یمـاری در افـراد مبـتلا بـه دیابـت میـسرنمی باشد (15). غلبه بر موانع آگاهی و باورهای مرتبط با دیابـتبه عنـوان یـک زیرسـاخت منطقـی در راسـتای توانمندسـازیبیماران در مدیریت زندگی با دیابت مبتلا و شناخت عوامل مؤثر بر این موانع به شمار میآیند. این مطالعه با هدف بررسی موانـع آگاهی و باورها در زندگی با دیابت در بیماران مبـتلا بـه دیابـت نوع 2 و عوامل مؤثر بر آن طراحی و اجرا شد.

روش مطالعه

نوع این مطالعـه مقطعـی ( توصـیفی- تحلی لـی) بـود. جامعــه آمــار ی ایــن پــژوهش بیمــاران دیــابتی نــوع 2 مراجعهکننده به بیمارستانهای منتخب تابعه علـوم پزشـکی تهران (امام خمینی (ره)، شریعتی، امیـراعلم و بهـارلو) بـود و600 بیمار دیابتی نوع 2 به عنوان حجـم نمونـه مطالعـه بـهروش تصادفی انتخاب گردیـد. معیارهـای ورود بـه مطالعـه، تأیید بیماری دیابت نوع 2 ( ثبت دو بـار قنـد ناشـتای بـالای126 میلیگرم در دسیلیتر) توسط پزشک متخصص غدد بـا گذشـت بـیش از یـک سـال از تـشخیص قطعـی بیمـاری، رضایت کتبی جهت شرکت در مطالعه و سـواد کـافی بـرایتکمیل پرسشنامهها بود. معیارهای خـروج از مطالعـه شـاملعدم رضا یت بیماران برا ی شر کت در مطالعه، نداشتن شرایطجسمی مناسب برای پاسخگویی به سؤالات، دیابت بارداری،وجود مشکلات شـناختی و بیمـاری روانـی بـود. ابـزار ایـنمطالعه پرسشنامه دو قـسمتی بـود. قـسمت اول پرسـشنامهمربوط به اطلاعات دموگرافیک مانند سن، جـنس، وضـعیتتأهل، سـطح تحـصیلات، شـغل، میـزان درآمـد و در ادامـهسؤالاتی مربوط به وضـعیت بیمـاری و تجـارب بیمـاران درم ورد بیم اری خ ود مانن د ط ول م دت بیم اری و س ابقه خانوادگی دیابـت بـود. شـاخصHbA1C هـم بـه منظـوربررسی میزان کنترل دیابـت انـدازهگیـری گردیـد. سـؤالات مربوط به موانع آگاهی و باورها در زندگی بـا دیابـت از ابـزار کلــی Diabetes Obstacles Questionnaire شامل 10 سؤال بود که توسط مقیاس از کاملاً موافقم (5) تا کاملاً مخالفم (1) انـدازهگیـری گردیـد. امتیـاز کـسب شـدهبالاتر حاکی از مانع بیشتر زندگی با دیابت بود (13). ابزار یادشده پس از کسب اجازه برای استفاده، توسط دو متـرجم بـهزبان فارسی و انگلیسی و آشنا به مسایل دیابت ترجمه و بـازترجمه شد. در نهایت ابزار بـاز ترجمـه شـده بـه پدیدآورنـدهاصلی ابزار عودت داده شد و مورد تأیید ایشان قـرار گرفـت.
میزان پایایی این ابزار بـا روشtest-retest بررسـی شـد.
برای تع یـی ن پایـایی ابـزار، پرسـشنامه در اختیـار 30 نفـر ازبیماران دیابتی مراجعهکننده به مرکز که بعداً از مطالعه اصلیخارج شدند قرار گرفت. مقادیر محاسبه شده آلفا بـرای ابـزارمطالعه 83/0محاسبه شد . به منظـور تعیـی ن روایـی ابـزار دراختیار ده تن از اساتید متخصص حوزه دیابت قـرار گرفـت ونظرات آنان در ابزار نهایی اعمال گردیـد. بـه لحـاظ رعایـتملاحظات اخلاقی اهداف مطالعه کاملاً با افراد شرکت کننـدهمطرح شد و به آنان اطمینان داده شد که اطلاعـات حاصـلهصرفاً جهت انجام مطالعه تحقیقاتی است و کلیـ ه اطلاعـاتحاصله نزد محققین محرمانه باقیمانده و از اطلاعات به نحـواحــسن اســتفاده خواهــد شــد . از کلیــه شــرکت کننــدگان رضایت نامه برا ی شر کت در مطالعه و ادامه آن اخـذ گرد یـد.
در تمام مراحل تحقیق کرامت انسان ی مورد توجه پژوهـشگرو پرسشگران قرار داشت. تمام مراحل اجرایـی ایـ ن تحق یـ ق توسط کم یتـه پـژوهش دانـشکده بهداشـت دانـشگاه علـومپزشکی تهران بررسی و اجرا شده است . به منظـور تجزیـه وتحلیل داد هها از جداول فراوانی و آزمون کای دو جهت تعیینروابط بین عوامل مؤثر بر مانع آگاهی و باورها و روش آنـالیزرگرسیون لجستی ک برای بررسی توأم عواملی که بر شـانسشدید بودن عوامل اثرگذار تأثیر دارند استفاده گردید. در ایـنمطالعه از نرم افـزارSPSS v.11.5 اسـتفاده شـد. سـطحمعناداری در این مطالعه 05/0 تعیین گردید.

یافتهها
در مجموع 600 بیمار مبتلا به دیابـت نـوع 2 در ایـنمطالعه شرکت نمودند، میانگین و انحراف معیار موانع آگاهی وباورها 61/7±26/31 بود . متغیره ای سال های ابتلا به بیماری
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

دیاب ت، س طح تح صیلات، ن وع درم ان، وض عیت ش غلی، گروه های سنی ، وضعیت درآمد وHbA1C با موانع آگاهی وباورها ارتباط آماری معناداری داشتند (001/0<p). اطلاعـاتدموگرافیک افراد تحت مطالعه در جدول شماره 1 آمده اسـت. از طرف دیگر نتایج مدل رگرسیون لجستیک نشان داد نسبت برتری شدید بودن موانع آگـاهی و باورهـا در افـراد گـروه بـاسال های ابتلا به دیابت 10-5 سال ، 35/0 برابر، در افـراد بـاسال های ابتلا به دیابت بیش از 10 سال، 3/0 برابر گـروه بـاسال های ابتلا زیر 5 سال بود. از نظر آماری این نسبت برتری در هر دو گروه معنادار بود (001/0=p). نسبت برتـری شـدیدبودن مو انع آگاهی و باورها مرتبط دیابـت در افـراد بـی سـواد 96/2 برابر، در افراد با تحصیلات زیردیپلم 22/4 و در گروه باتحصیلات دیپلم 22/1 برابر گروه بـا تحـصیلات دانـشگاهیبـود. از نظـر آمـاری ایـن نـسبت برتـری در گـروه افـراد بـا تحصیلات زیردیپلم معنادار بود (001/0<p). نـسبت برتـری شدید بودن موانع آگاهی و باورها مرتبط دیابت در گروه افـرادتحت درمان انـسولین 26/0 برابـر، در افـراد بـا درمـان تـوأم خوراکی و انسولین، 34/0 گروه با درمان خوراکی (004/0=p) و در گروه درمان توأم (02/0=p) بود. نـسبت برتـری شـدید
جدول 1- آمار توصیفی متغیرهای دموگرافیک و مرتبط با سلامت و بیماری مطالعه
تعداد (درصد) متغیر تعداد (درصد) متغیر
(13/7) 82
(45/8)275
(26/3)158
(14/2)85 بی سواد
زیردیپلم دیپلم بالاتر از دیپلم میزان تحصیلات (24/2)145
(54/5)327
(21/3)128 کمتر و مساوی 44
45-64
65 سال و بالاتر گروه های سنی (سال)
(15)90
(42/8)257
(24)144
(15/8)95
(2/3)14 کارمند
خانه دار
شاغل غیرکارمند بازنشسته بیکار نوع شغل (51/3)308
(48/7)292 زن
مرد جنس
(54/2)325
(36/7)220
(9/2)55 خوراکی
انسولین درمانی هر دو نوع درمان دیابت (8/8)53
(91/2)547 مجرد
متأهل وضعیت تأهل
(6)36
(73/7)442
(20/3)122 کمتر از 7
7-8/5
بالاتر از 5/8 (درصد) HbA1c (28/8)173
(71/2)427 دارد
ندارد سابقه خانوادگی ابتلا به دیابت
(15/2)91
(36/7)444
(10/8)65 پایین
متوسط خوب میزان درآمد خانوار (57/7)346
(28/8)173
(13/5)81 تا 5
5-10
بالاتر از 10 سال های سپری شده با دیابت

جدول 2- مدل رگرسیون لجستیک تعیین کننده عوامل مؤثر در موانع آگاهی و باورهای مرتبط با دیابت
فاصله اطمینان(CI)95% نسبت برتری (OR) سطح معناداری (p-value) خطای معیار(SE) ضریب رگرسیون(B) متغیر مستقل باقیمانده در مدل
حد بالا حد پایین 0/669
0/597 0/188
0/152 1
0/355
0/301 0/001
0/001 0/323
0/349 -1/036
-1/200 کمتر از 5
10-5 بیش از 10 سال های سپری شده با دیابت
6/533
9/773
3/674 0/920
2/515
0/410 1
2/96
4/22
1/22 0/069
<0/001
0/715 0/597
0/539
0/559 1/086
1/978
0/205 دانشگاهی بی سواد
زیردیپلم دیپلم سطح تحصیلات
0/648
0/888 0/107
0/130 1
0/263
0/340 0/004
0/028 0/460
0/489 -1/335
-0/078 خوراکی انسولین هر دو نوع درمان

0/606 –
0/213 1
0/359 –
0/001 –
0/267 –
-1/023 زیر 65
بالای 65 گروه های سنی (سال)
1/409

0/220 0/249
0/074 1
0/593
0/128 –
0/23
<0/001 0/442
0/278 -0/523
-2/058 کمتر از 7
7-8/5
بالاتر از 5/8 HbA1C

بودن موانع آگاهی و باورها مرتبط دیابت در افـراد بـالای 65 سال 35/0 برابر گروه زیر 65 سـال (001/0=p) بـود . نـسبتبرتری شدید بودن موانع آگاهی و باورها مرتبط دیابت در افرادباHbA1C 5/8-7، 59/0 برابر، در افراد باHbA1C بـالاتراز 5/8، 12/0 برابر گروه باHbA1C کمتر از 7 بـود. از نظـرآماری این نسبت برتری در گروه با HbA1C بـالاتر از 5/8، (001/0<p) معنادار بود و نشان داد که کنترل نامطلوب دیابت در شدید بودن موانـع آگـاهی و باورهـا مـرتبط دیابـت تـأثیر معناداری داشت ( جدول شماره 2).
بحث
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017