شته است.
کلمات کلیدی: آلسترومریا، شکاف انتهای ساقه، نانوذرات نقره، عمرگلجایی.

1-1- گیاهشناسی
آلسترومریا با نام علمی Alstroemeria hybrida جزو یکی از گلهای محبوب میباشد که به خاطر گلهای زیبا و با طول عمر زیاد پرورش داده میشود. این گیاه از زیر شاخه تک لپهایها ، راسته سوسنها ، تیره آلسترومریاسه و جنس آلسترومریا میباشد (ون دورن و همکاران، 1992). تیره آلسترومریاسه در بر گیرنده چهار جنس Schickenduntzia، Leontochir، Alstroemeria و Bomaria میباشد (ناصری و ابراهیمی گروی، 1377). جنس های تیره آلسترومریاسه به علت داشتن تخمدان زیرین، ابتدا در تیره آماریلیداسه قرار گرفتند. در سال 1954 بوکسبوم ساختمان ریزوم آنها را بررسی کرد و بر اساس این بررسی نتیجه گرفت که آن ها گونههایی از جنس لیلیوم هستند. اما از آنجا که تخمدان در تیره لیلیاسه به صورت فوقانی است به تیره ایرایداسه و بعد دوباره به تیره آماریلیداسه باز گشتند و در آخر بعد از چندین جابجایی بین این تیرهها، آلسترومریاسه به عنوان یک تیره مجزا در نظر گرفته شد (ناصری و ابراهیمی گروی، 1377؛ هوفریتر و رود ریگاز، 2009).

شکل 1-1- گل آلسترومریا
جنس آلسترومریا یکی از زیباترین جنسهای این تیره است که بیش از 60 گونه و 190 رقم است. گیاهی است علفی، چند ساله، ریزوم دار که ریزومها به صورت سیمپودیال رشد میکنند و از هر ریزوم اصلی 5 تا 7 ریزوم به وجود میآید. ریشه ها افشان و بخش هوایی هم از ریزوم منشأ میگیرند. ریشهها افشان بعد از توسعه گیاه، به ریشه های گوشتی (ذخیره ای) تبدیل میشود که سفید، متراکم و کرکدارند. ساقهها همیشه فاقد انشعاب هستند. برگ کامل، کشیده، بدون کرک و در انتها نوک تیزند و معمولا رنگ سبز تیره تا سبز خاکستری دارند. گل آذین معمولا گرزن است و به صورت سیمپودیال توسعه مییابد. هر گل آذین شامل 3 تا 10 گل است. در ساختمان گل دو ردیف سه تایی گلبرگ دیده میشود. شش گلبرگ دارد که 3 گلبرگ داخلی از نظر شکل و رنگ با سه گلبرگ خارجی متفاوت هستند و دارای علائمی به صورت نقطهای، خطی و حلقوی میباشد که رنگ آنها متمایز رنگ گلبرگهاست. میوه کپسول، خشک شکوفاست (ناصری و ابراهیمی گروی، 1377؛ کیم، 2005؛ رید، 2002). در روزهای بلند اواخر بهار به گل میرود و تا پاییز ادامه دارد ( دول و ویلکینس، 1999).
کشت آلسترومریا در اروپا، ژاپن و شمال آمریکا بسیار رواج دارد، زیرا ارقامی وجود دارند که در تمام طول سال حتی در دماهای زیر صفر درجه سانتی گراد هم گل میدهند. این ارقام، گلهای زیبایی در دامنه وسیعی از رنگها و شکلها دارند (ناصری و ابراهیمی گروی، 1377). تمام این ارقام ها که اکنون تعداد آنها به بیش از 190 نیز میرسد تنها از حدود 60 گونه در آمریکای جنوبی منشا گرفتهاند که همگی در شکل، رنگ و علایم روی گلبرگ ها متفاوت میباشند. بزرگترین و جذابترین آنها، در بین گونه های کشور شیلی یافت میشوند ولی غالبا برگهایی با طول عمر کوتاه دارند. گونه های برزیلی دارای برگ هایی بلند و همیشه سبز هستند اما گلهای آن ها کوچکتر و بستهتر از گونه های شیلی هستند (هوفریتر و رودریگاز، 2009).
گلدهی: در روزهای بلند اواخر بهار به گل میرود و تا پاییز ادامه دارد. گلدهی این گیاه تحت تاثیر دمای ریزوم بوده و به وسیله دمای خاک اطراف ریزوم کنترل میشود. اگر دمای خاک 16 درجه سانتی گراد باشد، دوره گلدهی آن افزایش مییابد (دول و ویلکینس، 1999). آلسترومریا به گرمای زیاد حساس بوده، بنابراین در گلخانه سرد پرورش داده میشود. دمای بالا فرآیند گلدهی را جلو میاندازد ولی دمای بیش از 20 تا 25 درجه سانتی گراد ممکن است ساقههای ضعیفتری داشته باشند و جوانهها ناقص شوند، علایم ویروسی ظاهر شده و سر انجام گلدهی زود متوقف میشود (ناصری و ابراهیمی گروی، 1377).
نیازها: دمای گلخانه در شب بین 13-10 درجه سانتیگراد نگه داشته میشود. در حالیکه دمای گلخانه در زمستان بین 18-16 درجه سانتیگراد در نظر گرفته میشود. گل آلسترومریا در شرایط خشکی کم بهترین رشد را دارد. آب زیاد باعث پوسیدگی ریشه میشود. این گل تمایل زیادی به نیترات نیتروژنی دارد، این عنصر مسئول رنگ سبز تیره شاخه و برگهاست. اضافه کردن مواد غذایی به میزان کم زمانی که محیط خشک شود توصیه میشود. ریزومهای آلسترومریا باید در خاک سبک که بخوبی زهکشی شده است کاشته شود. در مورد گلهای شاخه بریده، خاکی که به عنوان بستر کشت استفاده میشود از طریق اضافه کردن موادی مثل پیت- پرلایت، شن و رسهای آهکی و ترکیبات مختلف آلی و غیرآلی اصلاح شود (دول و ویلکینس، 1999).
1-2- تاریخچه
آلسترومریا با نام سوسن پرویی، سوسن سلطنتی یا سوسن پاروت هم خوانده میشود. بومی آمریکای جنوبی است و زیستگاه گونههای آن از ارتفاعات 4000 متری رشته کوههای آند تا حاشیه بیابانها و سواحل دریا گسترده شده است. اغلب گونههای آن در شیلی و پرو یافت میشود. جنس Alestroemeria برای اولین بار در سال 1714 توسط لوئین فویله در شیلی کشف شد. او این جنس را به همراه جنس دیگر از همان تیره (Bomeria) به عنوان همروکالیس شرح داد. در سال 1754 یک بوتانیست سوئدی به نام آلستروم، هنگام بازگشت از سفر خود از آمریکای جنوبی، بذرهای این گیاه را با خود به اسپانیا آورد. بعدها گیاهشناس معروف لینه، این گیاه را از روی شکل ظاهری طبقه بندی کرد و نام آن را به احترام دوست خود آلسترومر، آلسترومریا گذاشت (ناصری و ابراهیمی گروی، 1377؛ هوفریتر و رود ریگز، 2009؛ رید، 2002). در حال حاضر 39 گونه از آلسترومریا در برزیل، 33 گونه در شیلی، 10 گونه در آرژانتین، 2 گونه در پرو و یک گونه در کشورهای بولیوی، پاراگوئه و ونزوئلا به ثبت رسیده است (هوفریتر و رود ریگز، 2009).
1-3- اهمیت اقتصادی
آلسترومریا از جمله گلهایی است که در سالهای اخیر به آن توجه زیادی شده است و شاید دلیل عمده پرورش آن زیبایی و کشت نسبتا ساده آن است که به جز تنظیم دمای خاک، نیاز به تجهیزات خاصی ندارد. گلهای آن بسیار زیبا و عمر پس از برداشت خوبی دارد. مهمترین کشورهای تولید کننده این گل، هلند، کلمبیا، آمریکا و انگلستان میباشد (ناصری و ابراهیمی گروی، 1377). ایران با برخورداری از شرایط اقلیمی مناسب و تفاوت آب و هوا در شمال و جنوب و شرق و غرب کشور در چهار فصل سال وجود گلخانهها، در پرورش گل و گیاه در هر فصل سال مستعد است. همچنین موقعیت استراتژیکی ایران در منطقه خاورمیانه و امکان دسترسی آن به بازارهای هدف (کشورهای همسایه)، باعث شده صادرات گل وگیاه به عنوان یکی از انواع صادرات غیر نفتی مورد توجه قرار گیرد. سرمایه گذاری ارزشمندی به منظور تولید گل و گیاه از نظر اقتصادی در حدود 50 سال پیش در ایران آغاز گردید. ایران از نظر سطح زیر کشت گل، در رتبه 12 جهانی قرار دارد.
سطح زیر کشت آلسترومریا در جهان بالغ بر 500 هکتار است و کشور هلند با 110 هکتار سطح زیر کشت مقام اول در تولید آلسترومریا را دارد (کیم، 2005). سطح زیر کشت در ایران نزدیک به 10 هکتار میباشد. عملکرد سالانه آن در 1000 متر مربع 220-200 هزار شاخه در هکتار است.
1-4- بیان مسئله
گلهای بریدنی عمر کوتاهی دارند و به صورت تازه مصرف میشوند و بهبود ماندگاری آنها یکی از اهداف اصلی صنعت گلکاری میباشد (همت زاده و همکاران، 1386). علیرغم اینکه گلهای شاخه بریده در بین محصولات باغی ارزش اقتصادی زیادی دارد، اما جزء فساد پذیرترین آنها به حساب میآیند. تنفس بالا، حساسیت به آسیب دیدگی و فسادپذیری سریع آنها باعث گردیده که به مراقبت بیشتر در مرحله پس از برداشت نیاز داشته باشند (چاناسوت و همکاران، 2003). با توجه به اهمیت کیفیت گل در تجارت گل های بریده، باید تلاش شود تا گلهای بریده با کیفیت مطلوب به دست مشتری برسند. یکی از مهمترین معیارها برای مصرف کننده در انتخاب گل بریده، طول عمر آن میباشد. به همین دلیل یک برنامه مناسب بعد از برداشت به حفظ کیفیت گلهای بریده در زمان طولانی تر کمک میکند (روئین و حسن پور اصیل، 1390).
هرچند گفته میشود گل شاخه بریده آلسترومریا طول عمر پس از برداشت طولانی دارد، اما مشکلاتی نیز دارد که همواره دانشمندان را به خود مشغول کرده است. از جمله این مشکلات زرد شدن سریع برگها پس از برداشت و پیش از ریزش گلبرگهاست. از آن جا که برگها نقش مهمی در کیفیت ظاهری گلهای شاخه بریده آلسترومریا دارند، همواره دانشمندان در صدد به تاخیر انداختن زردی برگها و افزایش طول عمر این گل بودهاند (چاناسوت و همکاران، 2003؛ فرانت و همکاران، 2002). یکی دیگر از عواملی که با جدا کردن گلها از پایه مادری موجب سرعت بخشیدن به تخریب آنها میشود رشد باکتریها و افزایش رسوب مواد در آوندهای میباشد که موجب بسته شدن آوندها و عدم انتقال آب شده که باعث بروز علائم کمبود آب در گیاه میشود (سیلوا، 2003). برگ و گلهای بریده میتوانند ارزش تجاری محدودی داشته باشند زیرا آنها در طول عمر گلجایی در نتیجه کاهش جذب آّب، آب خود را از دست میدهند (ون دورن، 1997). از این رو تأمین انرژی و حفظ قدرت جذب آب گیاه دو عامل اصلی برای افزایش طول عمر گلهای شاخه بریده پس از برداشت میباشد.
گلهای آلسترومریا بسیار حساس به اتیلن هستند و اتیلن تولیدی در مراحل پایانی نمو این گل، موجب کاهش عمر گلجایی آنها به وسیله ریزش گلپوش میشود (واگستاف و همکاران، 2002؛ چاناسوت و همکاران، 2003). از آنجا که ماندگاری گلهای بریدنی، یکی از فاکتورهای کیفی میباشد بنابر این عمر طولانی مدت این گلها بر میزان تقاضا مصرف کنندگان و همچنین بر ارزش گل های بریدنی تاثیر بسزایی دارد (ابراهیم زاده و سیفی، 1378).
1-5- هدف از انجام آزمایش
هدف از انجام این مطالعه بررسی