ابع اد آنتروپومت ری ای ن دانش آم وزان در س ه س ایز طراح ی ش د.
127000986154Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.21859/joe-04016 ]

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.21859/joe-04016 ]

روش کار
ای ن تحقی ق از ن وع مقطع ی ب ود ک ه ب ه ص ورت توصیف ی تحلیل ی بی ن س ال های 93 ت ا 94 در اس تان مازن دران انج ام گرف ت. ب ا توجه ب ه س اختار جمعی ت دانش آم وزی دو فاکت ور جن س و س ن ب رای ب رآورد داده ه ای آنتروپومت ری دانش آم وزان در ای ن مطالع ه مدنظ ر ق رار گرف ت. ب رای انتخ اب نمونه ه ا از جمعی ت دانش آم وزی م ورد نظــر، از روش نمونه گیــری تصادفــی طبقه بنــدی اســتفاده شــد .
ابت دا ج دول فراوان ی جمعی ت دانش آم وزی کل اس تان مازن دران ب ه تفکی ک شهرس تان و جن س در م دارس دولت ی و غی ر دولت ی از ســازمان آمــوزش و پــرورش اســتان اخــذ گردیــد. ســپس بــا توجــه بــه گســتردگی جامعــه آمــاری و داشــتن توجیــه اقتصــادی شهرس تان هایی ک ه بی ش از 5000 دانش آم وز داش تند انتخ اب و نمونه گیــری در آن شهرســتان ها انجــام شده اســت. بنابرایــن تعــداد 15 منطق ه ب ا جمعی ت دانش آم وزی بال غ ب ر 208820 موردنظ ر قــرار گرفــت. در هــر منطقــه متناســب بــا جمعیــت دانش آمــوزی ،تعــدادی مدرســه انتخــاب گردیــد. در هــر مدرســه تعــداد 6 کلاس درس وجــود دارد و از هــر کلاس تقریبــا تعــداد 5 نمونــه بــه روش تصادف ی انتخ اب گردی د .
در ای ن مطالع ه جه ت بررس ی مش خصه های آنتروپومت ری ،18 بع د آنتروپومت ری ش امل ارتف اع پوپلیت ال )رکب ی(، ارتف اع زان و نشس ته ،ارتف اع چش م نشس ته، ارتف اع تکی ه گاه آرن ج نشس ته، ارتف اع آرن ج نشســته، ارتفــاع شــانه نشســته، ارتفــاع نشســته، طــول آرنج-شــانه ،ط ول آرنج-مش ت گ ره ک رده، ط ول باس ن – رکب ی، ط ول باس ن- زان و نشس ته، ضخام ت ران، عم ق ش کم، پهن ای عرض ی آرن ج ه ا ،پهن ای باس ن نشس ته، پهن ای ش انه ب رای ه ر نف ر اندازه گی ری ش د.
جه ت تعیی ن مش خصه های آنتروپومت ری نمونه ه ای م ورد بررس ی ،صندل ی آنتروپومت ری و نرم اف زار فوتوگرافی کال آنتروپومت ر طراح ی ش د و ب ه هم راه دوربی ن و پای ه دوربی ن م ورد اس تفاده ق رار گرف ت .بــرای تجزیــه و تحلیــل داده هــا، ابتــدا نتایــج میانگیــن و انحــراف معیــار داده هــا بــا اســتفاده از آمــار توصیفــی بدســت آمد. ســپس بــه منظــور تعییــن مشــخصه های آنتروپومتــری میانگیــن، حداقــل ،حداکثــر، میانــه، انحــراف معیــار و صدک هــای 5/2 تــا 5/97 بــرای مشــخصه های 18 گانــه تعییــن گردیــد. داده هــای مطالعــه پــس از جمــع آوری، بازنگــری، بــا اســتفاده از نرم افــزار SPSS نســخه 20 و آزمون ه ای آم اری رگرس یون خط ی چندگان ه و t-test مورد بررس ی و تجزی ه و تحلی ل ق رار گرفتن د. ب ا اس تفاده از داده ه ای آنتروپومتری بدس ت آم ده، می ز و صندل ی ارگونوم ی جه ت دانش آم وزان طراح ی گردی د و جه ت طراح ی ارگونوم ی ب ا اس تفاده از رواب ط تعریف ش ده م واردی چ ون پهن ای س طح نشس تنگاه، عم ق نشس تنگاه، ارتف اع پشــتی صندلــی، پهنــای پشــتی صندلــی، ارتفــاع میــز، و ارتفــاع صندل ی محاس به ش د.
یافته ها
تعیین مشخصه های آنتروپومتری دانش آموزان
ج داول 1 ت ا 3 مق دار میانگی ن، حداق ل، حداکث ر، میان ه، انحراف معی ار و مق دار صدک ه ای 5/2 ام ،5 ام ،25 ام ،50 ام ،75 ام ،59 ام و 5/97 ام را بــرای 18 مشــخصه آنتروپومتــری مــورد بررســی نشــان می دهــد. بــا اســتفاده از آزمــون آمــاری t-test ارتبــاط بی ن کلی ه ابع اد آنتروپومت ری در م دارس دولت ی و غیرانتفاع ی اس تان مازن دارن در رده س نی 6 ت ا 12 س ال بدس ت آم د. نتای ج ایــن تجزیــه و تحلیــل نشــان داد کــه بیــن کلیــه پارامترهــای آنتروپومت ری در م دارس دولت ی و غی ر انتفاع ی از نظ ر آم اری اختــلاف معنــی داری یافــت نشــد) 50/0 < P(. همچنیــن نتایــج حاصــل از آزمــون رگرســیون خطــی چندگانــه نشــان داد کــه ب ه ازای ه ر س ال افزای ش س ن و ب ا ح ذف اث ر جن س 2/61 میلیمتــر ارتفــاع رکبــی افزایــش می یابــد. همچنیــن مشــخص شــد کــه بــا حــذف اثــر ســن، ارتفــاع رکبــی بــرای دختــران 20/391 میلیمتــر بیشــتر افزایــش می یابــد. یعنــی تــا قبــل از س ن بل وغ ب رای پس ران، می زان افزای ش ابع اد آنتروپومت ری در دخت ران بیش تر از پس ران ب ود. ب ا اس تفاده از آزم ون رگرس یون خطــی چندگانــه اثــر ســن در گروه هــای ســنی 6 تــا 7 و 7 تــا 8 س ال ،8 ت ا 9 و 9 ت ا 10 س ال ،10 ت ا 11 و 11 ت ا 12 س ال در بی ن دو جن س م ورد بررس ی ق رار گرف ت. نتای ج نش ان داد ک ه در گ روه س نی 6 ت ا 7 و 7 ت ا 8 )کلاس اول و دوم( جنس یت اث ری ب ر ارتف اع رکب ی نداش ت ام ا س ن ب ر ارتف اع رکب ی تاثی ر داش ت) 500/0 > P(. در گ روه س نی 8 ت ا 9 و 9 ت ا 10 س ال )کلاس س وم و چه ارم( و همچنی ن گ روه س نی 10 ت ا 11 و 11 ت ا 12 س ال )کلاس پنج م و شش م( مش خص ش د ک ه جنس یت و س ن ه ر دو ب ر روی ارتف اع رکب ی اث ر داش تند) 500/0 > P( )ج داول 1-3(.
طراحــی صندلــی ارگونومــی براســاس مشــخصه های آنتروپومتــری
پــس از آنکــه ابعــاد مشــخصه های آنتروپومتــری 18 گانــه دانــش آم وزان 6 ت ا 12 س ال اس تان مازن دران مش خص ش د، از ای ن ابع اد جه ت طراح ی می ز و صندل ی ارگونوم ی اس تفاده ش د. ب ا اس تفاده از مع ادلات و محاس بات طراح ی، می ز و صندل ی ارگونوم ی ب رای س ه س ایز طراح ی گردی د. ج داول 4 و 5 ابع اد طراح ی محاس به ش ده می ز و صندل ی ارگونوم ی را ب رای دانش آم وزان م ورد بررس ی نش ان م ی ده د. همچنی ن ش کل1 نمون ه می ز و صندل ی ارگونوم ی طراحی شــده را بــرای دانش آمــوزان مقاطــع ابتدایــی در ســه ســایز نشــان میده د )ج داول 4 و 5(.
جدول 1: ابعاد آنتروپومتری اندازه گیری شده پسران و دختران 6 تا 12
صدک 5/97 صدک 95 صدک 75 صدک 50 صدک 25 صدک 5 حداقلحداکثرمیانگینانحراف میانهصدک 96017801368/52126/97713601150 ردیفمتغیرهای آنتروپومتریتعداد
1620 1580 1460 1360 1270 1180 1قد2336
843 824 766 724 684 2ارتفاع نشسته2336402925725/6458/513724618/42632
565 551 496 460 428 3ارتفاع شانه نشسته2336220632463/2950/541460374/43389
594/57 578 517 477 441 4ارتفاع آرنج -نشسته2336269653480/8154/767477386396
239 228 197 179 164 5 ارتفاع تکیه گاه آرنج – 2336 105 294 181/74 26/152 179 136/43 144نشسته
400/57 388/15 344 316 292/25 6پهنای شانه2336217478319/6238/497316254/43263
502 481 403 358 327 7پهنای عرض آرنجها2336260577368/9057/047358284293/85
390/57 368/15 321 290 265 8پهنای باسن2336154457295/2741/567290229/43237
189 181 147 129 111 9ضخامت ران233674230131/2025/7991299094
503 488 442 404 372 10ارتفاع زانو-نشسته2336241558407/5347/936404321334
410 396 359 330 302 11ارتفاع رکبی 2336245472331/0938/270330266/43273
480 462 412 376 346 12طول باسن – رکبی2336220635380/7846/701376302311
580/57 562/15 502 460 420 13طول باسن زانو- نشسته2336268639463/3056/494460366376/85
725/57 710 650 611 575 14ارتفاع چشم-نشسته2336401817613/6855/472611515526/85
287/57 269 216 189 173 15عمق شکم2336105336197/5135/452189150153/85
349 337 303 278 255 16طول آرنج-مشت گره 2336178406279/7333/405278222228
کرده
348/57 340 304 280 258 17طول-آرنج-شانه2336172435281/9833/33428022358/230
68/575 61 42 32 25 18وزن2336129034/91813/2282321820
127000986154Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.21859/joe-04016 ]

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.21859/joe-04016 ]

جدول 2: ابعاد آنتروپومتری اندازه گیری شده پسران 6 تا 12 ساله مدارس ابتدائی استان مازندران سال 1393
صدک 5/97 صدک 95 صدک صدک
7550 صدک 25 صدک 5 صدک 5/2 میانه انحراف معیار میانگین حداکثر حداقل تعداد متغیرهای آنتروپومتری ردیف

1620 1583/50 1470 1380 1290 1190 1170 1380 122/238 1383/10 1780 1070 1172 قد 1
850 833 781 741 707/25 662 647/33 741 53/203 77/46 925 428 1172 ارتفاع نشسته 2
567/68 551 502 468 438/25 396 388/33 468 47/773 470/53 632 295 1172 ارتفاع شانه نشسته 3
579 562/35 511 472 438 398 387 472 51/083 476/19 653 274 1172 ارتفاع آرنج
-نشسته 4
237 228 198 181 165 144 135/32 181 25/356 182/61 276 105 1172 ارتفاع تکیه گاه آرنج – نشسته 5
421/67 400 357/75 327 304 275 271 327 39/119 332/40 478 220 1172 پهنای شانه 6
506 490 408 360 325 291/65 281/33 360 60/412 370/99 577 260 1172 پهنای عرض آرنجها 7
389 368 323 293 269 240 233 293 40/367 297/30 435 154 1172 پهنای باسن 8
191 187 155 137 122 103 95 137 25/116 139/54 230 74 1172 ضخامت ران 9
514 495 447 412 376 341/65 331 412 47/719 413/25 558 241 1172 ارتفاع زانو-نشسته 10
397/67 387 353 324 298 273 269 324 35/399 326/33 462 245 1172 ارتفاع رکبی 11
475 458/35 409 376 346 310/65 303 376 45/154 379/78 536 220 1172 طول باسن – رکبی 12
587/67 572 511 469 432