ل بـر چهـار بخـش درجـهحرارت (43 آیتم حداقل 0 و حداکثر 86 نمـره)، فـشارخون(23 آیتم حداقل0 و حـداکثر 46 نمـره)، نـبض (34 آیـتم:
حداقل 0 و حداکثر 68 نمره )، تنفس (8 آیـتم: حـداقل 0 وحداکثر 16 نمره ) سنجش گردید هر آیتم سه پاسـخ انجـامکامل 2، انجام ناقص 1، عدم انجام یا اشتباه0 داشت جهت تأییــد اعتبــار صــوری و محتــوی مقیــاس درجــه بنــدی اندازهگیری علا یم حیاتی از نظرات پنج نفر از اعضاء هیأت علمی استفاده شد و پایایی آن با آزمـون – آزمـون مجـدد تأیی د ش د (082=r). روش گ ردآوری داده ه ا م شاهده و مصاحبه بود که توسط یـک مربـی اصـول و فنـون کـه ازگروهها مطلع نبود و در آموزش این ترمها نقش نداشت درات اق مهـارت ه ای ب الینی دان شکده ب رای ه ر ی ک از دانشجویان انجام شد. تجزیه و تحلیل داد هها با اسـتفاده ازنرم افزار SPSS v.16 و استفاده از آمار توصیفی (درصـدفراوانی، م یانگین، انحـراف معیـار) و اسـتنباطی (تـی زوج و تی مستقل) صورت گرفت جهت رعایت اخلاق در پژوهش، ضمن کسب اجازه از مسؤولین دانشکده و کـسب رضـایتآگاهانه از دانشجویان، در صـورت نقـص در یـادگیری هـریک از گروه به آنها آموزش تکمیلی داده شد.

یافتهها

براساس یافت هها اکثریت واحـدهای مـورد پـژوهش9/63% زن، 7/71% علاقمند به رشته پرسـتاری، میـانگین معدل دیپلم 75/17 بود . واحدهای پژوهش در دو گـروه از

۴٣
نظر متغیرهای جنس، علاقه به پرسـتاری و معـدل دیـپلم تفاوت معناداری نداشت.
براساس نتایج میانگین نمره مهارت انداز هگیری نـبض پس از اجرای لـوح فـشرده 60/5±88/66 و نمـایش عملـی 41/8±66/62 بود که با استفاده از آزمون آماری تـیمـستقل
001/0<T=50/12 ، p تف اوت معن اداری آم اری داش ت و میانگین نمره مهارت اندازهگیری درجه حرارت پس از اجـرای لوح فشرده 73/15±44/85 و نمایش عملـی 50/13±94/81 بود که با اسـتفاده از آزمـون آمـاری تـی مـستقل 11/49=T، 06/0=p تفاوت معناداری آماری نداشت. همچنـین میـانگیننمره سنجش تنفس پس از اجرای لوح فشرده 61/1±44/15 و نمایش عملی 58/2±22/13 بود با استفاده از آزمون آمـاریتی مستقل 12/24=p<0/001 ،T تفـاوت معنـاداری آمـاریداشت و میانگین نمره مهارت اندازه گیری فـشارخون پـس ازاجـ رای لـ وح فـ شرده 16/4±22/45 و نمـ ایش عملـ ی 14/4±19/44 بود که با استفاده از آزمون آماری تـی مـستقل
28/12=p=0/70 ،T تفاوت معناداری آماری نداشت. در کـل میــانگین علایــم حیــاتی پــس از اجــرا ی لــوح فــشرده1/27±98/212 و نمایش عملی 63/28±01/203 بود که بـااسـتفاده از آزمـون آمـاری تـ یمـستقل 45/23=T، 05/0= p تفاوت معناداری آماری داشت (جدول شماره 1).
همچنین براساس یافت هها میانگین و انحراف معیـارنمره سنجش علایم حیاتی در گروه نمایش عملـی قبـل ازآموزش 04/2±04/17 و بعد از آمـوزش 63/28±01/203 بـوده و بـا اسـتفاده از آزمـون آمـاری تـی زوج 68/41=T، 000/0=p اختلاف معناداری داشت و همچنین میـانگین وانحراف معیار نمره سنجش علا یـم حیـاتی در گـروه لـوحفـشرده قبـل از آمـوزش 30/2±60/17 و بعـد از آمـوزش 1/27±98/212 بوده که با استفاده از آزمون آماری تی زوج
55/43=p<0/001 ،T اختلاف معنـاداری آمـاری داشـت
(جدول شماره 2). خاطر نشان میشود که گروه هـا از نظـرمیانگین نمرههای قبل با هـم مقایـسه شـدند امـا تفـاوتمعناداری آماری نداشتند.

1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:38 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:38 +0330 on Wednesday October 11th 2017

بحث
براساس نتایج در همه موارد میانگین نمره در گـروهلوح فشرده بیشتر از نمایش عملـی بـود و در انـدازهگیـرینبض و تنفس اختلاف معناداری داشت اما در انـداز ه گیـری درجه حرارت و فشارخون تفاوت معنـاداری نبـود و در کـلاندازهگیری علایم حیـاتی در دو گـروه اخـتلاف معنـا داری داشت و همچنین نمرات دو گـروه نمـایش عملـی و لـوحفشرده قبـل و بعـد از آمـوزش تفـاوت معنـاداری داشـت.
Jeffries مــی نویــسد دانــشجویان پرســتاری در انجــام مهـ ارت دارو دادن در دور روش اسـ تفاده از کـ امپیوتر و سخنرانی به طور کامل و صحیح یکسان بودنـد امـا زمـانانجام تکلیف در گروه استفاده لوح فشرد ه کمتر بود چنانچه 96% فراگیران برنامه را در دو ساعت یا کمتر تمام نمودنـددر حالی که گروه سخنرانی 3 ساعت کلاس برای یادگیری نیــاز داشــتند (9). Feeg و همکــاران در بررســی CD-ROM در آموزش دانشجویان پرستاری می نویسند تفاوتمعناداری بین عملکرد گروه تجربه و گروه کنترل در آزمونوجود داشت و همچنین دانشجویان استفاده کننـده از لـوحفشرده راضیتر بودند (10). قزلقاش و همکاران می نویسند تف اوت می انگین نم رات پ س آزم ون خوان دن ص ح یح الکتروکاردیوگرام در سه گروه آموزشی با انجام آزمون آنالیز واریانس یک طرفه آماری با هم اختلاف داشت ی عنـی هـر
۴۴
جدول 1- مقایسه میانگین و انحراف معیار نمرات مهارت اندازه گیری علایم حیاتی به تفکیک برحسب گروه ها ی مطالعه
آزمون آماری حداکثر نمره انحراف معیار میانگین گروه اندازه گیری علایم حیاتی (بعد)
T=24/12 p=0/000 16 2/58 13/22 نمایش عملی سنجش تنفس
1/61 15/44 لوح فشرده T=50/12 p=0/000 68 8/41 62/66 نمایش عملی نبض
5/60 66/88 لوح فشرده T=49/11 p=0/06 86 13/50 81/94 نمایش عملی درجه حرارت
15/73 85/44 لوح فشرده T=12/28 p=0/07 46 4/14 44/19 نمایش عملی فشارخون
4/16 45/22 لوح فشرده T=23/45 p=0/05 216 28/63 203/01 نمایش عملی علایم حیاتی
27/1 212/98 لوح فشرده
جدول 2- مقایسه میانگین و انحراف معیار نمرات اندازه گیری علایم حیاتی قبل و بعد از اجرا ی مداخله برحسب گروه های مورد مطالعه
آزمون آماری انحراف معیار میانگین زمان سنجش علایم حیاتی
T=41/68 p=0/000 2/04 17/04 قبل گروه نمایش عملی
28/63 203/01 بعد T=43/55 p=0/000 2/30 17/60 قبل گروه لوح فشرده
27/1 212/98 بعد سه روش آموزشی در یادگیری مؤثر بـود و آزمـون تـوکی نشان داد که گروه یادگیری به روش خود آموز بـا رایانـه ازدو گــروه دیگــر متفــاوت بــود (11). Abutarbush و همکاران می نویسند یادگیری با کمک کامپیوتر یـک روشقابل قبول و مؤثر برای تربیت دانشجویان بـرای گذاشـتنلوله بینی معدی است در حـالی کـه از مزایـای آن راحتـیمهارت و دانش بیـشتر اسـت (12). Gega هـر دو روشآموزش با کمک کامپیوتر و تـدریس توسـط معلـم از نظـرپیشرفت در آموزش و مهارت مشابه بودند اما یـادگیری بـااستفاده از کامپیوتر در زمان و حفظ وقت معلم مؤثرتر بـودو نیاز به مـدرس متخـصص نداشـت (13). Virtanenو همکاران می نویسند طبق شواهد دانشجویان پرسـتاری دری ادگیری ب ا اس تفاده از برنام ه ه ا ی ش بیه س ازی ش ده کامپیوتری بر یادگیری خود کنترل داشتند که خود موجـبساخت دانش شخصی شده بود (14).
براســاس یافتــ ه هــای پــژوهش حاضــر نتــایج دراندازهگیری نبض و تنفس ا ختلاف معناداری داشـت امـا دراندازهگیری درجه حرارت و فشارخون تفاوت معناداری نبودکه به نظر می رسد مهارت نـبض و تـنفس دانـش تئـوریبیشتری بـرای انـدازهگیـری نـسبت بـه درجـه حـرارت وفشارخون نیاز دارد و لوح فشرده در این زمینه کمککننـدهبوده استBauer و همکـاران مـی نویـسن د لـوح فـشرده
مهارت انداز هگیری علا یم ح یـاتی پیـ شنهاد مـی کننـد کـ ه پ ژوهش ه ـا ی بع دی در زمین ه تـأثیر ل ـوح فـشرده ب ـرمهارتهای د یگر بال ینی پرستار ی از قبیل تعو یض پانسمانصورت گیرد.

نتیجهگیری
بنابراین در کل دو شیوه آموزشی، آموزش به کمـکرایانه و نمایش عملی موجـب پیـشرفت مـؤثر و مثبـت درمهارت اندازهگیری علایم حیـاتی در دو گـروه همـسان از دانشجویان پرستاری شده است و لوح فشرده با توجه به دردسترس بودن دانشجویان و مزایای دیگر بـه خـصوص درمهارتهایی که یـادگیری تئـوری در آن هـا برجـسته بـود پیشرفت قابل توجهای در دانـش و مهـارت ایجـاد نمـودهاست. بنـابراین ، آمـوزش بـه کمـک رایانـه در کنـار سـایرروشهای آموزشی همچـون نمـایش عملـی عنـوان یـکشیوه آموزشی مستقل برای پوشش اهداف آموزشی مربوطبه اندازه گیری علایم حیاتی کمک نماید.

تشکر و قدردانی
این پژوهش حاصـل بخـشی از طـرح مـصوب در دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد به شـماره 1016 می باشد. نویسندگان مراتب سپاس و قـدردانی خـود را از مسؤولین محترم دانـشکده پرسـتاری و مامـایی بـه ویـ ژه مربیان گروه اصول و فنون و دانشجویان پرستاری که بـا حوصـله و دقـت، وقـت ارزشـمند خـود را در اخت یـار مـا گذاشتند، تشکر و قدردانی می نمایند. جایگزین زندگی واقعی، تجربه توسط دسـتهـا نمـی شـودهرچند هرگاه با روشهای سنتی آموزش همراه مـی گـرددیادگیری را افزایش مـی دهـد (15). Moule در آمـوزشاحیاء با استفاده ازCD-ROM می نویسد براساس نتـایجارتباط معناداری در مهارت انـدازهگیـری از نمـرات تـنفسدمی هوا و فشار خارجی قفسه سـینه وجـود نداشـت (16).
حسینی نسب و همکاران می نویسند دو شـیوه آمـوزش بـهکمک رایانه و نمـایش علمـی موجـب پیـشرفت مثبـت و معادلی در دانش دانشجویان پرستاری در زمینه ان دازهگیری علایم حیاتی شده است و می توان آموزش به کمک رایانـهرا در رسیدن به اهداف آموزشی مربوط به حیطـه شـناختیدر زمینه انداز هگیری علایم حیاتی، بـه عنـوان یـک روشمستقل آموزشی تلقی نمود (17). در مطالعهای مـشابه کـهدانشجویان مهارتی را از طریق رایانه آموزش دیده بودند در مقایسه با دانـشجویانی کـه بـا روش