ام اسلام، و خدمت به مردم )
8-3. مهذب بودن
9-3. وظیفه شناسی 3. شایستگیهای شخصی
1-4. پاسخگویی در برابر خدا
2-4. پاسخگویی در برابر مردم ( ارایه گزارش به مردم ، عذرخواهی از ملت و اعتراف به تقصیر )
3-4. پاسخگویی در برابر مجلس ( تبعیت از قانون اساسی و تبعیت از حدود اختیارات قانونی خود) 4. پاسخگویی
1-5. عادل بودن
2-5. انجام وظیفه برای خدا ( کار برای خدا)
3-5. اتکال به خدا و توجه به خدا
4-5. تقوی
5-5. حق مداری
6-5.انقلابی بودن (مکتبی بودن) 5. اسلامی بودن
1-6. رفتار خوب با ملت و جلب رضایت مردم
2-6. مشارکت دادن مردم در امور
3-6.حکومت بر قلبها
4-6. برادری
5-6. رحمت و عطوفت در بین خود و شدت در مقابل کفار و مخالفان اسلام
6-6. سادهزیستی
7-6. دوری از تجمل و اسراف 6. مردمی بودن
1-7. عدم تأثیرپذیری از مقام
2-7. عدم پیروی از هواهای نفسانی و حب دنیا
3-7. مصرف بیتالمال در امور مربوط به مصالح مسلمین 7. عدم توجه به منافع شخصی
یافتههای پژوهش
در این پژوهش، پس از انتخاب کدهای اولیه از متن سخنان و بیانات حضرت امام (ره ) در کتاب صحیفه امام (ره) و مفهومسازی آنها، مجموعهای از طبقات فرعی بهدست آمدکه پژوهشگر پس از مفهومسازی آنها در قالب طبقات اصلی شایستگی مدیران دولتی،مجموعهای از شایستگیها احصاء شده است که به مثابه برداشتهای اولیه پژوهشگرفهرست شد تا مبنای طراحی پرسشنامه اولی ه پژوهش قرارگیرد. شایستگیهای مطرح شده در نمودار فوق، شایستگیهای مدیران دولتی ایران را با فرهنگ اسلامی نشان میدهد و توصیه میشود در انتخاب، کارمندیابی، گزینش، پرورش و ارتقاء مدیران دولتی به شایستگیهای گفته شده توجه بیشتری مبذول شود. یادآوری میشود، در این پژوهش مجموعه شایستگیهای احصاء شده از کتاب صحیفه امام (ره)، زیر بنای طراحی مدل شایستگی مدیران دولتی ایران تلقی شده است؛ از اینرو در مرحله دوم پژوهش، ضمن مراجعه به خبرگان و صاحبنظران، برای کسب آراء علمی آنها درباره شایستگیهای گفته شده، میزان اهمیت و اعتبار مجموعه این شایستگیها در معرض ارزیابی قرار گرفت؛ بدین ترتیب که با استفاده از پرسشنامهای با 7 شایستگی مطرح شده در جدول 1 مدل شایستگی مدیران دولتی ایران در معرض ارزیابی قرار گرفت.
تجزیه و تحلیل آماری نشان میدهد، طبقات اصلی مدل احصاء شده از میانگین بیش از 5/4 برخوردارند، بدین معنا که بیشتر خبرگان اهمیت طبقات را زیاد و خیلی زیاد ارزیابی کردهاند. تجزیه و تحلیلهای آماری نظرات خبرگان در رابطه با طبقات فرعی هر یک از طبقات اصلی نشان میدهد که نسبت به طبقات فرعی نیز با میانگین بیش از 5/4 موفقت نمودهاند؛ البته به غیر از میانگین شایستگی “عدم تأثیرپذیری از مقام ” که میانگین پاسخ-های خبرگان به آن 4 بوده است.
بحث و نتیجهگیری
پژوهش در زمینه شایستگیهای مدیران در بخش عمومی رو به فزونی است؛ بنابراین پژوهش حاضر، گامی نو در راستای این امر در کشور ایران محسوب میشود؛ مدل شایستگی هر کشوری بسته به نوع فرهنگ ملی آن کشور میتواند متفاوت و مجزا باشد که نمونه بارز آن را میتوان در کشور ایران ملاحظه نمود که مدل شایستگی آن متأثر از فرهنگ اسلامی و مذهبی آن است.
کشورهای مختلف با توجه به ساختار اداری خود و نیز تحولاتی که در آنها در حال رخ دادن است، مدل شایستگی مخصوص بهخود را دارند؛ برای مثال کشور استونی بهدلیلملحق شدن به اتحادیه اروپا، کشورهای بلژیک و هلند در راستای مدرنیزه کردن ساختارهای اداری خود، کشور بریتانیا با توجه به ساختار اداری جزء جزء خود و نیز امریکا، مدلهای شایستگی مختص خود را احصاءکردهاند که نحوه احصاء این مدلها درکشورهای مختلف با استفاده از روش شناسیهای متفاوت بوده و منتج به مدلهای بومی برای آن کشورها شده است. البته در برخی از کشورهای اروپایی و غربی در بسیاری از موارد نوعی همپوشانی بین شایستگیهای مدیران دولتی دیده میشود و با برخورداری از فرهنگ غربی به نوعی شباهتهایی در شایستگیهای مورد نیاز مدیران دولتی در بخش عمومی دیده میشود؛ در صورتیکه این امر در کشور ایران بهدلیل تفاوتهای اساسی فرهنگی و دینی حاکم بر آن ارایه دهنده مدل شایستگی کاملاً متفاوت در بخش عمومی است؛ هرچندکه شایستگیهایی نظیر مسئولیت پذیری، پاسخگویی، داشتن تخصص وکارایی از شایستگیهایی است که مربوط به ماهیت کار در بخش عمومی است ولی با نگاه علمی و سیستماتیک به بیانات امام خمینی (ره) و با احصاء شایستگیهای گفته شده میتوان شایستگیهایی نظیر خدمتگزاری، شایستگیهای شخصی، عدم توجه به منافع شخصی، اسلامی بودن، مردمی بودن را شایستگیهایی متناسب و برخواسته از بستر ایرانی – اسلامی کشور دانست که مدیران دولتی موظف به احراز آنها بهعنوان معیاری برای ارزیابیشان است و نیز معیاری برای پرورش مدیرانی شایسته محسوب میشود.
دستاورد اصلی این پژوهش که در نوع خود پژوهشی نو هم از
لحاظ روششناسی و هم از لحاظ موضوع محسوب میشود، احصاء مدل شایستگیهای مدیران دولتی ایران بر اساس صحیفه امام (ره) است که پژوهشگر با استفاده از رویکرد استراتژی نظریه داده بنیاد به مفهومسازی دادههای حاصل از متن صحیفه امام (ره) پرداخته و بر اساس آن طبقات اصلی و فرعی مدل شایستگی مدیران دولتی ایران را از دیدگاه حضرت امام (ره) استخراج کرده است.
براین اساس مدل شایستگی مدیران دولتی ایران دارای 7 طبقه اصلی شامل خدمتگزاری،مسئولیتپذیری، شایستگیهای شخصی، پاسخگویی، مردمی بودن، اسلامی بودن و عدمتوجه به منافع شخصی است که هر کدام از طبقات اصلی خود به طبقات فرعی تقسیم می-شوند که نحوهی احصاء آنها به تفصیل توضیح داده شد؛ و درنهایت با انجام کدگذاری انتخابی این نتیجه حاصل شد که با توجه به اینکه شایستگی خدمتگزاری دارای بیشترین فراوانی بوده و نسبت به بقیه طبقات زودتر اشباع شده است؛ بنابراین در مرحله کدگذاری انتخابی شایستگی خدمتگزاری بهعنوان طبقه محوری مدل شایستگی مدیران دولتی ایران از میان دادههای حاصل از متن بیانات امام خمینی (ره) احصاء شده است.
منابع 1. صحیفه امام (ره).(1378). مؤسسه حفظ و نشر آثار امام خمینی (ره). 22 جلد.
صحیفه امام (ره) .(1378). مؤسسه حفظ و نشر آثار امام خمینی (ره).جلد 10: 393.
صحیفه امام (ره).(1378). مؤسسه حفظ و نشر آثار امام خمینی (ره). جلد 15: 72.
صحیفه امام (ره).(1378). مؤسسه حفظ و نشر آثار امام خمینی (ره). جلد18: 38.
هومن حیدرعلی. راهنمای عملی پژوهش کیفی، تهران: سمت، 1385.
Byrne M (2001). Grounded Theory as a Qualitative Research Methodology, Association of Operating Room Nurses Journal; available at: [ http://www. Findarticles.com/cf0/m0fs1]
Eaves Y. D (2001) .A synthesis technique for Grounded theory Data Analysis; Journal of Advanced Nursing, 35 (5): 654-663.
Jarvalt Jane, Veisson.Mariann (2006) .Developing Public Sector Leaders: An Analysis of The Competency Framework for The Estonian Senior Civil Service.
Hondeghem, Annie, Vandermeulen. Filip (2000). Competency Management in the Flemish and Dutch Civil Service. International Journal Of Public Sector Management; 13(4): 342.
Horton Sylvia (2000). Introduction – The Competency Movement: its orgins and impact on the public sector.
International Journal of Public Sector Management; 13(4): 306.
Horton Sylvia (2000). Competency Management in the British Civil Service. International Journal of Public Sector Management; 13 (4): 354.
Lodge Martin, Hood Christopher (2005). Symposium Introduction: Competency and Higher Civil Servants, Public Administration; 83(4): 779-787.
Mc Millan J (1999). Senior Executive Service (U.S). [on line]. Available at: http: //www.crwflags.com/ FOTW/ FLAGS/us-ses.html.
Parry S. B. (1996). Just what IS a Competency? (And why should you Care?), training; 35(6): 58.
Streubert H J, Carpenter D R (2003). Qualitative Research in Nursing, Advancing Humanistic Imperative. 3 Philadelphia Lippincott.
Streubert H. J, Carpenter D.R (1999). Qualitative Research in Nursing Advancing the Humanistic Impercitive, 2nd Id, Philadelphia New york lippincott co.
Viitala Riitta (2005). Perceived Development Needs of Managers Compared to an Integrated Management
Competency Model, Journal of Workplace learning; 17(2).

  • 2