یانگین انحراف معیار میانگین 0/449 4/61 30/75 5/94 29/69 6/27 29/18 رویکرد عمقی
0/165 5/69 22/25 5/55 22/82 6/39 24/34 رویکرد سطحی

جدول 2- میانگین نمرات رویکردهای یادگیری دانشجویان پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر در سـال تحـصیلی 92-1391 برحـسبسال تحصیل
p-value سال تحصیل رویکردهای یادگیری
سال چهارم سال سوم سال دوم سال اول انحراف معیار میانگین انحراف معیار میانگین انحراف معیار میانگین انحراف معیار میانگین 0/786 6/49 30/31 5/90 29/18 5/74 29/62 6/11 29/11 یاذگیری عمقی
0/357 6/36 22/53 5/97 23/29 4/88 23/47 6/76 24/59 یادگیری سطحی
(90/6±93/26) از رویکــرد یــادگیری ســطحیتــری در
مقایسه بـا دانـشجویان مؤنـث (45/5±63/22) برخـورداربودند و آزمون منویتنی هم نـشان دهنـده تفـاوت آمـاریمعنادار در استفاده از این رویکرد در بین دانشجویان مـذکرو مؤنث بود (001/0<p).

بحث
یافتههای حاصل از این پژوهش نشان میدهد کـهبیشتر دانشجویان از رویکرد عمقـی در یـادگیری اسـتفادهمیکنند. بـدین معنـی کـه دانـشجویان بیـشتر در هنگـاممطالعه به دنبال مقاصد زیربنایی و درک و فهـم معنـادار وواقعی مطالب خوانده شده هستند تا این که فقـط هـدف رامحدود به ملزومات درسی نموده و به حفظ کردن غیرفعالو یادگیری طوطیوار متکـی باشـند. بـه کـارگیری الگـویمناسب یادگیر ی توسط دانشجویان عامل بسیار مهمـی درارتقاء و پیشرفت تحـصیلی و مانـدگاری دانـش فراگرفتـهاست. این یافته همراستا با مطالعات شـکورنیا و همکـاران، منصوری و همکاران وSnelgrove بود که نشاندهنده استفاده بیشتر دانشجویان از رویکرد یادگیری عمقی نسبتبه رویکرد یادگیری سطحی بود (23،30،32و36). البته بایدیادآور شد که دادههای به دسـت آمـده در ایـن مطالعـه وس ایر مطالعـات انجـام ش ـده بـر پای ه یـک پرس ـشنامهخودگزارشی است که در آن دانـشجویان رویکـرد مطالعـهخود را منعکس میکنند و رویکـرد واقعـی مـورد اسـتفادهآن ها به طور مستقیم اندازه گیری نمی شود.
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:26 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:26 +0330 on Wednesday October 11th 2017

از یافتههای دیگـر پـژوهش ایـن کـه دانـشجویانکارشناس ی ارش د پرس تاری بی شتر از رویک رد عمق ی ودانشجویان کارشناسی پرستاری بیشتر از رویکـرد سـطحیدر یادگیریشان استفاده میکنند، که دلیل میتواند ناشـیاز بالا بودن تجربه مطالعه در دانشجویان کارشناسی ارشـدنسبت به دانشجویان کارشناسی باشد. این یافته هم راسـتابا نتایج بـه دسـت آمـده در مطالعـه شـکورنیا و همکـارانمیباشد (23). باید به یاد داشت که دانـشجو مـیتوانـد درزمان های مختلـف، رویکردهـای یـادگیری متفـاوتی را درپــیش گیــرد (14و15). در واقــع رویکردهــای یــادگیریویژگیهای ثابت یادگیرنـدگان و شخـصیت فـردی آنهـا نبوده و مفاهیمی پویا مـیباشـند (10،23،36و37). اگرچـهمعمـولاً دانـشجویان یـک رویکـرد ترجیحـی دارنـد، ایـن رویکرد میتواند به طـور آگ اهانـه یـا ناآگاهانـه بـه وسـیلهعواملی مثل شخصیت و ویژگـی هـای فـردی دانـشجویاننظیر دانش و تجربـه قبلـی و علاقـه و انگیـزه دانـشجو ومحیط و زمینه آموزشـی نظیـر موضـوع محتـوا، نیازهـایتکلیف خاص، چگونگی تدریس و یا محیط دانشگاه تحـتتأثیر قرار گیرد (9و38). فرض بر این است که دانـشجویانزمانی که احـساس نماینـد یـک تکلیـف درسـی نیـاز بـهعملکرد منفعل و بازتولید جزییات دارد، رویکرد سـطحی راانتخاب نموده و از راهبردهای سطحی استفاده مـینماینـد .
در مقابل هنگامی که تکلیـف محـول شـده را نیازمنـد بـهفرآیندهای شناختی سطح بالا درک کنند، تمایل بیـشتریبه استفاده از رویکرد عمقی از خود نـشان مـی دهنـد (38).
بنابراین، معلمان نباید به استفاده از نمرات امتحان پرداختهو برای برانگیختن دانـشجویان بـرای مطالعـه، آنهـا را ازامتحان بترسانند و در مقابل باید بـر درک و فهـم مطالـبتکیه کنند.
از دیگر نتایج به دست آمده این که سال تحـصیلیدانشجویان تأثیری در رویکرد یـادگیری اخـذ شـده آنهـا نداشته است و این یافته، هم در مورد دانشجویان پرستاریو هم در مورد دانشجویان مامایی صدق میکنـد ، بـه ایـنمعنی که افزایش مدت حضور دانشجویان در دانشگاه هیچتغییری را در رویکـرد مطالعـاتی و یـادگیری آنهـا ایجـادنکرده است . منصوری و همکاران نیز در مطالعه خود بیـانداشته است که سال تحصیلی، رویکرد یادگیری اخـذ شـدهتوسط دانشجویان را تحت تأثیر قرار نمیدهد که بـا نتـایجما همخوانی دارد (30). این یافتـه در مطالعـهLapeyre نیـز تأییـد شـده اسـت کـه نـشان مـی دهـد دانـشجویان دانـشگاهی و فراگیـران غیردانـشگاهی رویکـرد یـادگیری مشابهی دارند (31). در حالی کهTiwari و همکـاران بـاانجام مطالعهای روی دانـشجویان پرسـتاری و پزشـکی وشکورنیا و همکاران با انجـام مطالعـهای روی دانـشجویانپرستاری و مامایی نشان دادند که دانـشجویان سـال بـالانسبت بـه دانـشجویان سـال پـایین از رویکـرد یـادگیریعمقی تری استفاده مـی کننـد کـه در جهـت خـلاف یافتـهپژوهش حال حاضر است (28و32). پراکندگی در یافتههای پژوهشها میتواند عوامل مختلفی داشـته باشـد از جملـه،مشخصات نمونههای مورد بررسی، روشهای آماری مورداستفاده و مکان اجرای پژوهش. از سوی دیگر تعداد کـم ونامتقارن نمونهها و طولی نبودن این مطالعه باعث میگردد که نتوان تأثیر واقعی سال تحصیل در دانـشگاه را بـرروی رویکردهای یادگیری دانشجویان به درستی به دست آورد.
از دیگر یافتههای این پژوهش ایـن کـه در میـزاناستفاده از رویکردهای یادگیری سطحی، بـین دانـشجویانمؤنث و مذکر تفاوت معناداری وجود داشت، ایـن یافتـه بـانتــایج پــژوهشGijbles کــه رویکردهــای یــادگیری دانشجویان حقوق یکـی از دانـشکدههـای حقـوق اروپـا راسنجیده بود، هم خوانی داشت (39). با این وجود مطالعـاتینیــز بودنــد کــه تفــاوتی را بــین رویکردهــای یــادگیریدانشجویان مؤنث و مذکر نشان نداده بودنـد (13،40و41).
ناهماهنگی در نتایج این مطالعات نیـز مـیتوانـد ناشـی ازن ابرابری تع داد دان شجویان مؤن ث و م ذکر و همچن ین مشخصات این نمونه ها باشد.

نتیجهگیری
نتیج ه ای ـن ک ـه ش ناخت علم ی ماهی ت و ک اررویکردهای یادگیری و عوامل همبـسته بـه آن مـیتوانـد مربی ان و م شاوران تح صیلی را در شناس ایی و ه دایتفراگیران در معرض شکست یا افت تحصیلی، یاری نمایـد.
نتایج این مطالعه نشان داد که بیشتر دانشجویان پرسـتاریو مامایی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر از رویکرد یـادگیریعمقی استفاده میکنند. همچنین دیده شد که دانـشجویانپرستاری و مامایی در اتخاذ رویکردهای یـادگیری بـا هـمتفـاوتی ندارنـد. عـلاوه بـر آن نـشان داده شـد کـه سـال تحصیلی روی رویکرد یادگیری دانشجویان تأثیری نـدارد. با این حال بین دانشجویان مذکر و مؤنث در میزان استفاده از رویکرد سطحی یادگیری تفاوت معناداری یافت شد.
نتایج این مطالعه ضرورت توجه و شناسایی رویکـردیادگیری دانـشجویان را از جانـب برنامـهریـزان آموزشـی،مسؤولان و اساتید پرستاری و مامایی طلب میکند تا بدینطریق جهت یادگیری بهتر دانشجویان بـرای رسـیدن بـهاهداف آموزش عالی، شرایط و شیوههای مناسبی را ایجـادنماین د زی را پرس تاران و مراقبـت دهن دگان آین ده بای د مهـارت هـایی را داشـته باشـند کـه پاسـخگوی انتظـارات سیستم های بهداشتی رو به رشد و پیچیده باشد.
از محدودیت های موجود در این مطالعه، برابر نبودنتعداد دانش جویان رشتهها و دانشجویان مؤنث و مذکر، عدمتمایل تعدادی از نمونـههـا بـه تکمیـل پرسـشنامه، حجـمکوچک نمونه و لحاظ نشدن دانشجویان سایر رشتهها بود .
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:26 +0330 on Wednesday October 11th 2017