ـ ین تحقـق بخـشیدن بـه اهـداف و رسالت های آموزش عالی از سوی دیگر، متخصصین انجام پژوهش های متعدد را برای چگونگی بررسی و شناسـایی نقاط ضعف و قوت برنامه درسـی ضـروری مـی داننـد (7).
برنامه ها ی با کیفیت بالا، دانشجویان با ک فـایتی را بـرای امروز و پرستاران با کفایت ی را برای آینده ترب یـت خواهـد نمود. مؤسسات آموزشی برای این که بتوانند برنامه درسی با کیفیتی را ارایه نمایند، باید آنهـا را مرتـب در معـرضبازنگری و اصلاح قرار دهند و به طور پویا در مقابل تغییر و تحولات عوامل بیرونی عک سالعمل مؤثر نشان دهند تا بتوانند نقش مهم خود را به عنوان ابزار مهم رشد و تکامل یادگیرندگان برای دست یافتن به نتایج تربیتی ایفـا نماینـد(8). بر این اساس برنامه درسی مورد نظـر، نحـوه تـدریسمدرسان و مربیان و نیز چگونگی یادگیری فراگیـران بهتـرشناخته میشود.
دروسی همچون فلسفه و اصول تعلیم و تربیت که از سایر رشته ها وارد برنامه دکتری پرستاری شده اند، هنوز برای پرستاری نهادینه نـشده و ن یـاز بـه بـازنگری دارنـد.
اعضای کمیته دکتری پرستاری باید واحـدهای درسـی را که از سایر رشته ها وارد برنامه دکتری پرستاری شـده انـد تعریف و مروری سیستماتیک کـرده و سـپس آن هـا را در علوم پرستاری ارایه نمایند (9).
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:30 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:30 +0330 on Wednesday October 11th 2017

فراهانی و احمدی دریافتند که درس اصول فلـسفه و تعلیم و تربیت درسی است که نقش مهم و بنیادی را در مورد دروس دیگر نظیر تحقیق کی فـی، تئـور ی سـازی و رساله دوره دکتری ایفا مینماید، لازم است این واحد، به
عنوان پیشنیاز قبل از واحدهای درسی نامبرده، ارایه شـود (10). ضرغام ی و بازقندی در مطالعـهای کیفـی بـا عنـوان نمودشناسی تجربه تحـصیل در ک ارشناسـی ارشـد فلـسفهتعلیم و تربیت در دانشگاه تربیت معلم دریافتند که براساس تجربیات دانشجویان، ناکارآمدی و خـلاء برخـی واحـدها وموضوعهای درس ی، روشهای ارزشیابی نامناسب بود و بـرلزوم بازنگر ی درباره اهم یـت، جایگـاه و واحـدهای درسـ ی رشته فلـسفه تعلـیم و تربیـ ت تأکیـد کردنـد و بـه برخـی تلویح های کاربردی اشاره کردند. بنـا براین آسـیبشناسـیدرس فلسفه تعلیم و تربیت در رشتهها و مقاطع مختلـف ازجمله مقطع آموزشی دکتری تخصصی آمـوزش پرسـتاری
با روش مطالعات کیفی می توانـد از تجـارب دانـشجویان و مربیان این درس در راستای شناخت نقاط ضعف و قـوت وبه کارگیری در راستای برنام هریزی بهتر و ارتقای کیفیت در آموزش پرستاری کمک نماید (11)؛ چرا که دانـشجویان ومربیان تعاملی مستقیم و بی واسطه با آمـوزش دارنـد (12).
یافتههای این مطالعه ما را در شناخت عوامل آسـیبرسـانکمک میکند. شناخت این عوامل می تواند در برنامهریـزیبهتر در برنامه آموزشی مقطع دکتری پرستاری کمککننده باشد. این مطالعه با هدف آسیبشناسی درس فلسفه تعلیمو تربیت در مقطع تحصیلی دکتری پرستاری انجام شد.

روش مطالعه

با توجه به هدف مطالعه که تبیین تجارب دانشجویانو اساتید در مقطع دکتری پرستاری از تدریس فلسفه تعلیم وتربیت در پرستاری به منظـور آ سـیبشناسـی ایـن درس درمقطع دکتری پرستاری بوده است، ایـن مطالعـه بـا رویکـردکیفی و روش آنالیز محتـوی از نـوع مرسـوم اسـتفاده شـدهاست. تحلیل محتوا ، نظرات زمین های متنا قض و مسایل حـلنشده در مورد معنی و استفاده از مفـاهیم و مراحـل و تفـسیر آن را نشان می دهـد. بنـابراین مـیتوانـد روش مناسـبی درآسیبشناسی یک پدیده از جمله جایگاه و نقش فلسفه تعلیمو تربیت در رشته پرستاری باشد.
براساس الگوی تحلیل محتـویGraneheim و Lundman پ س از م شخص ش دن واح د تحلی ل در زمینه، واحدهای معنایی از زمینه استخراج می شوند که پساز تقلیل، فشرده سازی و تخلیص، واحـدهای فـشرده شـدهمعنایی مشخص و براساس آنها کد ها مشخص می شـوند . در مقایسه همزمان و مستمر کدها و تشابه و تفاوت آن هـا ، زیرطبقات و طبقات ایجاد شده و در نهایت منجر به ایجـادتم و یا درون مایه اصلی مطالعه می گردد (13).
زمینه همیشه شامل معانی متعدد و درجاتی از تفسیرکه نزدیک زمینه است به صورت مداوم وجود دارد. یکی ازراههای درک پیش فرض های نظـری زمینـه آنـالیز کیفـیمحتوی مربوط به روش نظریه ارتباطاتWatzlawick و همکاران (1967) است که زمینهها براساس مصاحب هها ومشاهدات و تعامل بین محقـق و شـرکتکننـدگان شـکلمی گیرد. تمها نشانگر عمق و زوایـای پنهـان ایـن رابطـههستند (13).
واحد تحلیل می تواند فرد، برنامه، سـازمان، کـلاسدرس و یا درمانگاه، یک جامعه، دولـت و یـا ملـت باشـد .
مناسبترین واحد آنالیز مصاحبه و یا پروتکلهای مـشاهدهشده است . واحد معنایی ، کلمات یا عبـاراتی اسـت کـه بـه صورت مرتبط و مربوط به معنـی مرکـزی واحـد محتـویهستند. کد به معنی ابزاری برای فکر کـردن و کـاوش در عمق و غلظت معنی واحد است و اجازه می دهد که دادههـ ا به شکل یک فکر در راه های جدید و متفاوت خود را نشاندهند و به عنوان مثال به اشیاء پراکنده، رویـدادها و دیگـرپدیدهها اختصاص داده می شوند و باید ارتباط آن بـا زمینـهدرک شود . خلق طبقات، بعد مرکزی تحلیل کیفی محتویاست. یک طبقه گروهی از محتوی است که مـشترکات درآن سهیم اسـت. Patton (1987) طبقـات را بـه عنـوانهمگنی داخلی و ناهمگنی خارجی توصیف می کنـد . طبقـهاشاره به محتوی است و شامل زیرطبقات است. تمها راهیبرای پیوند زدن معانی با هم در طبقات و زیرطبقات، یـکموضوع درون طبقات و یـا گـذر از معـانی درون طبقـاتی، موضوعاتی معن ادار از حوزهای به حـوزه دیگـر، جنبـهای ازساختار تجربه، پاسخ به »چگونگی موضوع و مت أثر از یـک واحد معنی فشرده، کد و یا دسته ه ا هستند (13).
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:30 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:30 +0330 on Wednesday October 11th 2017

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

واحدهای تحلیل در این مطالعـه، دانـشجویان مقطـع دکتری آموزش پرستاری ترم دوم بـه بـالا و اسـاتید فلـسفهتعلیم و تربیت بودند . دانشجویان واحد درسی اصول و فلسفهتعلیم و تربیت را گذرانده بودند. اساتید حداقل چهار دوره ایندرس را تدریس نموده بودند. مشارکتکننـدگان دانـشجویانپرستاری در مقطع دکتری پرستاری از درس فلسفه تعلـیم وتربیت به تعداد 11 دانشجو از دانشگاههـ ای تربیـت مـدرس، تبریز، تهران، دانشکده علوم بهزیستی و توانبخشی تهـران و دو مدرس از دانشگاه تربیت مدرس و تهران در سـال 1390 بودند که با روش نمونـهگیـری هدفمنـد براسـاس نیازهـایاطلاعاتی و داشتن بیشترین تجارب غنی در زمینـه تـدریساین واحد و هدایت داده ها انتخاب شدند. محـل مـصاحبه بـهانتخاب مشارک تکنندگان بـود و در محـل کـار و یـا محـلتحصیل مصاحب هها انجام شد . حداکثر تنـوع در نمونـه گیـری براساس محل تحصیل از دانشگاه هـ ای مختلـف و از هـر دو جنس زن و مرد رعایت شد.
راهنمای مصاحبه پس از مطالعه متون طراحی شـد. سپس براساس نظر متخصصین تعدیل گردید و به صـورت پایلوت در دو مصاحبه به کار گرفته شد و سؤالات محوریم صاحبه م شخص گردی د. در ای ن مطالع ه از م صاحبه انفرادی و نیمه ساختار استفاده شد و اقـدام بـه جمـعآوری توضیحات مشارک تکنندگان و ضبط مـصاحبههـ ا پیرامـوننحـوه ارایـه ایـن درس، مـشکلات و پیـشنهادات مـرتبط پرداخته شد . سؤال محوری و اساسی درس فلسفه تعلـیم وتربیت »لطفاً تجربه خودتان را از ایـن درس بگوییـد «: بـهعنوان راهنمای مصاحبه طراحی شد و هر جا که لازم بـودبا سؤالات اکتـشافی نردبـانی پیگیـری انجـام شـد. پاسـخمصاحبه کنندگان، روند مصاحبه ها را هدایت می کرد.
از ویژگ یهای آنالیز محتوای کیفی تـا حـد زیـادی،تأکید بر موضوع و زمینه، تفـاوتهـ ا و شـباهتهـ ای بـیندرون کدها و طبقات دارد. در این مطالعه کلیه مصاحبه ها و بحث های ضبط شده نسخه برداری و چندین بار مرور شد تاواحدهای معنـایی از زمینـه اسـتخراج شـدند و بـا تقلیـل ، فشرده سازی و تخلـیص، واحـدهای فـشرده شـده معنـاییمشخص و براساس آنها کدها مشخص شدند. در مقایسه
هم زمان و مستمر کدها و تشابه و تفاوت آنها، زیرطبقـات و طبقات ایجاد شده و در نهایت با مقایسه درون طبق های وبرون طبقهای منجر بـه ایجـاد تـم و یـا درونمایـه اصـلیمطالعه شد . این کار چندین بار انجـام شـد تـا ثبـات قابـلقبول و رضایت مشترک بین محققـین حاصـل شـد (14).
مصاحبهها تا اشباع دادهها ادامه یافت؛ به این صورت که باتکرار مصاحب هها مفاهیم جدید و تازه به دست نیامد . بـرایاطمینان از اشباع داده ها دو مصاحبه اضافی انجام گردید.
تحلیل داد هها به صورت دستی انجام گردیـد . بـرایبه دست آوردن حس و فهم از کـل مـصاحبه چنـدین بـارخوانده شد . سپس از زمینه در مورد تجارب شرکتکنندگان از تدریس فلسفه تعلیم و تربیت استخراج شد و با هم یـکزمینه در واحد آنـالیز در معنـی واحـد فـشرده و انتزاعـی ونشان دار شده با یک کد به دست آمد . در آنالیز محتـوی بـا11 گفتگ وی ب ازخورد ش ده ب رروی کاغ ذ پی اده ش د و واحدهای معنایی ، کدهای اولیه ، زیرطبقات