بی را ایجاد نموده است.
شکل 1-1: موقعیت جغرافیایی معدن شاه‌کوه
همانطور که در شکل بالا مشاهده‌ می‌شود، محدوده معدن مذکور با حروف A، B، C و D نشان داده شده است. لازم به ذکر است واحد استخراج شن و ماسه در نزدیکی مختصات A در نقشه بالا قرار گرفته است. با توجه به محل قرارگیری این معدن، شهرهای اطراف معدن بازار مصرف اصلی را تشکیل می‌دهند، همچنین با توجه به اطلاعات گردآوری شده حداکثر برد اقتصادی انتقال محصول تا شعاع 120 کیلومتری معدن می‌باشد3.
شن و ماسه، مواد بدون سیمان و مجزائی هستند که از متلاشی شدن سنگ‌های سطح زمین حاصل می‌شوند، با وجود اینکه این مواد در سطح زمین همیشه با هم یافت می‌شوند ولی در نوع و دانه‌بندی با هم تفاوت‌هایی دارند. بطورکلی طبق تعریف اداره استاندارد امریکا ASTM4 :
ماسه: عبارت است از مواد زاویه‌داری که از سایش و خرد شدن سنگ‌ها حاصل شده و دانه‌های آن از الک شماره 8/3 اینچ و تقریباً تماماً از الک شماره 4 یا 76/4 میلیمتر عبور نماید و یا اینکه تماماً روی الک شماره 200 مش باقی بماند.
شن: عبارت است از موادی که از سایش و خرد شدن سنگ‌ها حاصل شده و غالباً روی الک شماره 4 یا 76/4 میلیمتر باقی بماند و تماماً از الک شماره 2/1 اینچ عبور نمایند.
خصوصیات مورد نیاز برای یک ذخیره سنگ کوهی به عنوان منبع تامین مواد برای تولید شن و ماسه به شرح زیر است:
– سنگ باید دارای مقاومت تنشی بالا و طول عمر کافی باشد.
– ذخیره باید حداقل برای 10 سال و ترجیحا 20 سال کافی باشد.
– بازار مناسب برای فروش محصول وجود داشته باشد.
– آثار زیست محیطی طرح باید در حد مجاز و مورد تایید منابع طبیعی باشد.
– مجوزهای لازم شامل طرح اکتشافی، طرح بهره‌برداری، شناسنامه معدن و طرح بازسازی معدن برای استخراج و کانه‌آرایی کسب شود.
بطورکلی در کارگاه‌های تولید شن و ماسه دو نوع شن و ماسه تولید می‌شود:
شن و ماسه طبیعی که مستقیماً از سرند کردن و شستن و دانه‌بندی مخلوط شن و ماسه طبق نیاز مصرف‌کننده تهیه می‌شوند و دانه‌های طبیعی دارند.
شن و ماسه شکسته که از خرد کردن قطعات بزرگ سنگ (Over Size) درون سنگ‌شکن بدست می‌آید.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

از اهداف خردایش، کاهش ابعاد ، افزایش سطح خارجی و آماده‌سازی و تهیه مواد معدنی با ابعاد و اشکال مشخص می‌باشد.
مراحل معدنکاری شن و ماسه شامل اکتشاف، تجهیز و آماده‌سازی و استخراج می‌باشد که در جدول زیر موارد مربوط به هر یک از مراحل ارائه شده است:
جدول 1-2: مراحل مختلف معدنکاری شن و ماسه
اکتشاف:آماده‌سازی: نمونه گیری
آنالیز
نقشه برداری
جواز معدن
….
مدت زمان تکمیل این مرحله بین 6 ماه تا 2 سال می‌باشد.- ساختمان سازی
– جاده سازی
– جاده اختصاصی معدن
….تجهیز(خرید ماشین آلات):استخراج:
– بولدزر- لودر- کامیون- نوار نقاله- سنگ‌شکن- سرند- سرند گریزلی- شستشو- پمپ- استخر…..
– حفاری – بارگیری – باربری – کارگر – مهندس – بهداشتی – بیمه…..
استخراج، هزینه‌های عملیاتی(جاری) را شامل می‌شود که 105 آیتم هزینه‌ای دارد.
مراحل خردایش
اولین مرحله خردایش در معدن در اثر آتشباری انجام می‌گیرد. در صورت طراحی سیستم آتشباری مناسب، ضمن خردایش اولیه تا حدودی می‌توان بطور انتخابی دانه‌بندی مواد خرد شده را کنترل کرد. دومین مرحله، در کارخانه فرآوری و در مراحل سنگ‌شکنی و آسیا کردن انجام می‌گیرد.
در فرآوری مواد معدنی، خردایش طی دو مرحله مستقل ولی وابسته به یکدیگر صورت می‌گیردکه شامل مرحله سنگ‌شکنی در محدوده ابعاد درشت‌تر از ???? میکرون(?? مش) و مرحله آسیا کردن برای ذرات ریزتر از ???? میکرون می‌باشد.
عملکرد اقتصادی یک تأسیسات سنگ‌شکنی، مستلزم موارد زیر است:
– انتخاب صحیح دستگاه.
– عملیات دقیق نسبت به شرایط عملیاتی.
– نگهداری دستگاه‌ها.
در انتخاب سنگ‌شکن باید به نکات زیر توجه داشت:
– نوع ماده معدنی و قابلیت خردشوندگی.
– حداکثر ابعاد بار اولیه و توزیع دانه‌بندی آن.
– ابعاد محصول تولید شده و توزیع دانه‌بندی آن.
– ظرفیت موردنظر.
1-2- سوابق مربوط
در سال 1887 کتابی تحت عنوان نظریه اقتصادی محل راه‌آهن‌ها توسط آرتور م. ولینگتن به چاپ رسید. او که یک مهندس ساختمان بود، مهندسین را تشویق به بررسی‌های اقتصادی پروژه‌های صنعتی نمود. او برای بررسی اقتصادی طرح راه‌آهن از روش ارزش فعلی با عمر بی‌نهایت استفاده نمود.
در سال 1920 کتابی تحت عنوان مهندسی مالی توسط ا. بی گلدمن و در سال 1923 کتاب دیگری به نام اقتصاد مهندسی توسط جی. سی. ال. فیش منتشر شد. در کتاب‌های فوق سعی شد تا به کمک مدل‌های ریاضی، پروژه‌ها بصورت مدل‌های سرمایه‌گذاری فرموله شوند.گلدمن در کتاب خود از اینکه نویسندگان کتاب‌های مهندسی، به شناخت هزینه‌های لازم جهت اجرای طرح‌های مهندسی و نهایتا بررسی‌های اقتصادی توجه کافی نمی‌نمایند، اظهار تاسف می‌کند. او بررسی اقتصادی طرح‌ها را امری ضروری می‌داند.
در سال 1930 کتابی تحت عنوان مبانی اقتصاد مهندسی توسط پروفسور اوژن ال. گرانت به چاپ رسید. کتاب او اولین کتابی بود که پارامترهای اقتصادی را شناسایی و تکنیک‌های کمّی اقتصاد مهندسی را ارائه نمود. او از مقایسه اقتصادی بین چند طرح سخن گفت و اصول اقتصاد مهندسی را معرفی نمود. به همین دلیل او را بنیانگذار علم اقتصاد مهندسی می‌نامند.
امروزه این علم وسعت کاملی یافته، کتاب‌های متعددی در این زمینه انتشار یافته، در تکنیک‌های قدیمی بازنگری شده و تکنیک‌های جدید و پیشرفته‌ای خصوصاً در زمینه آنالیز حساسیت، مخاطره(شرایط عدم اطمینان یا ریسک) و تورم ارائه شده است. به مرور زمان بحث ارزیابی اقتصادی طرح‌ها مورد توجه کشورها و مجامع مختلف قرار گرفت و حتی با وجود آنکه در ابتدای امر در کشورهای سوسیالیستی و توسعه نیافته از ارزیابی طرح‌ها خیلی استقبال نشد ولیکن این روش در طول زمان بدون توجه به نظام اقتصادی حاکم بر کشورها مورد توجه و استقبال اکثریت قرار گرفت.
کتاب مدیریت استراتژیک صنایع معدنی در سال 1999 توسط انجمن مهندسی معدن و متالورژی امریکا (SME5) به چاپ رسید که در دو فصل از این کتاب، ارزیابی مالی طرح‌های معدنی را بر پایه دو اصل مقایسه طرح‌ها بر اساس شاخص‌های 6NPV و IRR7 بررسی کرده‌اند.
در سال 2009 اداره معادن امریکا کتاب ارزیابی طرح‌های توسعه‌ای ذخایر معدنی را منتشر کرد که مطالعات موردی شکست خورده در دنیا را بررسی کرده‌اند. در این کتاب 6 طرح بزرگ صنایع معدنی اروپا و امریکا را که فقط بدلیل ارزیابی نادرست مالی در پیش‌بینی سرمایه‌گذاری با شکست روبرو شده بودند را مورد مطالعه و بررسی قرار دادند که بیشترین خطای مطالعات اقتصادی آن‌ها، عدم پیش‌بینی درست شرایط بازار و بازار فروش تشخیص داده شده است.
پژوهشنامه SAIMM8(موسسه مهندسی معدن و متالورژی افریقای جنوبی)، در سال 2009 و 2010 طی سه مقاله کلیدی، چالش‌های پیش روی مطالعات مالی طرح‌های عظیم معدنی که تحت پوشش شرکت‌های چند ملیتی هستند را ‌بررسی نموده است و به 3 نکته کلیدی در ارزیابی طرح‌ها اشاره کرده است، که، باید از متخصصین علم اقتصاد کمک گرفته شود، عمر پروژه و ریسک‌های اقتصادی طرح‌ها با جدیت بیشتری مطالعه شود و علاوه بر نرخ بازگشت داخلی پروژه‌ها با توجه به موقعیت جغرافیایی و عمر پروژه وثبات سیاسی کشور مورد نظر، حداقل نرخ جذب کننده بهره‌برداری لحاظ شود.
در کنگره جهانی معدن سال 2012، طی یک سخنرانی کلیدی، رئیس سابق بانک مرکزی امریکا به دو محور اساسی اشاره کرده است، که نیاز بازار و نیازهای آتی تکنولوژی‌های در پیش روی بشر بر نوسانات شدید قیمت مواد معدنی بسیار موثر هستند مانند کاهش استفاده از سرب پس از جنگ جهانی اول و دوم که منجر به استفاده از عناصر جایگزین و عدم استقبال از سرب شد، همچنین پیمان‌های منطقه‌ای، بین‌المللی و استراتژیک در معادن در بررسی و مطالعه بازار ماده معدنی موردنظر نقش بسیار اساسی را ایفا می‌کنند مانند ثبات نسبتا مناسب عرضه و تقاضا و قیمت طلا در جهان.
در ایران نیز تاریخچه استفاده از ارزیابی اقتصادی به سال 1327 و به طراحی سدهای مخزنی بزرگ برمی‌گردد.
1-3- سوال‌های تحقیق
– آیا تاسیس واحد استخراج شن و ماسه معدن شاه‌کوه دارای نرخ بازدهی سرمایه‌گذاری قابل توجیه است؟9
– آیا این طرح دارای ارزش افزوده فعلی خالص مثبت و قابل قبولی است؟
– آیا قیمت تمام‌شده شن و ماسه تولید شده قادر به رقابت با معادن مشابه نزدیک است؟
1-4- فرضیه‌های تحقیق
– احداث واحد استخراج شن و ماسه معدن شاه‌کوه دارای نرخ بازدهی سرمایه‌گذاری قابل توجیه است.
– استخراج معدن شن و ماسه شاه کوه دارای ارزش افزوده قابل قبول می‌باشد.
1-5- اهداف تحقیق
– محاسبه شاخص‌های مالی طرح.
– ارزیابی فنی طرح شامل انتخاب نوع ماشین‌آلات بر اساس ظرفیت تولید.
– ارزیابی مالی و اقتصادی طرح تاسیس واحد استخراج شن و ماسه که نوعی ارزیابی قبل از اجرا از منظر سودآوری یا زیان‌ده بودن خواهد بود.
– بررسی میزان اشتغال‌زایی تاسیس این واحد.

1-6- روش تحقیق
1-6-1- نوع روش تحقیق
پس از برآورد هزینه‌ها، درآمدها و جریان نقدینگی حاصل از احداث واحد استخراج شن و ماسه به تحلیل هزینه و فایده طرح پرداخته می‌شود.
1-6-2- روش گردآوری اطلاعات وداده‌ها
جمع‌آوری اطلاعات از گزارشات و اسناد موجود در مرکز آمار، مراجعه به اتحادیه صنف شن و ماسه و سازمان‌های ذیربط (وزارت صنایع و