بگیرد، زیرا توسـعه دانـش در رشـته هـای مختلف (مثل پرستاری، پزشکی و آموزش) بر محتوایی که دانشجویان آن رشته براساس آن کار می کنند، و نیـ ز بـر تجارب یادگیری آن ها اثر میگذارد. به علاوه، یادگیر ی در جوامع و فرهنگ های مختلف فرق می کند و بدین ترتیب، شیوه یادگیری دانـشجویان تحـت تـأثیر سـایر الگوهـا و رفتارهای اجتماعی و فرهنگی قرار می گیرد (12و13).
در واقـع ، روشـی کـه دانـشجویان از آن طر یـق یادگیری خود را هدایت میکنند، اثر مهمی بر برآیندهای فعال یـت آموزشـی دارد. آگـاهی از رویک ردهـای مطالعـه و عواملی که بر انتخاب آن ها اثر می گذارد، بـرا ی طراحـان برنامه آموزشی و مدرسین هم اهمیت زیادی دارد (14). از آنجا که عوامل مؤثر بر یـادگیری بـسیار وسـیع و گـستردههــستند، شناســایی ایــن عوامــل در رفــع مــشکلات ونارساییهای نظام آموزشی مهم و حیـاتی مـی باشـد (15).
یکی از عوامل مؤثر بر یـادگیری، سـبک یـادگیری اسـت. افراد به تناسـب تفـاوتهـ ای فـردی خـود از سـبکهـ ای متفاوتی برای یادگیری استفاده می کنند. سبک یادگیری را میتوان به عنوان روشی که افراد اطلاعات و تجربیات تازهرا در ذهن خود سازماندهی و پردازش میکنند تعریف کـرد (16). اکثر آموزش دهندگان معتقدند که آموزش بـا کیفیـتبه یادگیری اثربخش کمک می کند. یادگیری اثربخش بـهاین بستگی دارد که یادگیرنده فعال بوده، به منظور کمـکبه یادگیری اثربخش دانـشجویان دانـشگاه هـا، مؤسـساتآمـوزش عـالی و مدرسـین نیـاز بـه آگـاهی و تطـابق بـا سبکهای گوناگون یادگیری دارند (17).
دانش مربـوط بـه سـبک یـادگیری مـی توانـد در سازماندهی محیط آموزش، چگـونگی تعامـل معلمـین بـا دانشجویان و چگونگی یاددهی و یـادگیری محتـوا مـورد استفاده قرار گیرد (18). علاوه بر ایـ ن مـی تـوان مـواردیمانند: آگاهی در مورد سبک و اصلاح هوشیارانه آن، درک و شناخت مفهوم یـادگیری در پرسـتاری، توسـعه برنامـه آموزش، ارتقای کیف یـت آمـوزش و توسـعه تئـوری هـای یادگیری در آموزش عالی را به عنوان کاربردهـای مطالعـهصورت گرفته به شمار آورد (19و20).
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

بنابراین انجام مطالعاتی در راستای تعیین کـاربرد ابـزاروارک به عنوان تست غربالگری، تعیین نقـاط ضـعف چرخـهیادگیری و امکان ارایه توصی ههای انفرادی برای بهبود فرآیند یادگیری دانشجویان توصیه می شود. مزیت سـبک یـادگیری وارک این است که اطلاعاتی درباره راهبردهـای یـادگیری و
روشهای آموزش ی و رسانههای متناسب با این سب ک ها ارایـ ه می دهد. از سو ی د یگر، متخصصان تعلیم و تربیت اعتقاد دارندکه دانشجو یان از طریق راههای حـسی متفـاوتی بـه محـیط یادگیری وا کنش نشان می دهند و همان طور که بیان شد، هرسبکی یک روش ارایه و رسانه خاصـی را تـرجیح مـی دهـد . بنابراین، ضرور ی است با انجام پـژوهش هـایی از روش هـای ترجیحی دانشجو یان برای یادگیری آگاه شد تا براساس نتـایج آن، رو شها و رسانهها را در ارایه آمـوزش بـه کـار گرفـت وحواس گوناگون دانشجویان را تحر یـک نمـود. بـدین طر یـق می توان به آنها کمک کرد که در ک مطلـوبی از موضـوعاتگوناگون به دست آورند (21). پرسشنامه سب کهای یـادگیریوارک به وسیله دانشگاه لینکلن نیوزیلند، در سال 1998 تدوین یافت. این رویکرد بر سه اصل اسـتوار اسـت: 1- هـر کـسی توانایی یادگیری دروس دانشگاهی را دارد، اما هر کسی شیوهخاص خـود را دارد؛ 2- هنگـامی کـه شـیوههـ ای یـادگیریمتفاوت یادگیرندگان مورد توجه قرار میگیرد، انگیزه یادگیریآنان افزایش می یابد؛ 3- محتوای آموزشی به وسیله استفاده از نیروی حواس و ادراکات مختلف به بهترین نحـو یـاد گرفتـهمی شود (22).
در پژوهش Isman وGundogan که بـرروی
183 نفر از دانشجویان پزشکی در ترکیه انجام شـد نـشانداد که بیشترین سبک ترجیحی یـادگیری سـبک ترکیبـیبود (23). Kumar و همکـاران مطالعـهای را بـا عنـوانسبک های یادگیری غالب اتخاذ شـده توسـط دانـشجویاندانشگاهAIMST در مالزی انجـام دادنـد. ایـن مطالعـهمقطعی در میان 214 نفر از دانشجویان پزشـکی دانـشگاهAIMST، انجام شد. در این مطالعه، 4/51% سبک تکی
(9% ســبک بینــایی، 28% ســبک شــنوایی، 38% ســبک خواندنی-نوشتنی و 35% سبک جنبشی-حرکتی) و 6/48% سبک ترکیبی را ارجح دانستهاند (24). همچنین در تحقیقMeehan-Andrews کــ ه در اســ ترالیا بــ رروی دانشجویان سال اول رشته پرستاری انجام شـده بـود 54% تک سبکی (11% سبک دیداری، 4% سبک شـنوایی، 17% سبک خواندنی-نوشتنی، 68% سبک جنبـشی-حرکتـی ) و
64% سبک ترکیبی را انتخاب کرده بودند (25).
دانشجویان رشـته پرسـتار ی و مامـا یی، بـه دل یـل ماهیت رشته ای و اهمیت حرفهای شغلشان، نیاز به نـوع خاصی از آموز شهای عملی دارند که لازم است مدرسین از روش ها و رسانه های مختلفی بـرای تـدریس بـه آنـان استفاده نمایند. بنابراین، انتخاب این روش ها و رسانه های آموزشی، هم در آموزش سنتی و هم مجازی، بـه عوامـل گوناگونی از جمله سبک یادگیری دانشجویان بستگی دارد. از این رو، آگاهی نسبت به خصوصیات دانشجو و نیازهای وی در فرآیند یاددهی- یـادگیری بـه مربـی در طراحـی منطقی آموزش کمک مینماید. پژوهش حاضـر بـا هـدفتعیین همبستگی سب کهای یادگیری با برخی ویژگیهـ ای دانـشجویان پرسـتاری و مامـایی دانـشگاه علـوم پزشـکی قزوین با استفاده از الگوی وارک، که روش جدیـدی بـرایشناسایی سب کهای یادگیری حسی دانشجویان مـی باشـد ، انجام شـده اسـت، تـا بـا اسـتفاده از راهبردهـای مختلـفآموزشـی، پاسـخگوی نیـاز آموزشـی بـا توجـه بـه سـبک یادگیری و روش های به خصوص فراگیران باشند. تا بتوانند بـرای کـسب یـا تقویـت توانمنـدی هـای لازم در محـیط آموزشی و شغلی واقعی آینده اقدام نمایند.

روش مطالعه

پژوهش حاضـر یـ ک مطالعـه مقطعـی بـوده و روش گردآوری دادهها در ا یـن پـژوهش بـا اسـتفاده از پرسـشنامه وارک بود. ابتدا پرسشنامه وارک به فارسی برگردانده شـده وبه منظور تأیید روایی ترجمه در اختیار پـنج تـن از مدرسـین قرار گرفـت. پـس از اعمـال تغییـرات لازم و تأییـد نهـایی،پرسشنامه مورد نظر به منظـور سـنجش روایـی، پایـایی بـهصورت آزمایشی »Pilot« در اختیار 30 نفـر از دانـشجویان قرار گرفت و پایایی این پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفایکرونباخ معادل 87% بود. در اصل پرسـشنامه هـیچ تغییـریانجام نشد ولی در پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک بـا توجـهبه نظر مدرسین سـؤالات تهیـه شـدند. روش نمونـهگیـریسرشماری بود که بعد از گرفتن مجوز از معاونت پژوهشی از313 نفر دانـشجوی پرسـتاری و مامـایی 242 نفـر در ایـنمطالعه شرکت کردند که درصد مشارکت 77% بود.
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:39 +0330 on Wednesday October 11th 2017

بــرای جمــع آوری داده هــا پــژوهش از پرســشنامه ســبک هــای یــادگیری وارک اســتفاده شــد . اطلاعــات دموگرافیک شـامل سـؤالاتی از قبیـل سـال ورود، تأهـل، جنس، معدل نیمسال قبل تحصیلی، رشته تحصیلی، محل سکونت، دوره تحصیلی و مقطع تحصیلی بـود . پرسـشنامهوارک توسطFleming تهیه شده و بـه منظـور ارزیـابیسبکهای یادگیری بارها مورد استفاده قـرار گرفتـه اسـت(26). این پرسشنامه شامل 16 سؤال چهـار گزینـه ای بـود که با استفاده از آن می توان چهـار سـبک یـادگیری را بـهشرح ذیل تعیین نمود: سبک دیداری : کـه در آن فراگیـرانمطالب را از طریق دیدن و ارایه نم ایشی اطلاعات بهتر یادمی گیرند. سبک شنیداری : که فراگیران مطالب را از طریقگوش دادن و آموزش شفاهی بهتر یـاد مـی گیرنـد . سـبکخواندنی-نوشتنی: که در آن فراگیران مطالـب را از طریـقنکته برداری و خواندن متون نوشتاری یـا چـاپی بهتـر یـادمی گیرند. سبک جنبشی -حرکتی: که فراگیران مطالب را ازطریق انجام نمونههای عملی ، تجربـی و دسـتکاری اشـیاءطی یک فرآیند فیزیکی بهتر یاد می گیرند (27).
نحوه امتیازدهی به این صورت بود کـه در پرسـشنامهاستاندارد وارک نحوه دادن امتیاز مشخص شـده بـود. بعـد ازجواب دادن پرسشنامه توسط دانشجو تعداد گزینهها جمع شدهو بسته به نوع گزینه پر شده در هر سؤال نـوع سـبک غالـبتعیین شد . پرسشنامه بسته پاسخ با 16 س ؤال چهـار گزینـهای به گون های طراحی شد که هر گزینه مربـوط بـه یـک سـبکخاص باشد . از دانشجویان خواسته شد تا مطابق با ترجیح خود گزینهها را از یک تا چهار اولویتبندی کننـد. گزینـه »الـف « مربوط بـه سـبک دیـداری، گزینـه »ب« مربـوط بـه سـبکشنیداری، گزینه »ج« مربوط به سـبک خوانـدن- نوشـتن، و گزینه »د« مربوط به سبک جنبشی-حرکتی بود (26).
اگر مجموع گزینهها در دو سبک مساوی می شد فـردمورد نظـر دارای سـبک یـادگیری ترکیبـی بـود. حـداقل وحداکثر نمره در سبک تکی صفر و 16 بود، همچنین حـداقلو حداکثر نمره در سبک ترکیبی 16 و 64 بـود (27). دادههـ ا در نرم افزار آماری SPSS v.16 وارد شد و در آنالیز داده ها علاوه بر استفاده از روشهای آمار توصـیفی از آزمـونهـ ای تی مستقل و کای دو استفاده شـد. مـشارکت افـراد در طـرحداوطلبانه بود و از افراد رضایت نامه آگاهانه گرفته شد.

یافتهها

در ای ن مطالع ه 33 نف ر (14%) متأه ل، 207 نف ر (85%) مجرد و 2 نفـر (1%) مطلقـه بـود. 210 نفـر (87%) کارشناسی پیوسته، 25 (10%) کارشناسی ناپیوسته و 7 نفـر