مقالات و پایان نامه ها

مقاله در مورد ، شهروندی، سازمانی، فرضیه، خدا، فرافردی

اسفند ۲۱, ۱۳۹۶

یی و اثربخشی وظایف سازمان را ارتقا می دهد[17].
در تحقیقات اخیر اسامی گوناگونی مانند، خودانگیزشی سـازمانی، رفتارهـای سـازمانیاجتماع گرا و رفتارهای فرانقشی، تمایل به همکاری و “رفتارهـای نوآورانـه و خودجـوش” به این پدیده سازمانی داده شده است[6]. درنهایت بـا بررسـی ایـن واژه” رفتـار شـهروندیسازمانی” برای این مفهوم پذیرفته شده است . این رفتارها بـرای اولـین بـار توسـط ارگـان وهمکارانش به کار برده شده انـد . ارگـان رفتـار شـهروندی سـازمانی را بـه عنـوان مجموعـهرفتاره ای آگاهان ه اف راد، گرچ ه دارای ال زام اجرای ی نی ست و تح ت ت اثیر نظ ام رس می پاداش دهی نیز قرار ندارد اما بر عملکرد سازمان تاثیر بسزایی دارد، تعریف می کند[11] .
ابعاد رفتار شهروندی سازمانی شامل نوع دوستی، وجدان، ادب و ملاحظه، جوانمردی وگذشت و رفتار مدنی است . ایـن پـنج بعـد توسـط اورگـان در سـال 1988 مطـرح شـدند وپادسکف و همکارانش در سال 1990 با کمک روش تحلیل عاملی برای هـر کـدام از ایـنپنج بعد، مقیاس سنجش استانداردی ایجاد کردند که این مقیاس ها در سـال هـای بعـد بـرایسنجش رفتار شهروندی سازمانی مورد استفاده بسیاری از محققان قرار گرفته است.
نوع دوستی؛ کمک به دیگر اعـضای سـازمان در رابطـه بـا مـشکلات و وظـایف مـرتبطاست. مانند کارکنانی که به افراد تازه وارد و یا کم مهارت کمک میکنند.
وجدان؛ به رفتارهای اختیاری گفته میشود که از حداقل الزامات نقـش فراتـر مـی رود.
مثل فردی که بیشتر از حالت معمول سر کار می ماند و یا کارمندی که وقت زیادی را برایاستراحت صرف نمی کند.
ادب و ملاحظه؛ به تلاش کارکنان برای جلوگیری از استرسهـا و مـشکلات کـاری دررابطه با دیگران گفته میشود.
جوانمردی و گذشت؛ نشا ن دادن تحمل و گذشت در شرایط غیرایدهال سـازمان بـدونشکایت کردن می باشد.
فضیلت مدنی؛ تمایل به مشارکت و مـسئولیتپـذیری در زنـدگی سـازمانی و نیـز ارایـه تصویری مناسب از سازمان است[7].

4. رابطه ارتباط فرافردی ورفتار شهروندی سازمانی
با عنایت به اینکه رفتارهای شهروندی سـازمانی یـک نـوع رفتارهـای فـرانقش هـستند و بـهجنبههای مادی توجه ندارند ورفتارهای داوطلبانه هستند، به نظر می رسد معنویت و ارتباط با خدا فضا و زمینهای را فراهم می کند که فرد دراین فضا می تواند به وظـایف و فعالیـت هـای خود معنا و مفهـوم بخـشیده و بـه دلیـل پیونـدش بـا معنـا، ارزش و مـاورا (خـدا ) مـی توانـدرفتارهای فراتر از نقش یا رفتارهای شهروندی سازمانی را بروز دهد.
در واقع ارتباط فرافردی به عنوان بنیانی برای بروز رفتارهـای مثبـت شـغلی مـورد توجـهاست. هر چه اتباط فرا فردی در بین کارکنان در سازمان افزایش یابد انتظار بروز رفتارهـایشغلی مثبت نیز افزایش می یابد. البته رفتار شـهروندی را بایـد حـد اعـلای رفتارهـای شـغلیمثبت و سازنده دانست. اما به ه رحال رسید ن به چنین رفتـاری نیازمنـد یـک محـیط معنـویقوی در سازمان مـی باشـد . ارتبـاط فرافـردی بـه عنـوان یکـی از ابعـاد معنویـت در سـازمان می تواند فضای عمومی سـازمان را مهیـای بـروز رفتـا شـهروندی سـازمانی نمایـد. در واقـعارتباط فرافردی از نوع همـه خـدایی، همـه در خـدایی، ارتبـاط کـارگزاری خـدا و ارتبـاطتعاملی با خدا می تواند فضایی را در سازمان مهیا کند که کارکنان به کار خود عشق ورزنـدو بدون اینکه پاداش مادی و اضافی بگیرند در اجرای وظایف خـود کوشـا باشـند. تـاکنونهیچ تحقیقی به دنبال بررسی رابطه بین این دو متغیر در داخـل کـشور نبـوده و ایـن تحقیـقبراساس مدل مفهومی زیر به دنبال تعیین این رابطه است.

روش شناسی تحقیق
ادبیات روانشناسی بر این باور است که معنویت را میتوان سنجید، اما از دشواریهـای آننیز نباید غفلت نمود، چرا که معنویت و رفتار کارکنـان چـه در روشهـا و چـه در اهـدافآکنده از ارزشهاست و مطالعه و پژوهش دربارهی معنویت، مطالعهی نظرها و نگرش افراددرباره معنویت اسـت نـه خـود معنویـت. بنـابراین، دقـت در انتخـاب روش علمـی مناسـبضروری به نظر می رسد[5].
از آنجایی که هدف پژوهش تعیین روابط علّی میان متغیرهای ارتباط فرا فردی و رفتـارشهروندی سازمانی است،تحقیق حاضر از نظر هدف، کـاربردی، از نظـر نحـوه گـردآوریاطلاعات، توصیفی- همبستگی است که در این نـوع تحقیـق رابطـه میـان متغیرهـا براسـاسهدف تحقیق تحلیل می گردد.
هدف اصلی این تحقیق تعیین رابطه بین ارتبـاط فرافـردی و رفتـار شـهروندی سـازمانی است که در اهداف فرعی زیر دیده شده است:
تعیین رابطه بین ارتباط همه خدایی و رفتار شهروندی سازمانی تعیین رابطه بین ارتباط همه درخدایی و رفتار شهروندی سازمانی تعیین رابطه بین ارتباط از نوع کارگزاری خدا و رفتار شهروندی سازمانی تعیین رابطه بین ارتباط ازنوع تعاملی با خدا و رفتار شهروندی سازمانی

فرضیههای تحقیق
فرضیه اهم: بین ارتباط فرافردی و و رفتار شهروندی سازمانی رابطه معنی داری وجود دارد.
فرضیه های اخص:
بین ارتباط همه خدایی و رفتار شهروندی سازمانی رابطه معناداری وجود دارد.
بین ارتباط همه در خدایی و رفتار شهروندی سازمانی رابطه معنا داری وجود دارد.
بین ارتباط از نوع کارگزاری خدا و رفتار شـهروندی سـازمانی رابطـه معنـاداری وجـوددارد.
بین ارتباط از نوع تعاملی با خدا و رفتار شهروندی سازمانی رابطه معناداری وجود دارد.

جامعه و نمونه آماری
جامعه آماری تحقیق شامل کارکنان معاونـت سـیمای سـازمان صـدا و سـیما اسـت . صـدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران دارای معاونتهای مختلف اداری مالی، آمـوزش، سیاسـی، برونمرزی، صدا، سیما، برنامهریزی و بینالملل است . معاونت سیما کـه مـورد تحقیـق ایـنپژوهش میباشد و تعداد آنها 800 نفر است دارای شبکههـا ی یـک، دو، سـه، چهـار، پـنج،آموزش و قرآن است و هر شبکه خود دارای بخشهای اداری مالی، تامین برنامه، پـشتیبانیتولید و فنی و برنامه سازی می باشد.
از آنجا که در این تحقیق افراد در جامعه آمـاری بـه گـروههـا ی کـاملاً مجـزا تفکیـک شدهاند، لذا روش نمونهگیری خوشهای- تصادفی برگزیده شد.
همچنین برای تعیین حجم نمونه با توجه به اینکه تعداد کارکنان محـدود بـود از فرمـولکوکران استفاده شده است که حجم نمونه مورد نیاز پژوهش با تقریب 200 نفراست.

ابزار جمع آوری دادهها
ابزار سنجش پژوهش که معمـولاً در پدیـدههـای علـوم اجتمـاعی و رفتـاری از آن اسـتفادهمیشود، پرسشنامه خود کنترل شده است که در این پژوهش نیـز از آن بهـره گرفتـه شـدهاست. در این روش، پژوهشگر »رفتار« را به طور مستقیم مشاهده نمیکنـد، بلکـه متغیرهـایمرتبط به هم از قبیل عقاید، احساسات، نظرات، ادراکات، توجیهـات و یـا ارزشهـایی کـهاعضای سازمان آنها را دارا هستند، مورد بررسی قرار می گیرد[5].
برای جمعآوری دادهها از دو پرسشنامه پاسخ بسته استفاده شده است. یک پرسشنامه برای سنجش متغیر ارتباط فرافردی و دیگری برای سنجش متغیر رفتار شهروندی سازمانی.

پایایی و روایی پرسش نامه
برای سنجش پایایی پرسشنامه، یک مرحله پیش آزمون انجام گرفـت. بـدین صـورت کـهابتدا تعداد 30 پرسشنامه در جامعهی مورد نظر توزیع و جمـعآوری و پـس از وارد کـردندادهها، ضریب پایـایی (آلفـای کرونبـاخ) محاسـبه گردیـد. ضـریب مـورد نظـر بـرای کـلپرسش نامه 85/. تعیین گردید. همچنین بـرای هـر متغیـر بـه طـور جداگانـه ضـریب آلفـای کرونباخ محاسبه گردید که در نگاره زیر ارایه شده است:

ضریب پایایی متغیر
0/80 ارتباط فرافردی
0/79
0/88
0/81
0/82
0/87 همه خدایی همه در خدایی
ارتباط کارگزاری خدا ارتباط تعاملی با خدا رفتار شهروندی سازمانی

در این تحقیق به منظور سنجش ارتباط فرافردی از پرسشنامه اس تاندارد رسـاله دکتـریعباسعلی رستگار در دانشگاه تهران سال 1385، استفاده شـده اسـت و بـرای سـنجش متغیـررفتار شهروندی سازمانی از پرسشنامه استانداردی که توسط اورگان و کانوسـکی درسـال1996 طراحی گردید استفاده شده اسـت. بـه منظـور تعیـین روایـی، پرسـشنامـه در اختیـارتعدادی از خبرگان قرار داده شد و نظرات اصلاحی آنان اعمال گردید.

شیوه های تجزیه تحلیل اطلاعات
در این پژوهش برای تجزیه تحلیل دادههای بهدست آمده ، از آمار استنباطی شـامل ضـریبهمبستگی اسپیرمن و آزمونT استفاده شـده اسـت. بـه منظـور آزمـون فرضـیات از آزمـونهمبستگی رتبه ای اسپیرمن با استفاده از نرم افزار SPSS 15، جهت سـنجش همبـستگی بـینمتغیرها استفاده شد. به دلیل اینکه که فرض نرمال بودن دادهها تایید نشده و از سـوی دیگـرمقیاس لیکرت (مورد استفاده در پرسشنامه تحقیق ) یک مقیاس ترتیبـی(رتبـه ای) اسـت ازاین آزمون استفاده شده است.

یافته های پژوهش
نگاره 1. نتایج آماری فرضیه اهم و فرضیه های اخص چهارگانه
نتیجه
آزمون ضریب
همبستگی میزان
خطا سطح
معناداری متغیر2 متغیر 1 فرضیه
فرض 0H رد
می شود. 0/560 0/05 0/00 OCB ارتباط فرافردی فرضیه اهم
فرض 0H رد
نمی شود. 0/126 0/05 0/06 OCB همه خدایی فرضیه اخص1
فرض 0H رد
می شود. 0/697 0/05 0/00 OCB همه درخدایی فرضیه اخص2
فرض 0H رد
می شود. 0/576 0/05 0/00 OCB ارتباط کاگزاری خدا فرضیه اخص3
فرض 0H رد
می شود. 0/623 0/05 0/02 OCB ارتباط تعاملی باخدا فرضیه اخص4

براساس فرضیه اهم، رابطه مثبتی بین ارتباط فرافردی و رفتار شهروندی سازمانی وجـوددارد. مشاهده نتایج پژوهش در نگاره (1) نشان می دهد کـه ضـرب همبـستگی بـین ارتبـاطفرافردی و رفتار شهروندی سازمانی، در سطح اطمینان 95/0، 560/0 می باشد.
فرضیه اخص اول: بین همه خدایی و رفتار شهروندی سازمانی