیـت بـالاییفرآیند آموزشی خود را به فرجام برسانند و آماده حضـور درعرصه مراقبت در سیستم خدمات بهداشتی درمانی گردنـد . از محدودیت های پژوهش حاضر می توان به مسایل روحی و روان ی دانش جویان اش اره نم ود ک ه از حیط ه کنت رل پژوهشگر خارج بود. پیشنهاد می گردد پژوهشـی در همـینراستا بـه بررسـی میـزان رضـایتمندی سـایر دانشـجویانرشته های علـوم پزشـکی پرداختـه و نتـایج حاصـله را بـایافته های پژوهش حاضر مورد مقایسه قرار دهد.

نتیجهگیری

با توجه به این که دانشجویان در مطالعه حاضـر درمورد اکثر موارد رضایت کم و همچنین در حیطه مـدیریترضایت خیلی کم داشـتند . برنامـه ریـزی صـحیح، اصـلاحفرآینــدها، شــفاف نمــودن منشــور اخلاقــی کارکنــان وآگاه سازی مدیریت و کارکنـان در مـورد رسـالت دانشـگاه میتوانـد در ارتقـای خـدمات نقـش داشـته و در رضـایتدان شجویان مؤثر باشد.

تشکر و قدردانی

بدین وسیله از معاونـت محتـرم پژوهشـی دانشـگاهعلوم پزشکی جندی شاپور اهـواز بـه دلیـل حمایـت هـ ای مادی و معنوی از طـرح بـه شـماره 87016 – Uتقـدیر و تشکر می شود.

– Megha, Kumar A. Customer satisfaction with low cost airlines in India. South Asian Journal of Tourism and Heritage.2009; 2: 119-34.
– Abazari F, Vafakhah A. [The survey of nursing Students’ views from nursing profession and ideal profession in Bam Nursing School]. Mazandaran Nasibeh Journal of Nursing and Midwifery of School (Shakiba). 2001; 1(1): 35-38. (Persian)
– Kebriyai A, Rodbari M, Rakhshaninejad M, Mirlotfi P. [Students evaluate of Zahedan University of medical sciences from quality of educational services]. Journal of Tabib-E-Shargh. 2005; 7(2): 139158. (Persian)
– Manuel N. Customer perception of service quality at th