ین راتحت تأثیرقرارمی دهند.کشور ما نیز در چند سال اخیربه تناوب شاهد وقوع سیلاب ها وخشکسالی های شدید دربرخی نقاط بوده است به ویژه آن که بروز توام این دوپدیده،اثرات یکدیگر راتقویت می کند به گونه ای که دراثروقوع خشک سالی های شدید،پوشش گیاهی ورطوبت خاک ازبین می رود که این خود عامل تسهیل کننده جریان یافتن سیلاب های مخرب می باشدواز سوی دیگر بروز سیلاب های شدید نیز باعث ازبین رفتن اراضی زراعی وشسته شدن خاک های حاصل خیز می شود که این امر اثرات خشک سالی را در این منطقه تشدید می کند (خورشید دوست، 1384) 4-رگبارهای شدیددرفصل گرم سال در سالهای گذشته سیل های مخربی رادراین منطقه ایجاد کرده (مانندسیل ماسوله)رگبارهای شدید تابستانی ازپدیده های خطرناک وخسارت بارمحیط هستند که شناسایی شرایط سینوپتیک به وجودآورنده این رگبارهامی توانددرپیش بینی زمان وقوع واجرای آمادگی لازم کمک کند.( علیجانی ، 1391) لذا دراین تحقیق عوامل طبیعی ،انسانی ،اقلیمی وحوضه ای به وجودآورنده سیلاب مورد بررسی قرار می گیرد.5-بی توجه ای نسبت به حریم رودخانه و ساخت و ساز در حریم آن در تخریب رودخانه و تشکیل سیل موثرند مانند جاری شدن سیلاب یا روان گلی در ماسوله که در عصر روز جمعه 9 مرداد ماه 1377 رخ داد. این سیلاب که تلفات سنگینی را به همراه داشت به دنبال آن 54 تن کشته و 48 دستگاه خودرو از بین رفت و خساراتی نیز به بار آورد.شدت سیل گل و لای از ناحیه ی رودخانه ی خلیل دشت, به قدری تند بود که تخته سنگه خفیفی را از جا کند و از ارتفاع زیاد, بر پل ورودی این شهر توریستی کوبید و همان موجب بسته شدن خروج آب در مسیر رودخانه گردیدگل و لای دو طرف جاده را در بر گرفت و خسارات جانی و مالی را بوجود آورد.(بندی ، 1387، 123).
1-3- پرسش اصلی تحقیق
نظربه این که دراین تحقیق پارامتر های اقلیمی تأثیر گذار برسیلاب ماسوله رودخان مورد نظر است براین اساس سؤال اصلی تحقیق به شرح زیر است ودرفرایند تحقیق تلاش براین است تابا استفاده ازمنابع وداده ها های لازم پاسخ مناسبی برای آن پیداشود.
آیا پارامتر های اقلیمی درسیلاب ماسوله رودخان تأتیر گذار است ؟
1-4-فرضیه تحقیق
به نظر می رسد پارامتر های اقلیمی به همراه دیگر عوامل موجب سیلاب درماسوله رودخان می گردد .
1-5-اهداف تحقیق
– بررسی وشناخت عوامل اقلیمی تأثیرگذاردرایجاد سیل ماسوله رودخان
– شناخت نقش عوامل انسانی دربروز سیلاب های رودخانه
– بررسی نقش عناصرحوضه ای وهم چنین عواملی که درتشدیدسیلاب مؤثرند.
1-6- محدودیت های تحقیق
به عواملی که در انجام تحقیق مانع ایجاد کند محدودیت های تحقیق می گویند که عبارتنداز :
– فقدان یا کمبود منابع علمی قابل دسترس
– دسترسی به مدارکی چون فیلم یا نقشه بسیار مشکل است وبرای به دست آوردن آن ،نیازبه
رفت و آمد وصرف وقت زیاد می باشد .
-عدم همکاری سازمان هاوادارات در زمینه ارائه اطلاعات یااین که در ارائه اطلاعات دلسوز نیستند .

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

– نبود امکانات ایمنی در مشاهدات مستقیم منطقه مورد مطالعه
2-1- سیلاب چیست
تعریف های متفاوتی شده از جمله:
– بالا آمدن زیاد آب در یک رودخانه یا مسیل .
– بالا آمدن نسبتا زیاد آب و زیر آب رفتن زمینهایی که در حالت عادی زیر آب نیستند.( امیدوار، 1390،ص182)
– هر گاه آب رودخانه افزون بر وضع متعادل شود .
– هرگاه جریان سطحی از ظرفیت رودخانه تجاوز کرده واراضی پشت وحاشیه رودخانه رافراگیردمی توان آن را سیل نامید.(حجتی زاده، 1381)
– سیل جریان آبی است که از ظرفیت مجرای رود تجاوز کرده وسپس به جلگه سیلابی مجاور
سرازیر می شود .با اینکه بسیاری از عوامل هیدرولوژیکی محلی وابسته به حوضه آبریز ممکن
است برسیلاب تأثیر بگذارند،تمام مکانیسم های عمده پدید آورنده سیلاب ها دارای منشاء
هیدرواقلیمی می باشند(خورشیددوست، 1384، ص261)
سیل را می توان به دودسته تقسیم نمود
2-2انواع سیل
سیل را میتوان به دو دسته تقسیم نمود:
دسته اول:این سیلابها در اثر استقرار مختلف جوی، ناپایداری مواد نزول بارش ایجاد شده اند.
دسته دوم: در حوضه سیلابهایی که بر اثر نبود مدیریت هماهنگ و واحد در حوضه به وجود آمد.(رضایی،1388، ص 114)
1-سیل های ناگهانی(falsh flood) : این سیل ها اغلب در 6 ساعت اول بارندگی شدید به وقوع می پیوندد؛ به طوری که با ابر های کومولوس بزرگ ،رعد وبرق گردبادهای گرمسیری وعبور جبهه های هوای سرد همراه است .در این نوع سیل ها برای کاهش خسارت ، نیاز به یک اخطار منطقه ای سریع واکنش سریع و فوری افراد منطقه می باشد .
2- سیل های ساحلی : تعدادی از سیل ها با گردبادهای گرمسیری که تندباد توفان نام دارد همراهند سیل های فاجعه آمیز حاصل از باران که اغلب با باد وتوفان همراهند،عوارض بدتر ایجاد می کنند
برحسب منشأ آب های افزایش یافته ،سیلاب ها را حداقل به پنج گروه زیر می توان تقسیم کرد:
1- سیل های ناشی از آب شدن برف در نواحی کوهستانی که منجر به افزایش آب در دره های پایین دست می شود.
2- سیل های ناشی از هجوم امواج توفان های حاره ای در اقیانوس ها همراه با امواج دریا مانند توفان گونو در سواحل دریای عمان .
3- سیل های ناشی از باران های شدیدتر از ظرفیت انتقال آب رودخانه و مجاری زهکشی طبیعی و مصنوعی دیگر
4- سیل های ناشی از تراکم و شکستگی های یخ بالای رودخانه موسوم به سیل های بهاری.
5- سیل های ناشی از شکست سازه های ساخته شده مانند سدها ، بندها ،خاکریزها وسایر سازه های کنترل (مظفری، 1389، ص184)
6-روان? گلی (Mud flow): نوع نسبتاً سریع از حرکت ثقلی مواد و عبارت از جریانی از خرده سنگ سنگ همراه با مقدار زیادی آب است . روان? گلی ، حاصل از نواحی کوهستانی بوده و به دلیل دارا بودن آب زیاد و ذرات ریز فراوان در امتداد شیارها و دره ها جریان می یابند و به هنگام رگبارهای شدید و ذوب سریع برفهای کوهستانی ، سیلابهای ناگهانی ایجاد می شود و چون پوشش گیاهی برای نگهداری مواد سطحی کم است مقدار زیادی خاک و رگولیت شسته شده و به داخل کانالهای رودخانه ای وارد می شود (خروی،1380،ص129) سیل مرداد ماسوله ، ناشی از این پدیده بوده است.

2-3علل وقوع سیل
عوامل به وجودآورنده سیلاب را می توان به دو گروه عوامل طبیعی و انسانی تقسیم کرد:
الف: عوامل طبیعی :
عواملی هستند که تغییر در شرایط معمولی آنها باعث وقوع سیلاب می شود که به شرح زیر است :
1-بارندگی های مداوم و سنگین :بعضی از سیلاب ها بعداز چند روز بارندگی آرام و اشباع کامل زمین که متعاقب آن یک بارندگی صورت می گیرد، اتفاق می افتد که این ازسیلاب های مخرب و ویرانگر است به طورکلی در تمامی سطوح بارشی حوضه رواناب های سطحی را رقم می زنند.
2-رواناب :باافزایش میزان آب حاصل از بارندگی ونفوذ آب،رفته رفته نفوذ پذیری خاک کاهش یافته وبه همان میزان به آبهای جاری افزوده می شود.آب های ناشی از بارندگی که بر سطح زمین جاری می شوند رواناب نامیده می شوند .عوامل مختلفی بر میزان رواناب تأثیر می گذارد، که شامل مساحت حوضه ، شیب حوضه ، جنس بستر حوضه ، میزان بارندگی ، شدت بارندگی وغیره است .
3-فرسایش خاک ناشی ازعدم وجود پوشش گیاهی : برای بیشتر رودخانه ها ومسیل ها موضوع بار رسوبی اضافی از جمله مشکلات مهم است . منابع این رسوبات عبارتنداز فرسایش خاک حوضه آبریز ، فرسایش بستر و کناره مسیل ها .فرسایش به دو عامل بستگی دارد یکی از سوی طبیعت وارد می گردد مانند باد وباران ودیگر دخالت های انسانی . به طور کلی فرسایش خاک باعث تسریع در جریان آب های سطحی ،کاهش زمان تمرکز سیلاب می گردد و همچنین رسوبات ناشی از فرسایش در بستر ومصب رودخانه ها ومسیل ها و در دهانه پل ها انباشته شده ، کف مسیل ها و رود خانه ها بالا آمده ودهانه پل ها و آبگذرها تنگ تر شده ودرنتیجه باعث سرازیر شدن سیلاب به پهنه دشت ها یا اراضی مسکونی وشهرها می شود .از عوامل طبیعی دیگر عبارتند از : شکست سدهای یخی در عرض های جغرافیایی بالا، زمین لغزه در نواحی کوهستانی سیلاب یخچالی در مناطق یخچالی ، شکست سدهای مورنی (یخ رُفتی ) وسدهای آتشفشانی .( امیدوار، 1390، ص 185)
ب:عوامل انسانی :
مهمترین عوامل انسانی که در وقوع سیل نقش دارند به شرح زیر:
1- دخالت در مسیل ها و دست کاری آبگذرها :مانند تنگ کردن مسیل ها ویاپل سازی بر روی رودخانه ها ،که اگر با مطالعه دقیق علمی صورت نگیرد به سیلاب های بزرگ و خطرناک منجر می شوند.
2- عدم رعایت حریم مسیل ها و رودخانه ها :گسترش زمین های کشاورزی ، تأسیسات ،نقاط مسکونی وغیره در مسیر مسیل ها و رودخانه ها نه تنها آنها را آسیب پذیر ساخته،بلکه در بسیاری از موارد مانع اجرای صحیح سیل بندها و دیگر تأسیسات کنترل سیل شده است .دست اندازی به حریم رودخانه ها و مسیل ها به صورت امری عادی درآمده است .این کار نه تنها توسط دستگاههای مسئول منع نشده،بلکه در بیشتر اوقات خود دستگاههای دولتی عامل اجرایی مربوط به حریم رودخانه ،مسیل ها و شبکه های آبیاری طبیعی می باشند .
حریم رودخانه کجاست:حریم به آن قسمت ازاراضی اطراف رودخانه یا مسیل هاگفته می شود که بلافاصله پس از بستر قرار داشته وبر حسب مورد فاصله آن ازطرفین یا یک طرف بستر، از طرف وزارت نیرو تعیین می شود .
3- شهر سازی :رشد وتوسعه شهرهاموجب افزایش خطربروز سیل می شود.زیرا که در مقایسه با سطوح طبیعی ،سطح خیابانها وبام ساختمان