رات تیمار مکانیکی و نانو ذرات نقره شامل شکاف انتهای ساقه و سطوح مختلف نانو ذرات بر بهبود نسبت جذب آب در پس از برداشت گلهای شاخه بریده آلسترومریا است.
2-1- پیری
پیری را میتوان مرحله نهایی زندگی یک اندام دانست که با یک سری رویدادهای طبیعی غیر قابل برگشت آغاز شده و در نهایت منجر به از بین رفتن سلولها و مرگ اندام میشود. همچنین فرآیند زوال طبیعی مرگ طبیعی نیز پیری تلقی میشود که شامل گستره ی وسیعی از فرآیندهای فیزیولوژیکی میباشد (ادریسی، 1388). به علاوه پیری به تغییرات تخریبی کنترل شده اطلاق میشود که شامل مرگ طبیعی سلول ها، بافتها و اندام های موجودات زنده است (فتحی و اسماعیل پور، 1379). اگر چه پیری برگها به طور ژنتیکی و به کمک فرآیندهای برنامه ریزی شده کنترل میشود، اما فاکتورهایی مانند دمای بالا، خشکی، زخم و تاریکی آن را تسریع میکنند. با تحقیقاتی که در مورد فیزیولوژی گلهای شاخه بریده و گلدانی انجام شده، دانش در زمینه فرآیندهای پیری، روشهای دخالت در فرآیند مسن شدن و روشهای جلوگیری از ضایعات پس از برداشت افزایش یافته است. این تحقیقات به توسعه و بهبود محافظهای گل منتهی شده است. به وسیله افزودن مواد شیمیایی به آب گلدان و فراهم کردن شرایط مناسب پس از برداشت برای گل ها میتوان از افت کیفیت محصول در طول دوره پس از برداشت جلوگیری کرد (ابراهیم زاده و سیفی، 1378).
2-2- پیری در گل آلسترومریا
طول عمر گلهای آلسترومریا به وسیله ریزش گلبرگ ها پایان مییابد. از سوی دیگر زرد شدن برگها یک مشکل جدی برای گل آلسترومریا است. برگ بیشتر از نیمی از ارقام قبل از ریزش گل زرد میشوند. شروع زرد شدن برگها با تخریب کلروفیل همراه است و این زرد شدن در تاریکی تسریع میشود (چاناسوت و همکاران، 2003؛ فرانت و همکاران، 2002).
لورنتز و همکاران (2002) نشان دادند که در طی پیری گل آلسترومریا، فسفولیپیدها و گالاکتولیپیدها به میزان زیادی تجزیه میشوند و نسبتهای اسیدهای چرب اشباع به غیر اشباع افزایش مییابد. سطح لیپوکسی ژناز افزایش و فعالیت آنزیمی بعد از باز شدن گلها کاهش یافته و خاصیت نیمه تراوایی غشا از بین رفته و نشت الکترولیت افزایش مییابد و از جمله گلهایی است که در طی نمو و پیری گل هم کاهش پروتئین کم و هم تغییرات کمی در وزن تر نشان میدهد و حتی بعضی نشانههای پیری مانند تغییر رنگ و لولهای شدن برگ در آن به سختی دیده میشود و به طور کلی، گونههایی که دچار پژمردگی میشوند افزایش بیشتری را در فعالیت تجزیه کنندههای پروتئینی نشان میدهند تا آن هایی که در طی پیری دچار ریزش گلبرگ میشوند.
2-3- انسداد آوندی
تا سال 1970 آب تنها ماده ی موارد استفاده جهت نگهداری بیش از 70 درصد گلها بریده بود. اکثر گلهای بریده حتی وقتی داخل آب قرار میگیرند علائم کمبود آب را نشان میدهند. این تنش آبی نتیجه انسداد آوندی و کاهش هدایت آب در ساقه و یا افزایش میزان تبخیر و تعرق است. انسداد آوندی عمدتاً به دلیل رشد میکروارگانیسمها و قطع شدن جریان یک پارچه آب داخل آوند توسط حباب های هوا دیده میشوند که ممکن است اختلاف سطح برگ، حساسیت نسبت به تبخیر و تعرق، تعداد آوند چوبی نسبت به واحد سطح برگ و آناتومی آوند از دلیل آن باشد ( ادریسی، 1388؛ داسیلوا، 2003؛ هالوی و مایاک، 1979؛ ون دورن، 1997).
2-4- عوامل موثر بر عمر پس از برداشت گل های شاخه بریده
محلول های نگهدارنده گلها، مواد شیمیایی هستند که به آب اضافه می شوند تا طول عمر و کیفیت گلها را افزایش دهند و شامل کربوهیدراتها، میکروب کشها، تنظیم کنندههای pH و تنظیم کنندههای رشد میباشند. این تیمارها میتوانند در طول چرخه فروش از تولید کننده تا عمده فروش و حتی خریدار به کار روند (ابراهیم زاده و سیفی، 1378).
کربوهیدراتها پس از آب فراوانترین ترکیبات در بافتهای گیاهی هستند که به شکل قندهای ساده تا پلیمرهای ساده ساکارز، گلوکز و فرکتوز هستند که با نسبتهای متفاوت یافت میشوند. عمر گلهای بریده با قرار دادن شاخه گل در محلول های گلدانی حاوی کربوهیدرات افزایش مییابد. ساکارز در ترکیب بیشتر محلولهای نگهدارنده وجود دارد و تعادل آبی را در گلهای بریده بهبود میبخشد (هالوی و مایاک، 1979).
محلولهای محافظ گل بیشتر حالت اسیدی دارند و به همراه میکروبکشهایی جهت جلوگیری از رشد باکتریها و قارچ ها به کار میروند. به این ترتیب از انسداد آوندها که موجب کاهش جذب آب توسط گل می شوند جلوگیری میکنند. میزان قند در بافت گیاه نیز یکی از فاکتورهای کنترل کننده طول عمر گل می‌باشد معمولا افزودن قندهایی مانند ساکارز با آب گلدان گلهای شاخه بریده طول عمر گل را افزایش میدهد.
2-5- تیمار با ترکیبات ضدعفونی کننده و بهبود دهنده عمر گلجایی
میکروارگانیسمها یکی از عوامل کاهش طول عمر پس از برداشت گلهای بریده محسوب میشوند که در کاهش طول عمر آن ها نقش بسزایی دارند (کیا محمدی، 1388). استفاده از ترکیبات ضد عفونی کننده و ضد میکروبی مثل مشتقات 8-هیدروکسی کینولین، سولفات آلومینیم، کلرید کبالت، اسید سیتریک، اسانسهای گیاهی، نانو ذرات نقره و آنتی بیوتیک ها که به تازگی مورد استفاده قرار گرفتهاند، پیشنهاد شده است (ادریسی، 1388؛ کیامحمدی، 1388؛ سلگی و همکاران، 2009).
2-6- شکاف انتهای ساقه
گلکاران گاهی اوقات از ساقههای بریده شده و شکاف خورده و همچنین حذف پوست از قاعده ساقه حمایت به عمل میآورند که در جذب بیشتر آب و افزایش عمر گلجایی گیاه موثر بوده است ( جونز، 2001؛ میلنر، 2009). تصور میشود این عملکرد باعث افزایش رویارویی آوندها با محلول موجود در گلدان شده است.
تحقیقات دی استیگر و بروخایسن (1986) نشان داده که در معرض قرار گرفتن سطع وسیعی از ساقه در آب تاثیر مثبتی در افزایش حرکت جانبی آب در داخل آوند چوبی داشته است. مشاهده شده جذب غیر مستقیم آب در گیاهان ژربرا که دارای ساقه تو خالی است، آب میتواند از طریق حفره های ساقه وارد شود (ون مترن، 1978).
ون دورن و دهارت (1994) اعلام کرد که پژمردگی گل های بریده در طول نگهداری ناشی از جذب ناکافی آب به وسیله بسته شدن آوندها توسط رشد باکتریها، رسوب موادی مثل صمغها، تشکیل تایلوز و وجود حبابهای هوا در سیستم آوندی بوده که با شکاف انتهای شاخه این مشکل برطرف میشود.
مهری و هاشم آبادی (1393) با بررسی اثر شکاف انتهای ساقه و نوع برش بر عمر گلجایی و خصوصیات کیفی گل بریده آلسترومریا دریافتند که شکاف 5 سانتی متری انتهای ساقه و برش مورب باعث افزایش عمر گلجایی و جذب آب شده است.
2-7- نانوذرات نقره
نانو ذرات نقره ترکیباتی هستند که از یون Ag+ نشات گرفته و خاصیت ضد میکروبی بسیار قدرتمندی دارند. این ترکیبات اتحاد اکسیدانهای مختلفی از Ag0، Ag+، Ag2+ و Ag3+ هستند. روش کار این ترکیبات از طریق تاثیر بر نفوذپذیری غشا و فعالیت آنزیمهای زنجیره ی تنفسی میباشد (جیونگ و همکاران، 2004؛ راسل و هوگو، 1994؛ پارک و همکاران، 2005). نانوذرات نقره یون Ag+ آزاد میکنند (لوک و همکاران، 2007) و به صورت وسیع در خالص سازی آب، پزشکی، پارچه و الیاف و دیگر صنایع غیر گیاهی کاربرد دارند (جین و پرادیپ، 2005؛ دوباس و همکاران، 2011؛ چن و شلوسز، 2008). همچنین در صنعت باغبانی در حذف باکتریهای محیط کشت (عبدی و همکاران، 2008)، و اخیرا با استفاده در محلول های نگهدارنده گلها بریده کاربرد دارند (بصیری و همکاران، 2011؛ لیو و همکاران، 2009؛ کیم 2005؛ سلگی و همکاران، 2009).
تیمارهای نانوذرات به عنوان تیمار پالس و مداوم برای گلهای شاخه بریده اخیرا استفاده میشود (سلگی و همکاران، 2009؛ لیو و همکاران 2009) و به عنوان یک عامل ضد باکتری دارای اهمیت است (لوک و همکاران، 2007). گزارش شده است که مکانیسم نانو ذرات در ارتباط با اجزای سیتوپلاسمی و اسیدهای نوکلئیک و مهار آنزیمهای زنجیره تنفسی و تداخل با غشا و فرآیندهای نفوذپذیری غشا است (لیو و همکاران، 2009).
لو و همکاران (2010) در بررسی غلظتهای مختلف نانو ذرات در افزایش عمر پس از برداشت گل رز مشاهده کردند که غلظت 50 میلی گرم در لیتر نانو ذرات بهترین تیمار و علت افزایش عمر گل را کاهش از دست دهی آب، کوچک شدن منفذ روزنه و در نتیجه کاهش تعرق در اثر اعمال نانوذرات گزارش کرد.
لیو و همکاران (2009) گزارش کردند که عمر گلجایی گلهای شاخه بریده ژربرا با تیمار 5 میلی گرم در لیتر نانو ذرات به مدت 24 ساعت افزایش می یابد. اثر مثبت تیمار پالس نانو ذرات نشان از جلوگیری از رشد باکتریها در محلول گلجا و انتهای ساقه گل در طول دوره پس از برداشت است. با این حال فعالیت‌های فیزیولوژیکی نانو ذرات نیز امکان پذیر است.
لو و همکاران (2010) با بررسی تیمار کوتاه مدت نانو ذرات نقره بر روی گلهای رز رقم ‘موی استار’ با غلظت های 5، 100 و 250 میلی گرم بر لیتر اظهار داشتند که تیمار 50 و 100 میلی گرم در لیتر باعث افزایش عمر گلجایی و جلوگیری از کاهش وزنتر گردید. همچنین نانوذرات نقره باعث کاهش باز شدن روزنهها و جلوگیری از بیان ژن های اکواپارین شد.
کاظمی پور (1391) طی بررسی غلظتهای مختلف نانو ذرات نقره و سیلیکات سدیم بر روی گل بریده داودی بیان کرد که تیمار نانو ذرات نقره با غلظت 10 میلی گرم در لیتر باعث افزایش عمر گلجایی شدند. لیو و همکاران (2012) با بررسی اثر نانو ذرات نقره بر عمر گلجایی گل برگ زینتی اکاسیا دریافتند که به دلیل اثر ضد باکتریایی این ماده عمر گلجایی در مقایسه با شاهد افزایش معنی داری را نشان داده است.
اورعی و همکاران (2011) گزارش کردند که اسانسهای گیاهی و نانو ذرات نقره باعث کاهش آلودگی باکتریایی در محلول گلجایی گل بریده ژربرا (Gerbera jamesonii