رمایه مصرف شده از طریق سود حاصل در این دوره بازیافت می‌شود، منظور از سود، سود خالص پس از مالیات که هزینه مالی و استهلاک به آن افزوده شده است، می‌باشد. بر اساس این روش، پروژه‌ای که دارای دوره بازگشت سرمایه کوتاه‌تر می‌باشد اقتصادی‌تر است، زیرا بسیاری از کارفرمایان به دلیل ریسک‌گریز بودن ترجیح می‌دهند که اصل سرمایه در کوتاه‌ترین زمان برگشت داده شود.
روش‌های قبلی سودآوری پروژه را بیان می‌کنند درحالی که این روش سرعت برگشت سرمایه را بدست می‌دهد. تحلیل دوره بازگشت می‌تواند دو حالت داشته باشد:
– حالتi>0% ، که اصطلاحا دوره بازگشت تنزیل شده18 نامیده می‌شود.
– حالت i=0% ، که اصطلاحا دوره بازگشت بدون بازدهی19 نامیده می‌شود.
معمولا دوره بازگشت را بدون درنظر گرفتن هرگونه بازدهی(i = 0%) تعیین می‌کنند و مقدار بدست آمده به عنوان یک شاخص اولیه برای بررسی اینکه آیا طرح پیشنهادی قابل قبول می‌باشد یا خیر، مورد استفاده قرار می‌گیرد. استفاده از این معیار جهت انتخاب نهایی بین گزینه‌های موجود اشتباه است زیرا در محاسبه آن ارزش زمانی پول در نظر گرفته نمی‌شود.
2-7- مروری بر مطالعات انجام شده
– تخمه‌چی و سروش در سال 1383 به بررسی ویژگی‌های ژئوتکنیکی و اقتصادی آهک و ایگنمبریت سازند قم به منظور جایگزینی با منابع شن و ماسه رودخانه‌ای پرداختند. مطالعات آن‌ها نشان داد ایگنمبریت و آهک سازند قم از نظر میزان ذخیره برای برنامه‌ریزی بلند مدت استخراجی قابل اعتمادند و استخراج از این منابع نیز مشکل زیست‌محیطی به دنبال نخواهد داشت، اما مشکل عمده این واحدهای سنگی به عنوان مصالح سنگ دانه‌ای هزینه بالای استخراج و دانه‌بندی شامل چال‌زنی، آتشکاری، بارگیری، باربری، دپو، سنگ‌شکنی و دانه‌بندی است که برای مصالح ایگنمبریتی حدود 22000 ریال بر مترمکعب، یعنی درحدود 8300 ریال بر تن، و برای مصالح آهکی حدود 15000 ریال بر مترمکعب، یعنی در حدود 6000 ریال بر تن محاسبه شده بود که درنتیجه به نظر می‌رسید به لحاظ اقتصادی جذابیتی برای صنعت نداشته باشد.
– لطفعلی‌پور و اسلامی در سال 1386 با استفاده از دو معیار ارزش خالص فعلی و نسبت فایده به هزینه به ارزیابی هزینه- فایده و تحلیل حساسیت مجتمع مس سرچشمه پرداختند. مقدار ارزش حال خالص جریانات نقدی مجتمع طی دوره 1370 تا 1380به میزان 56846 میلیارد ریال و نرخ بازدهی داخلی 31.5 درصد بود و برای دوره 1384 الی1390 ارزش حال خالص این مجتمع 5313 میلیارد ریال برآورد شد. در این مطالعه با تغییر عواملی مانند قیمت مس، هزینه‌ها و نرخ تنزیل، تحلیل ارزیابی اقتصادی مجتمع مس سرچشمه مورد بررسی قرار گرفت که با توجه به نتایج بدست آمده حساس‌ترین پارامتر قیمت مس بوده و بعد از آن تغییر هزینه‌ها بیشترین تاثیر را بر ارزش فعلی خالص داشته است اما نرخ تنزیل تاثیر چندانی بر ارزش فعلی خالص نداشته است، در نتیجه باید دقت بیشتری در پیش‌بینی قیمت مس و برآورد هزینه‌ها به عمل آید. ارزیابی اقتصادی فعالیت‌های آتی و بررسی آینده مجتمع مس سرچشمه از بعد هزینه- فایده این نتیجه را درپی‌ داشته است که فعالیت مجتمع توجیه‌پذیر می‌باشد. این طرح در اشتغال‌زایی، تولید ناخالص داخلی، صنایع جنبی، توسعه اقتصادی منطقه در بخش صنعت و معدن کل کشور تاثیرگذار بوده و در نتیجه بکارگیری منابع سرمایه‌ای و نیروی کار ماهر و مدیریت در آن الزامی می‌باشد.
– نادری در سال 1386 در مطالعات امکان‌سنجی طرح تولید سنگ دانه‌بندی شده و پودر سنگ، به معرفی و موارد مصرف سنگ دانه‌بندی شده، روش‌ها، مراحل و ماشین‌آلات تولید پرداخته است. همچنین وضعیت جهانی و تولید پودر سنگ و سنگ دانه‌بندی شده در ایران را مورد مطالعه قرار داد. در بررسی ظرفیت تولید سنگ دانه‌بندی شده در کشور بین سال‌های 1379 تا 1386، نرخ رشد متوسط عددی برابر با 30 درصد بوده است و بیشترین افزایش ظرفیت در سال‌های 1384 و 1385 بوده است. مجموع سرمایه‌گذاری ثابت در واحدهای تولید سنگ دانه‌بندی شده حدود 593 میلیارد برآورد شده است. بیشترین میزان اشتغال مربوط به استان‌های خراسان رضوی، اصفهان و یزد بوده است. وی در بررسی فنی و اقتصادی به معرفی دستگاه‌ها و تجهیزات تولید و تعیین هزینه‌های تولید برای یک واحد تولید پودر سنگ با ظرفیت تولید 20000 تن در سال پرداخته است.
– تاجی در سال 1389به ارزیابی اقتصادی و بازارسنجی معادن حاجی آباد هرمزگان پرداخت. وی به بررسی امکان‌سنجی بازار محلی(روستاهای اطراف) و نزدیکترین شهرها به معدن و همچنین به مطالعه جریان نقدینگی معدن با ظرفیت‌های مختلف تولید سالیانه(30000،20000،10000 تن در سال) پرداخته است. اضافه کردن ساعات کاری در این مطالعه نشان داد که ظرفیت مطلوب سالیانه معدن بین 10 تا 20 هزار تن می‌باشد، دلیل اصلی این امر به علت کشش ضعیف بازار محلی و دور بودن از شهرهای بزرگ(عدم دسترسی به بازارهای جدید) می‌باشد، همچنین هزینه مورد نیاز برای آماده‌سازی‌های مربوط به جاده‌سازی در ظرفیت تولید بیشتر از 20هزار تن، بالا بوده است. در این مطالعه IRR برای ظرفیت تولید 10هزار تن برابر با 82%، برای ظرفیت 20هزار تن برابر با 115% و برای ظرفیت 30هزار تن برابر با 55% بدست آمده است.
– تاجی در سال 1390 به ارزیابی فنی معادن شن و ماسه حاجی آباد هرمزگان پرداخته است. وی ماشین‌آلات تولیدی شامل انواع سنگ‌شکن، انواع سرند، انواع پمپ آب، انواع نوار نقاله، طراحی مقدماتی مسیر محل و طراحی سیکل خردایش معدن را مورد بررسی قرار داده است. به منظور افزایش تولید معدن به عنوان یکی از سناریوها پیشنهاد شده است که ساعات کاری پرسنل و ساعت هر شیفت کاری افزایش یابد و استفاده از ماشین‌آلات جدید اصلا توصیه نشده است.