گل آذین سنبله یا گل آذین کروی متراکم و مجتمع هستند. جام گل منظم ولی بسیار کوچک است و از 5 میلی متر تجاوز نمی کند.
گیاهان زیر تیره سبز الپینه همگی درختچه ای، دارای پرچمهایی آزاد و تخمک هایی واژگون و دانه هایی غالباً آلبومین دار هستند. گیاهان این زیر تیره جز چند جنس تقریباً همه در مناطق گرمسیری بصورت درختانی با برگهای گوشوارک دار و مرکب شانه ای یا دو شانه ای منتشر شده اند.
گیاهان زیر تیره پا پیوناسه به صورت علفی یا چوبی دارای گل هایی نامنظم و جامی با پرآذین درفشی هستند. پرچم ها 10 عدد و غالباً به هم پیوسته اند. تخمدان محتوی تخمک های واژگون و دانه ها فاقد آلبومین هستند ]9[.
Fabaceae 1
1-1-2-1- مشخصات جنس لیلکی1
درخت لیلکی از تیره نخود و بومی منطقه هیرکانی است و در ایران از آستارا تاگرگان، در جلگه هاو دره ها انتشار یافته است. تاج درخت لیلکی، باز و پهن است. برگ های آن مرکب و شانه ای است. طول برگ های مرکب 15 – 25 سانتی متر بوده و 12 – 20 برگچه بیضی شکل به طول 2 – 5 سانتی متر دارد. میوه های آن کشیده و عنابی رنگ و درشت می باشند]10[ و میوه سبز آن برای تغذیه گاوهای گوشتی به مصرف می رسد. میوه رسیده آن علوفه زمستانی گاوها را تشکیل می دهد. پوست درخت نیز در صورت اجبار به مصرف تعلیف می رسد. تنه و شاخه های لیلکی، دارای خارهای درشت به طول 15 سانتی متر می باشد. چوب لیلکی خیلی سخت است و در مصارف روستایی، برای پایه های کندوج (انبار برنج) و پایه بنا بکار می رود. ریشه دوانی لیلکی، سطحی و زیر سطحی، کوتاه و منشعب می باشد. به طور کلی رشد رویشی این گونه، از اواسط فروردین ماه آغاز می شود و در خرداد ماه به گل می نشیند و در آبان ماه میوه های آن می رسد. این گیاه در طبیعت از طریق ریشه، کنده و بذر تکثیر می یابد. در مطالعه تاثیر فاکتورهای حیاتی و نقش عوامل مخرب در محدود نمودن پراکنش لیلکی مشخص شد که عوامل اصلی محدود کننده پراکنش لیلکی، چرای شدید دام، بهره برداری به منظور سوخت و پایه های حصار می باشند. از طرف دیگر دامداران از میوه های لیلکی برای تغذیه دام استفاده می کنند.
شکل 1-2 گیاه لیلکی
– شیمی جنس عشقه
بررسی های مکیارلو و توکر روی روغن اسانسی ساقه و برگ گیاه عشقه نشان داد که و ترکیبات جرماکرن دی5، بتا کاریوفیلن6، سابینن7، آلفا و بتاپینن8و لیمونن9 در این گیاه وجود دارند]11[.
همچنین، در گزارش دیگری از بررسی های انجام شده بر روی روغن اسانسی برگ این گیاه وجود ترکیبات ترپنویید ساپونین 10و تری ترپنویید11 از جمله : آلفا، بتا وگاما هدرین12 در این گیاه ثابت شد]12[.
کریستین و همکارانش پژوهش های خود را بر روی اسانس میوه این گیاه متمرکز نمودند، نتایج این بررسی ها شناسایی ترکیبات ترپنویید ساپونین از جمله هلیکسوساید ای و بی13 و سه نوع هدروساید 14بوده است ]13[.

1-1-4- شیمی جنس لیلکی
محققین دانمارکی بر روی دانه ی گیاه لیلکی تحقیق کردند و یک محصول جدید و طبیعی تحت عنوان 2(s) , 3(s)- 3- hydroxyl- 4- methyleneglutamic را شناسایی کردند ]14[.
پژوهش هایی توسط دیگر محققین دانمارکی بر روی دانه ی این گیاه منجر به شناسایی ترکیب y-l-Glutamyl-l-pipecolic acid شد ]15[.
همچنین هفت فلاونویید از بخش های هوایی گیاه لیلکی با استفاده از روشهای طیف سنجی شناسایی شده اند که به عنوان عوامل ضد میکروبی و آنتی اکسیدانی مورد استفاده قرار خواهند گرفت]16[.
در پژوهش های دیگری از عصاره متانولی میوه گیاه لیلکی سه نوع ساپونین تحت عنوان triterpenoids، Gleditsoside، Gleditsia saponins C and F جداسازی و شناسایی شد]17[.
1-2- روغن های اسانسی
1-2-1- تعریف
اسانس ها مایعاتی فرار و منعکس کننده و حاوی ترکیبات معطر و بی رنگ با منشأ ترپنی، الکلی و … می باشند. اسانس ها مخلوطی از مواد مختلف با ساختار شیمیایی بسیار متفاوت از یکدیگر هستند که عامل بوی خوش یا مزه در گیاه می باشند. اسانس ها در بسیاری از گیاهان وجود دارند، از مهم ترین تیره های دارای اسانس می توان به تیره های نعناییان، چتریان، کاج، برگ بو و بعضی از گیاهان خانواده روزاسه و کاسنی اشاره کرد. استفاده از اسانس ها و مواد خوشبو کننده تهیه شده از گیاهان از زمان های بسیار دور برای حفظ سلامتی و تقویت جسمانی و روحی رایج بوده است . مصریان 4500 سال پیش از میلاد از عصاره گیاهان معطر مانند گل رز، برگ درختان و موارد مشابه دیگر برای مصارف آرایشی، طبی، مناسک مذهبی و آیین ها استفاده می کردند. بر اساس اسناد به دست آمده مصریان 4 قرن پیش از میلاد برای مومیایی کردن فراعنه از این اسانس ها استفاده می کردند . امروزه اسانس ها به دلیل معطر بودن و داشتن طعم های مشخص، به طور گسترده ای در صنایع غذایی، عطر سازی، دارویی، آرایشی و بهداشتی مورد استفاده قرار می گیرند .
اسانس ها در برخی بافت های گیاهی مانند مرکز سلول یا در محل ذخیره اسانس زیر پوشش کرکی، غده های کوچک یا در فضای میان سلولی جمع می شوند. به عنوان مثال در گیاهان خانواده نعناییان اسانس ها در تارهای ترشح کننده، در خانواده روزاسه به ویژه گل سرخ در گلبرگ ها، در تیره کاج در مجراهای لیزیژن و شیزون و در تیره فلفل در سلول های پارانشیمی وجود دارند .
دلیل تشکیل و نقش روغن های اسانسی هنوز به خوبی مشخص نگردیده است. ولی عقیده بر این است که این مواد به طور کلی باز مانده های ناشی از فرایندهای اصلی سوخت و ساز گیاهان می باشند مثلاً عطر برخی از اسانس ها دارای ویژگی دور کنندگی حشرات می باشد که در نطفه بندی گیاه و انتقال گرده از گیاهی به گیاه دیگر اهمیت دارد. روغن های اسانسی که توسط گونه های مختلف گیاهان، تولید و در اندام های گوناگون ذخیره می شوند، رابطه مستقیمی با سنتز زیستی، سوخت و ساز و فعالیت های زیست شناختی15 گیاه دارند که تابع شرایط اقلیمی محیط زیست گیاه هستند. اگر چه این روغن ها از نظر ترکیب شیمیایی با یکدیگر متفاوتند، اما در برخی از خواص فیزیکی مشترک می باشند که عبارتند از :
رنگ
اسانس ها ترکیباتی بی رنگ هستند اما به مرور زمان، درمجاورت هوا، به علت اکسایش و رزینی شدن تیره می شوند.
بو
بوی این مواد بی نهایت متفاوت است و این به علت وجود ترکیبات ویژه در این گیاهان می باشد.
طعم

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

اسانس ها دارای طعم های متفاوتی هستند از جمله طعم های شیرین، تلخ ، ملایم، گس و تند و سوزاننده می باشند .
وزن مخصوص
وزن مخصوص اکثر اسانس ها g/cm3 (172/1 – 842/0) است و اغلب انها سبکتر از آب می باشند.
فعالیت نوری
اکثر روغن های اسانسی روی نور پلاریزه اثر می گذارند و باعث چرخش آن می شوند. مقدار چرخش نوری روغن های اسانسی اغلب برای تشخیص آنها مفید می باشند.
دامنه ی دمای جوش
روغن های اسانسی در دمای بالاتر از 50 تا 60 درجه سانتی گراد بسیار سریع اکسید و پلیمریزه شده و به رزین تبدیل می شوند و به همین علت به نام روغن های فرار، روغن معطر، روغن های استری و… نامیده می شوند .
حلالیت
به طور کلی اکثر روغن‌های اسانسی در آب نامحلول می‌باشند، اما می‌توانند بو و عطر خود را به آب انتقال دهند. روغن‌های اسانسی در الکل، اتر، کلروفرم، اسید استیک گلاسیال، پترولیوم اتر و اغلب حلال های آلی حل می شوند.
1-2-2- شیمی روغن های اسانسی
در سالهای اخیر پیشرفت های زیادی در تجزیه روغن های اسانسی به وسیله دستگاه های پیشرفته انجام گرفته است. با استفاده از وسایل نو و روش های نوین بر اساس کروماتوگرافی گاز – مایع و کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC) به همراه دستگاه های طیف سنجی، نظیر طیف سنجی مادون قرمز، طیف سنجی رزونانسی مغناطیسی هسته (NMR) و طیف سنجی جرمی (MS)توانسته اند که به طور دقیق تمام اجزای تشکیل دهنده روغن های اسانسی، حتی در مقادیر کم را شناسایی کنند. از آنجا که روغن های اسانسی مخلوطی از ترکیبات شیمیایی گوناگون هستند، ممکن است ماده ی موثره بیش از یک ترکیب باشد. روغن های اسانسی معمولاً از بخش الئوپتین16 که قسمت مایع اسانس است و ترکیبی از هیدروکربن ها می باشد وبخش استئاروپتین17 که بخش جامد اسانس است، تشکیل شده اند. مقدار قابل ملاحظه ای از روغن های اسانسی ممکن است ترپنوییدها باشند و گروه مهم دیگر از ترکیبات تشکیل دهنده این روغن ها، فنیل پرو پانوییدها هستند که دارای حلقه فنیل متصل به زنجیره سه کربنی پروپان می باشند. در گیاهان این ترکیبات از اسید آمینه های عطری مانند فنیل آلانین و تیروزین که خود از شیمکیمیک اسید ساخته می شوند، سنتز زیستی می گردند.
1-2-3- روش های تهیه و استخراج روغن های اسانسی
مواد معطر موجود در گیاهان، که قسمت اعظم آن را روغن های اسانسی تشکیل می دهند، از ترکیبات بسیار متفاوت تشکیل شده اند، بنابراین استخراج آنها از گیاهان با یک روش انجام نمی گیرد و برای استخراج هر یک از آنها باید از روش مناسب و خاصی استفاده کرد. در زیر به شرح هر یک از این روش ها می پردازیم.
1-2-3-1- روش های تقطیر
تقطیر عبارت است از تبدیل بخار آب به قطرات که این تغییر و تحول تحت جریان هوای سرد صورت می پذیرد. استخراج روغن های اسانسی با استفاده از روش های تقطیر از قدیم معمول بوده، به طوریکه مصریها چهار هزار سال قبل از میلاد مسیح از تقطیر گیاهان معطر مانند گل رز، برگ درخت سدر و موارد