No category

پایان نامه با واژه های کلیدی منطق دانان مسلمان، داده ها و اطلاعات، اتحاد عاقل و معقول

نوامبر 28, 2018

باید بداندچه کار مى خواهد بکند، به کجا می خواهد برودو غایت پژوهش249 چیست .
4-6- کتابشناسى
کتابشناسى یعنی انتخاب بین کتب ؛ این انتخاب در مطالعات کلّى و در پژوهش و مطالعات تخصصى صورت می گیرد. پس باید مهمترین و با ارزش ترین کتب و مقالات را انتخاب نمودو کتابنامه اى درباره موضوع مورد تحقیق تشکیل داد.
کتابشناسى به چند طریق صورت مى گیرد:
– کتب و مجلات کتابشناسى
– کتابنامه ى کتب و مقالات
– برگه دان کتابخانه ها
در حقوق بین الملل هم مانند سایررشته هاى علوم انسانى دو نوع منابع داریم . یکى منابع ومتون دست اول و دیگرمتون دست دوم. متون دست اول مى تواند دست نوشته خود حقوقدانان بزرگ یا خود متون معاهدات و کنوانسیون هاى بین المللى باشد امامتون دسته دوم تفاسیرو نقدها و یاپژوهش پژوهشگران دیگردر باب آن موضوع باشد.
دکتر کاتوزیان: چند کتاب معتبردر آن موضوع را با دقت می خوانم و عنوان های متناسب با تالیف مورد نظر خود را استخراج و یادداشت می کنم و با مراجعه به فهرست کتاب ها و مقاله های دیگران آن را تکمیل نسبی می کنم،چندان که در می یابم با چه مسائلی روبه رو هستم و چگونه بایستی آنها را ضمن مباحث و گفتارها دسته بندی کنم. در این مرحله، که نقشه ی اجمالی راه را در ذهن دارم، شروع به ترسیم آن نقشه و تقسیم مطالب و دسته بندی آنها در فصل های اصلی می کنم و می کوشم که هر فصل به چند مبحث و هر مبحث به چند گفتار و هر گفتار به چند عنوان فرعی دیگرتقسیم شودو کار تحلیل عنوان ها صورت پذیرد، به گونه ای که هر مجموعه زیرمجموعه ی عنوان کلی تر شود، به سان ظروف کوچک وبزرگی که در درون هم جای می گیرد.250
5-6- جمع آوری و پردازش اطلاعات
اطلاعات : آغاز تحقیق و مواد اولیه آن اطلاعات است . پژوهش بدون اطلاعات ،تهی وبی ثمراست.
نوع اطلاعات و غنی یا فقیربودن آنها نقش مهمی در باروری یاعقیم بودن و میزان بهره وری تحقیق دارد.
الف) اطلاعات نه داده : پژوهش نیاز به اطلاعات تحلیل شده دارد نه داده های خام . تحلیل اطلاعات
از داده ها در اثربخشی تحقیق تاثیر فراوان دارد .
ب) اطلاعات مرتبط : وجود اطلاعات کم ارتباط یا بی ارتباط ، موجب اخلال در برنامه پژوهشی می شود ونبود اطلاعاتی که با فرضیه تحقیق مرتبط است کارایی تحقیق را پایین می آورد .
وجود هرگونه مطلب کم ارتباط یا با ارتباط تصنعی در تحقیق که غالباً با انگیزه حجیم کردن تحقیق وانبوه سازی منابع و ماخذ آن صورت می گیرداز عمده ترین انحرافات و خلل های برنامه ی پژوهشی
است . تشخیص میزان ارتباط اطلاعات با مساله و فرضیه ی تحقیق محتاج تخصص ذهن انباشته از معلومات و نیزبرخورداری محقق از روی آوردهایی چون مطالعه ی میان رشته ای و تفکرسیستمی
است . به همین دلیل ، گزینش اطلاعات ، تابع ذهنیت محقق است و اطلاعاتی که از نظر محقق کاملاً مرتبط است و به همین علت ، توسط وی ضبط می شودو از نظرمحقق دیگر ، بی ربط است و فروگذاشته می شود.
1-5-6- اطلاعات کافی و کامل :
بسنده کردن به اطلاعات قابل دسترس و آسان یاب و گرایش حد اقلی در شکار اطلاعات ، ازمهمترین
عوامل شکست برنامه پژوهشی است . ساده انگاری ، عافیت طلبی وسرعت طلبی از عوامل عمده است که محقق را از تلاش وسیع برای دستیابی به حداکثر اطلاعات بازمیدارد.بطور مثال وقتی محققی نوآوری های ملاصدر را موضوع پزوهش خود قرار می دهد ، اطلاعات لازم او ، دامنه فراخی دارد زیرا بدون اشراف کامل بر اندیشه های فلسفی پیش از ملاصدرا (متوفی1051) هرگونه داوری کردن ،تسامح وبلکه تیردرتاریکی انداختن است . گاهی عدم وقوف نسبت به حدکفایت اطلاعات لازم ، سبب می شود که موضوع هایی خارج از وسع وتوانایی فردی برای پایان نامه های کارشناسی ارشد و دکتری و سایر برنامه های پژوهشی دیگرآغازنشده عقیم و نافرجام باشد.
2-5-6- اطلاعات صادق :
یکی از شاخص های گزینش اطلاعات ، صدق آنهاست . اطلاعاتی که مطابق با واقع نیست و صرفاً پنداروانگاره های ذهنی است ، تحقیق را عقیم می سازد . باتمایز بین داده ها و اطلاعات در واقع این نکته بحث
شد. محقق باید با ابزارهای رایج در حرفه خود صدق اطلاعات رابسنجد . از آنجا که نتیجه ، تابع اخــس
مقدمه هاست ، ورود مقدمه ی کاذب و یا اثبات نشده ، نتیجه را نیز مخدوش می سازد . البته از نظر منطق –
دانان ممکن است در فرآیند تفکر، به صورت تصادفی از مقدمات کاذب ، نتیجه صادق به دست آید. اما اول در مواردی که به تفضیل در آثارمنطقی بحث می شود کذب مقدمات ، لزوماً کذب نتیجه را به میان می آورد
حکمیان دراین مقام ، البته درآرمان ،نه درعمل ، صدق مقدمات راصدق ضروری می دانند.باورهای صرفاً صادق راقول جازم ویااعتقاد(beliveve) می خوانندوصدق ضروریرا باورصادق مطابق با واقع واثبات شده است ،علم (knowledge) تلقی می کنند.251 فیلسوفان تاکید دارندکه مراد ازصدق مقدمات در تحقیقات فلسفی صدق ضروری وتصدیق علمی است ، روش برهان را تنها روش تحقیقات فلسفی می دانند وآن راازجدل ،خطابه و سایرصناعات می دانند.
3-5-6- اطلاعات دقیق
علاوه برصدق مقدمات، دقیق بودن آنهانیزاز شرایط باروری تحقیق است . غالباً در زبان عرفی، صرفاًدغدغه ی صدق وجود دارد.درحالی که در زبان علوم ،دقت ، نقش اساسی دارد. دریک تحقیق علمی ،وقتی فاصله تهران تا شـاهـرود 400 کیلومتر است ، قابل قبول نیست ، اگرچه در زبان عرف به همین جمله بسنده می کنیم .در مواردی عدم دقت سبب صدق اطلاعات می شود.مهمترین نمونه این نوع بی دقتی خطایی است که منطق دانان مسلمان آن را ” مغالطه سوء اعتبار ” حمل می کنند.برای مثال : این جمله ی ابوالحسن عامری اولین فیلسوف مسلمانی است که از اتحاد عاقل و معقول به نحومدون سخن گفته است ، کلّی گویی و اهمال در ذکر قیدهای اجزای جمله ، موجب عدم دقت می شود . یا مثلاً این جمله که ” گروسیوس مُــبــدی و پدر حــقوق بیــن المــلل است ” اطلاعات باید واضح و متمایز باشد
دقیق بودن اقتضا می کند که تا اطلاعاتِ تحقیق عاری از هرگونه ابهام باشد . ابهام چه ازحیث مفهومی و ذهنی باشد و چه ازحیث مصداقی و عینی ، موجب می شود که اطلاعات نقش خود را ایفا نکند.
اطلاعات تحقیق می تواند سه نوع ابهام داشته باشد :
1- ابهام زبانی : مرتبه آشکار و جلی اشتراک لفظی است .غالباً چنین اشتراک لفظی واضح وروشن است وموجب رهزنی اندیشه نمی شود . مثل “حوصله ام سر رفت ” می فهمیم “سر رفتن ” ناشی ازجوشیدن زیاد نیست یا “انگور شیرین است ” منظور “شیرین ” همسرخسرو پرویز نیست .
2- ابهام معنایی : مرتبه پنهان و خفی اشتراک لفظی است که برخاسته از کاربرد مختلف واژه در علوم وصناعات گوناگون است . واژه ای ممکن است در ساختار لغوی ، داری ابهام نباشد، اما دانشمندان در رشته های مختلف ، همان واژه را به معانی گوناگون به کار برند .مانند لفظ ” حــــدّ ” که در جغرافیا ،حـــقوق بیــــن الـــمـــــلل ، حقوق جزا یا فقه ، ریاضیات و منطق دارای معنای واحدی نیست.
تشخیص معنای واقعی این نوع مشترکات لفظی نیزبا توجه به قراین موجود امکان پذیر است مثلاًوقتی می گوییم” حد دریای سرزمینی ایران فلان قدر است “می فهمیم این واژه بارمعنایی حقوق بین الملل داردیا وقتی میگوییم ” حد جلگه های سیبری تا فلان نقطه است ” می فهمیم اینجا این واژه بار جغرافیایی دارد
یا وقتی می گوییم “انسان دارای حد است ” منظورمعنای منطقی آن که نوعی تعریف دربرابر ” رسم ” است. حال اگر بخواهم تعداد بیشتری مثال بیان کنم تا برای دانشجویان حقوق بین الملل مفید باشد مثال های زیر را بیان می کنم واژه های : خلیج های کوچک ” منابع فلات قاره ایران ” رودهای داخلی ” هوا وفضا ” نیروهای مسلح یک کشور و… می تواند وازگانی باشد که در جغرافیا ویا فرهنگ داخلی یک کشور معنایی غیر از معنای علمی آن در حقوق بین الملل باشد.
3- ابهام مصداقی : پنهان ترین مرتبه اشتراک لفظ ، آن است که واژه ای درکاربردیک علم ، معنای
گوناگون پیدا کند .مثال بارز آن در ادبیات فلسفی ، واژه ” ذاتی ” است که از الخلص فخررازی تاکنون ، غالب منطق دانان سعی کرده اند کاربردهای متنوع آن را طبقه بندی کنند.252 که البته به علت تخصصی بودن بحث وطولانی نشدن بحث از ذکرآن خود داری می کنم . جهت ملموس تر بودن بحث چند مثال از رشته حقوق بین الملل ذکر می کنم : واژه عهد نامه اگر مصداقاً معلوم نگردد ممکن است برشئونات مشابه تلقی گردد. دریای سرزمینی مصادیق و حدود متفاوتی دارد .
اشتراک لفظ دائم رهزن است اشتراک گبرو مؤمن در تن است
هردو گر یک نام دارددرسخن لیک شتان این حسن تا آن حسن
اشتباهی هست لفظی در بیان لیک خودکو آسمان تاریسمان 253
این اشتراکات لفظی سه گانه (جلی ، خفی ، اخفی ) تنها ابهاماتی است که به همان لفظ مربوط است اما فراتر ازآن ابهامات ، ابهامات دیگری وجود دارد که به مفاهیم و تصورات ذهنی متعلق است . بسیاری از مفاهیم به صورت مبهم و نامتمایز از سایرمفاهیم ، وارد پژوهش می شود و در نهایت جز ابهام حاصلی به بار نمی آورد.ابهام در مفاهیم همان است که دکارت (1596-1650) را پرچمدارمبارزه با آن می دانیم. نتیجه : بنابراین در گزینش اطلاعات تحقیق ، غالباً با سه نوع ابهام مواجه هستیم و رفع هریک از آنها محتاج ابزار خاصی است :
1-شرح اللفظ یا پرسش از معنای لفظ ( meaning) ابهام زبانی و اشتراک لفظی را از بین می برد
2- تعریف (definition) ، ابهام مفهومی و تصوری را دفع می کند
3- تحلیل مفهومی (conceptual analysis) و تحلیل گزاره ( propotional analysis) هم رافع ابهام زبانی و هم برطرف کننده ی ابهام ذهنی است .
4- ملاک تمایز ( criteria) نیز ابهام مصداقی را بر طرف می کند.
4- اطلاعات نو
علم وجود تدریجی دارد و هرروز اندیشه نو ، روشی تازه و مسایل جدیدی به بازار دانش می آید محقق نمی تواند به اطلاعات گذشته محدود شود . درمواردی اطلاعات پیشین فاقد اعتبارو یا با اطلاعات جدید
دارای دقت بیشتری شده است .
5- اطلاعات باید مستند باشد
1-5- یکی از شرایط گزینش اطلاعات و ورود آنها به فرایند تحقیق ، اعتبار و اصالت اسنادآنهاست . اهمال در این امر سبب می شود اطلاعات کاذب ، ناقص، نارسا و فاقد اعتبار به پژوهش راه یابد و آن را عقیم سازد. به همین دلیل ، دستیابی به ماخذ اصیل و نقد اسناد از وظایف اولیه محقق است .254 دررجوع به مآخذ و توجه به اسناد، کثرت و کمیت شاخص نیست بلکه مهمترین ملاک، اصالت و امانتداری است . به تعبیر مرحوم زرین کوب محقق باید از مدارک و اسناد خویش به اصطلاح امروزه سوء استفاده نکند و پرونده دروغین نسازد . 255 وقوف به اهمیت اسناد درتحقیق ، جسارت های کاذب ناشی ازبی خبری
را ازبین می برد . وقتی محققی بداند برای اثبات نوآوری علامه طباطبایی دریک مساله فلسفی ، چقدر مطالعه دقیق آثار واسناد خطی لازم است جرأتش برای این تحقیق کم خواهد شد یا اگر یک دانشجوی حقوق بیت الملل بخواهد مفهوم عدالت در آرای محاکم بین المللی را بررسی کند اگر بداند که چقدر باید به اسناد با زبان خارجی رجوع کندازتصمیمش پشیمان خواهد شد .
2-5- اعتماد برحافظه ، همانگونه که مرحوم زرین کوب یادآورمی شود ، دام خطاست و ازاین روست که محققان بزرگ جهان ازاعتمادبرحافظه ، برحذر بوده اند . مرحوم قزوینی گفته بود : ” من اگر بخواهم آیه قل هو الله احد رانیز درجایی بیاورم ، آن را از روی قرآن نقل خواهم کرد” 256
3-5- محقق درگزینش اطلاعات ، با توجه به شاخص هایی که گفته شد ، بیش ازهرامری به دقت درعمل نیاز دارد . این دقت رادوگونه آفت عمده تهدید می کند : شتابکاری و عجب . آفت نخست ، غالباً محقق

No Comments

Leave a Reply