۱. گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان
۲. گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه زابل
۳. سازمان حفاظت محیط زیست تهران
* : مسئول مکاتبات، پست الکترونیکی: mrhemami@cc.iut.ac.ir
هفدهمپاییز ۱۳۹۵

126873867918

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:11 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.77 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:11 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.77 ]

مقدمه
هوبره آسیایی از خانواده هوبره( Otididae) و راسـته درناسـاناندر بخ شه ای خش ک و گ رم دو اقل یم حی اتی پالئارکتی ک و اورینتال پراکنش دارد( 6). این پرنده ،در مناطق خشک از چـینتا خاورمیانه و بخش غربی و مرکزی جمهوری فـدرال روسـیه ،پاکستان، افغانستان و قزاقسـتان پراکنـدگی دارد . هـوبره آسـیایی یک گونه مهاجر است که جمعیـت هـا ی آن در غـرب آسـیا دو مسیر مهاجرتی متفاوت را از آسیای مرکزی، شـرق قزاقسـتان وغرب قزاقستان تا پاکستان و عراق طی میکننـد ( 17). ایـ ران در مسیر مهاجرتی هر دوی ایـ ن جمعیـت هـا قـرار دارد و ازمیزبانان شاخص جمعیتهای زمستانگذران هـوبره در آسـیابهشمار میرود. برآوردهـا نشـان مـیدهـد جمع یتـ ی معـادل31000-26000 قطعه از این گونه در ایران زمسـتان گـذر انی میکنند( 13). مهاجرت پائیزه هـوبره آسـیایی از قزاقسـتان وشمال آسیا در اواخر مرداد شروع و تا اوایل آبان ادامه دارد و مهاجرت بهاره در اواخر اسفند و فروردین انجـام مـیشـود.
اکثر گروههای زمستانگذران هوبره در مـاه آبـان بـه ایـ ران و پاکستان مـ یرسـند و گـروههـا ی زمسـتان گـذر ان هـوبره درعربستان بین ماههـا ی آبـان و اسـفند دیـ ده مـ یشـوند ( 31).
جمعیتهای هوبره آسیایی در مسـ یرهای مهـاجرت ی خـود ازموانع فیزیکی بزرگ مانند کوههای بزرگ پامیر و هندوکش و منابع آبی اجتناب میکننـد و مسـ یرهایی طـولان ی در منـاطقبیابانی به دور از کوهها را ترجیح میدهند (حداکثر ثبت عبور هوبره حدود 2050 متر از سطح دریـ ا گـزارش شـده اسـت) (17). جمعیتهای این گونه در 15 کشور از 20 کشوری که در گستره پراکندگی این گونـه قـرار دارنـد در حـال کـاهشاست. بههمین دلیل وضعیت حفاظتی این گونه از نزدیک بـهتهدیـد (Threatened Near) در سـال 2001 بـه آسـیب پـذیر (Vulnerable) در سال 2007 تغییر یافته اسـت و تـاکنون در همین وضعیت قرار داشته است( ۱۲ و ۲۷). میـانگین کـاهش
سالیانه جمعیت در سه کشور چین، قزاقستان و عمان در طی سالهای 1998 تا 2002 حدود 30 درصد برآورد شده اسـت
۷۸
(27، 37 و 41). کاهش و تکهتکـه شـدن زیسـتگاه بـهدلیـلتوسـعه کشـاورزی، توسـعه انسـانی از قبیـل جـادهس ازی و خطوط نیرو، فعالیتهای نظامی، چرای بیرویـ ه و اسـتخراجشن، شکار بیرویه (اعم از شکارهای غیرمجاز، زنـده گیـری،قاچاق، قوشبازی)، جمعآوری تخمها و بیماریهـا از عوامـل قرار گرفتن این گونه در زمره گونههـا ی تهدیـد شـده اسـت
(11 و 27).
کشور ایران دارای نواحی رویشی متفاوتی مـ یباشـد کـه بـهپنج طبقه اکولـوژ یکی ایـ ران- تـوران ی، خلـ یج فـارس – عمـان ی، هیرکانی، زاگرسی و ارسبارانی تقسـ یم مـ یشـود. ناح یـ ۀ ایـ ران-تورانی شامل استپهای گسترده و مناطق کویری است و حدود سه چهارم خاک ایران را تشکیل میدهد. پوشش گیـ اهی منطقـهعمدتاعمدتاً از بوتهها و درختچههـا ی پاکوتـاه و گـراسهـا ی اسـتپ ی است. عرصههای وسیعی از ناحیه بـه وسـ یله اجتماعـات درمنـهپوشیده شده، که بهطور متناوب با پوشش گیاهی شوردوسـت و شندوست تغییر مییابد( 4 و 7). این رویشگاه، از زیستگاههای شاخص جمعیتهای زمستانگـذر ان هـوبره در ایـ ران بـه شـمارمیرود ،بهطوری که سالانه پذیرای هزاران قطعه هوبره در فصل زمستان میباشد. در مقیاس سیمای سرزمین و در مناطق مرکزی ایران، هوبره آسیایی در فصل زمستان ،زیستگاههـا ی بـا تول یـ د و تراکم نسبی بـالا ی پوشـش گ یـ اهی کـه دارا ی میـ انگین ارتفـاعپوشش گیاهی حدود 7/0 متـر بـوده و از غنـای گیـ اهی بـالا یی برخوردارند انتخاب میکند (11). هـوبره هـم چنـین بـه مـزارعیونجه و منداب وابسته است ولی از باغات احتراز میکند( 5، 9 و 11). همامی و همکاران مهمترین عوامل در الگـو ی پـراکنشهوبره آسـ یایی در مقیـ اس کـلان در اسـتان اصـفهان را عوامـلاقلیمی (میانگین بارنـدگ ی سـالانه و م یـ انگین بارنـدگ ی پـائ یزه) معرفی کردند( 8). استفاده از زیستگاه توسط هـوبره در مق یـ اس سیمای سرزمین و خرد زیستگاه تاکنون در چند منطقه در ایـ ران م ورد بررس ی ق رار گرفت ه اس ت( 1، 2، 5، 9، 10 و 11)، ام ا اطلاعات بسیار اندکی در رابطـه بـا عوامـل مـؤثر بـر مطلوب یـ ت زیستگاه جمعیتهای زمستان گذران هوبره در مقیاس کلان( 8) در مرکز ایران در دسترس میباشد.
در مقیــاسهــای کــلان، مــدل هــای پــراکنش گونــههــا (Species Distribution Models: SDMs)، توصـ یفی کمـ ی از نحوه پراکنش جغرافیایی گونهها فراهم میکنند( 20 و 34). ایـ ن مدلها در طـرح ریـ زی برنامـ ههـا ی حفـاظت ی (14) و شناسـا یی جمعیتهای جدید از گونههای در خطر انقـراض ( 35) کـاربردزیادی دارند، و ابزاری مهم برای ارزیابی رابطه گونه- محیط زیس ت و تعی ین من اطق مناس ب ب القوه ب رای ی ک گون ه میباشند( 19 و 24). برخی از رویههـا ی نـو ین مـدل سـازی براساس دادههـا ی صـرفاصـرفاً حضـور گونـ ههـا شـکل گرفتـه و بر بسیاری از مشکلات ناشی از فقدان دادههای عدم حضـورفــائق آمــدهانــد( 34). چنــین مــدلهــایی، هنگــامی کــه در مقیاس کلان مـورد اسـتفاده قـرار گیرنـد، ابـزاری کارآمـد وتکمیلی برای مطالعات در مقیاس محلی محسوب شـده ( 14) و میتوانند برای شناسایی مناطق پراکنش، نـواح ی داغ تنـوعزیستی و یا کریدورهای پیوسته زیستگاهی مورد استفاده قرار گیرن د( 18 و 22). یک ی از بهت رین ای ن روشه ا در ح ال حاضر، روش حداکثر آنتروپی یا مکسنت اسـت ( 21 و 34)، از مزایای این روش میتـوان بـه قابلیـ ت اسـتفاده از هـر دو نوع داده پیوسته و گ
سسته ،پـیش بینـی مناسـب بـا دادههـا ی کم، و سـرعت و سـادگی اسـتفاده از نـرمافـزار اشـاره کـرد
(34 و 40).
پژوهش حاضر، به شناسـا یی نـواح ی پـراکنش و مـؤثرتر ین عوامل بر پراکنش جمعیتهای زمستانگذران هوبره آسـ یایی در استپهای فلات مرکزی ایران با استفاده از مدل حداکثر آنتروپی پرداخته است .

مواد و روشها
منطقه مورد مطالعه
این مطالعه در مناطق کم ارتفاع فلات مرکزی ایران( ′ ◦32 28 تـا
′49 ◦35 عــرض شــمالی و ◦52 تــا ′44 ◦58 طــول شــرقی) بــا مساحت تقریبی 510309 کیلومترمربع انجام شـد. منطقـه مـورد
تأثیر عوامل محیطی بر پراکنش زیستگاههای مطلوب جمعیتهای زمستان گذران…

مطالعه در قسمتهای جنوبی رشته کوه البرز و شرق رشته کـوه زاگرس واقع شده است و استانهـا ی یـ زد، جنـوب اسـتان هـا ی سمنان، تهران و خراسان رضوی، بخشهای شـرق ی اسـتان هـا ی اصفهان و فارس، نواحی غربی خراسان جنوبی و شـمال اسـتانکرمان را در بر میگیرد (شکل 1). سطح وسیعی از زیستگاههای مطلوب هوبره در دشتهای کم ارتفاع و استپهای کوهپایـ های این استانها قرار دارد. بخشهای مرکـز ی فـلات ایـ ران از نظـرجغرافیایی یک موقعیت بینابینی و پست نسبت به اطـراف خـوددارد. بهدلیل وجود رشته کوههای زاگرس در غرب و کـو ههـا ی البرز در شمال ایران که مانع نفوذ بادهای مرطوب غربی و شمال غربی به بخش مرکزی ایران میشوند، میزان بارندگی سالیانه در بخش مرکزی ایران از طرف شمال به جنوب و از طـرف غـرببه شرق کاهش مییابد( 3).

جمعآوری دادههای حضور گونه
بخشی از دادههای حضور گونه در طول بازدیـ دهای میـ دانی صورت گرفته در تعدادی از مناطق حفاظت شده ایران شامل پارک ملی قطروئیه و منطقه حفاظت شده بهرام گور در استان فارس، منطقه حفاظت شده کالمند و بهادران در اسـتان یـ زد، منطقه حفاظت شده کهیاز و پناهگاه حیات وحش عباس آباد در استان اصفهان بهدست آمد. بـا توجـه بـه گسـترده بـودنمنطقه مورد مطالعه بخش اعظم دادههای حضور با همکـار ی سازمان حفاظت محیط زیست و ادارات محیط زیست مراکـزشهرستانهای واقع در استانهای مرکزی کشـور جمـع آوری شد. صحت نقاط حضور دریافتی، با استفاده از برنامه گوگـلارث( 2015 7.20Goole Earth Pro Version ) مـورد بررسـی قــرار گرفــت .در مجمــوع تعــداد 238 نقطــه حضــور ازجمعیتهای زمستان گذران هوبره آسیایی در سالهای 1393 و 1394 برای بررسی عوامل محیطی مؤثر بر الگوی پـراکنشجمعیتهای زمستانگذران این گونه در فلات مرکزی ایـ ران مورد استفاده قرار گرفت .
126873867918

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:11 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.77 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:11 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.77 ]

126873867918

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:11 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.77 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:11 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.77 ]

متغیرهای محیطی
براساس مطالعات انجام گرفته بـا مـدل حـداکثر آنتروپـی رویگونههای جانوری در ایـ ران و جهـان شـامل مـیش مـرغ ( 38)، یوزپلنگ( 21)، شبگرد، کوکو و قمری (32)، چهار گـروه متغ یـ ر محیطی شامل متغیرهای فیزیوگرافی، پوشش اراضـ ی، انسـان ی و اقلیم ی ب رای م دلس ازی مطلوبی ت زیس تگاه جمعی ته ای زمســتانگــذران هــوبره آســ یایی انتخــاب شــدند. متغ یرهــای فیزیوگرافیک شامل ارتفـاع، جهـت (درجـه)، شـیب (برحسـبدرصد) و نقشه تنوع ناهمواریها یا زبری زمـ ین( Roughness)، از نقش ه رق ومی ارتف اعی (DEM) تهیــه ش ده از مرک ز ملــی نقشهبرداری ایران( NCC) بهدست آمـد. زبـری زمـ ین، معیـ اری کمی از میزان تغییرپذیری ناهمواریهای زمین (انحـراف مع یـ ار تغییرات ارتفـاع) در شـعاع 3 کیلـومتر ی از مرکـز هـر پیکسـلمیباشد که با استفاده از تابع focal statistics در نـرم افـزار GIS بهدست آمد. متغیرهای مربوط به پوشش کاربری اراضی از نقشه پوشش اراضی ایران تهیه شـده در سـازمان جنگـلهـا و مراتـعبهعنوان نقشه مبنـا اسـتفاده شـد. طبقـات مـورد نیـ از بـا انجـامطبقهبندی مجدد از لایه پوشـش اراضـی اسـت خراج و بـه هفـت۸۰
هفدهمپاییز ۱۳۹۵

شکل 1. موقعیت منطقه مورد مطالعه در ایران به همراه نقاط حضور هوبره آسیایی و طبقات ارتفاعی
طبقه بهشرح ذیل تبدیل شد: 1- مناطق جنگلـ ی شـامل اراضـی جنگلی متراکم (میزان تاج پوشش بیشتر از 50 درصد)، متوسـط(میزان تاج پوشش 25-50 درصد) و فقیر (میـ زان تـاج پوشـش
5-25 درصد) و اراضی جنگلکـار ی شـده، 2- اراضـ ی شـور وبایر شامل اراضی بایر، تپههای ماسهای، مناطق کـو یری (اراضـ ی پست بیابانی بدون پوشش گیاهی و عمومـاًعمومـا دارا ی امـلاح بسـیار زیاد)، دقهای رسی (سطوح صاف و صـ یقلی رسـ ی در حاشـ یه کویر)، دریاچههای نمکی، اراضی شـور و نمـکزار (اراضـ ی بـاسطوح نمکی)، 3- اراضی جنگلـ ی شـامل اراضـی کـه در آنهـا درختان خودروی جنگلی بهطور پراکنده حضور داشته و یا آثـارو شواهد وجود جنگل از قبیل نهال یا پاجوش یا بوتـه یـا کنـدهدرختان جنگلی وجود دارد ،4- بوتـه زار و درختچـه زار (شـاملاراضی با پوشش درختچهزارهای بیشتر از 10 درصد) ،5- لایـ ه تراکم مراتع ضعیف (درصد پوشش گیاهی 25%-5%)، 6- مراتع متوسط (درصد پوشـش گ یـ اهی50%-25%) و 7- مراتـع خـوب(درصد پوشش گیاهی50%>). متغیرهای مرتبط با عوامل انسانی عبارتند از: اراضی کشاورزی (شامل مزارع فعـال، اراضـی دیـ م ،اراضی کشـاورز ی نزدیـ ک منـاطق مسـکونی و ترکیـ ب اراضـ ی کشاورزی با کـاربر یهـا ی دیگـر)، منـاطق شـهری و مسـکون ی (شامل مناطق مسکونی، پرورش آبزیـ ان، فرودگـا ههـا و ترکیـ ب مناطق مسکونی با کاربریهای دیگر)، بـاغ هـا (شـامل بـاغهـا ی فعال، باغهای غیرقابل استفاده، ترکیب باغ- کشـاورز ی) و لایـ ه جادههای نوع اول و دوم. متغیرهای اقلیمی شامل، نقشه رقـوم ی 19 متغیر اقلیمی که براساس پارامترهای دما و بارنـ دگی مربـوطبه سـال هـا ی 1950 تـا 2000 از بانـک دادهWorldClim تهیـ ه شدند( 25). برای محاسبه درصد پوشش طبقـه اراضـی مرتعـ ی خوب، متوسط و ضعیف از تابع focal statistics و برای فاصـلهتا کاربریهای لکهای پوشش اراضـ ی و عوامـل انسـانی از تـابعDistance استفاده شد .
علیرغم اینکه مدل مکسنت نسبت به سایر مدلهای مشـابهحساسیت کمتری بـه همبسـتگی میـ ان متغیرهـا ی محیطـ ی دارد (33)، پیشنهاد شـده اسـت، فقـط یکـ ی از زوج متغیرهـا یی کـههمبستگی بالا دارند( 7/0> r) در مدل مورد استفاده قرار گیرنـد(42). برای انتخـاب متغ یرهـا ی مناسـب در فرا ینـد مـدل سـازی همبستگی متغیرها مورد بررسی قرار گرفت و از میان متغیرهایی که دارای همبسـتگ ی بـ یش از 8/0 بودنـد، یکـ ی انتخـاب شـد.
تحلیل همبستگی در نرمافزار Arc GIS نسخه 1/10 انجـام شـد.
سپس مدل با استفاده از کلیه متغیرهای انتخاب شده با استفاده از الگوریتم حداکثر آنتروپی در نرمافزار مکسنت (نسخه v3.3.3e) راهاندازی گردید و متغیرهایی کـه در توسـعه مـدل تـأثیر کمـ ی داشتند از مدل نهایی حذف شدند. در نهایت 12 متغیر از چهـارگروه متغیرهای محیطی برای ساخت مدل نهایی انتخاب شـدند(جدول 1). اندازه سلول نقشهها با توجه بـه مق یـ اس مطالعـه درفلات مرکزی ایران یک کیلومترمربع انتخاب شد .

ساخت و راهاندازی مدل
70 درصــ د دادههــ ای حضــ ور بــ رای ســ اختن مــ دل
(model training) و 30 درصــد دیگــر بــرای آزمــون مــدل
(model testinng) استفاده شدند. راهاندازی مـدل بـا 10 تکـراربــرای ارزیــابی متقابــل و 5000 اجــرا انجــام شــد. بــه منظــور
تأثیر عوامل محیطی بر پراکنش زیستگاههای مطلوب جمعیتهای زمستان گذران…

محاســبه خطــای ارتکــاب( commission error) بــهصــورت تصـ ادفی 10000 نقطـ ه از پـ س زمینـ ه بـ هعنـ وان نقـ اط عدم حضور کاذب انتخاب گردید. بـرا ی ارزیـ ابی کیفیـت کلـیمدل از مساحت زیر منحنـی (Area Under the Curve: AUC) در تحلیـــل منحنـــی ویژگـــی عامـــل دریافـــت کننـــده (Receiver Operating Characteristic curve: ROC) اسـتفادهشــد (30). نمــودار ROC صــحت حضــور پــیشبینــی شــده (حساســیت Sensitivity) را در مقابــل صــحت عــدم حضــورپیشبینی شده( 1- اختصاصی بودن Specificity) نشان میدهد .بهطور کلی اگر AUC کمتر یا برابر بـا 5/0 باشـد، بـدین معنـ ی است که پیشبینی مدل براساس نقاط حضـور بـا پـیش بینـی آن براساس نقاط تصادفی تفاوتی ندارد. عدد AUC بین 5/0 تا 7/0 بیانگر یک مدل متوسط، بین 7/0 تا 9/0 مدل خوب، و بـ یش از 9/0 بیانگر پیشبینی عالی مدل است( 39). برای بهدست آوردن فواصل اطمینان ،999 بار محاسبه AUC از طریق بـوت اسـتراپ(Bootstrap) انجام شد. برای حساسیتسنجی و تعیـی ن اهمیـ ت هر یک از متغیرهای موجود در مدل از آمارههای محاسـبه شـدهتوسط نرمافزار مکسنت که شامل بهره نسبی مشارکت برای هـرمتغیر، منحنیهای پاسخ متغیرها برای مـدل هـا ی تـک متغ یـ ره و فرایند جکنایف( Jackknife test) برای ارزیابی تغییرات AUC هنگام حذف هر متغیر میشود ،استفاده شد (34).
126873867918Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:11 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.77 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:11 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.77 ]

نقشه پیوسته احتمال حضور گونـه بـا فرمـتascii وارد محیط نرمافزار GIS شد و به فرمت رسـتر ی تبـد یل گردیـ د .بــرای تعیــین الگــوی پــراکنش مطلوبیــت زیســتگاه بــالقوه جمعیتهای زمستانگذران هوبره آسیایی در فـلات مرکـزی ایــران بــهصــورت نقشــه گسســته کــه زیســتگاههــای مطلوب/نامطلوب گونه را نشان میدهند، حد استانهای مورد نیاز است که براساس آن احتمالات پـیش بینـی شـده توسـطمدل برای هر سلول را بهعنوان حضور و یا عدم حضور گونه درنظر گرفت. برای اینکه مـدل بتوانـد نمایـ انگر بـ یش از 10 درصد نقاط حضور مـورد اسـتفاده باشـد، از آسـتانه منطقـی صدک 10 دادههای حضور استفاده شد. منطق استفاده از ایـ ن
تابستان
126873867918Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:11 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.77 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:11 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.77 ]

آستانه بر این فرض استوار است که ممکن اسـت ده درصـددادههای حضور اشتباه جمعآوری یا زمین مرجع شده باشـند(36). نقشه پیوسته احتمـال حضـور گونـه براسـاس آسـتانهمنطقی صـدک 10 دادههـا ی حضـور بـه دو طبقـه زیسـتگاهمطلوب (آستانه بیشتر از 39/0) و نامطلوب (آستانه کمتـر از39/0) تقسیمبندی شد. بهمنظور بررسـ ی مسـاحت و درصـدقرارگیری زیستگاههای مطلـوب هـوبره در منـاطق حفاظـتشده، مرز مناطق حفاظت شـده و شـکار ممنـوع روی نقشـهطبقهبندی شده پراکنش هوبره قرار گرفت.

نتایج
الگوی پراکنش مطلوبیت زیسـتگاه و نقشـه پیوسـته احتمـالحضور جمعیتهای زمستانگذران هوبره آسـ یایی نشـان دادبهترین زیستگاهها بـرا ی ایـ ن گونـه تهد یـ د شـده در منـاطقشرقی استان اصفهان، غـرب کرمـان، بخـشهـا ی مرکـز ی و جنوبی استان یزد و شمال غرب استان سمنان، جنوب غربـ ی خراسان رضوی و شمال خراسان جنـوب ی قـرار دارد (شـکل2). مساحت زیستگاه مطلوب جمعیـت هـا ی زمسـتان گـذر ان هوبره آسیایی در فلات مرکزی ایـ ران 112286 کیلومترمربـع(22 درصد منطقه مورد مطالعه) برآورد شد. مساحتی بالغ بـر
22372 کیلومترمربع از زیستگاههای مطلـوب جمعیـت هـا ی زمستانگذران هوبره آسیایی تحت پوشـش منـاطق حفاظـتشده کنونی (9/19 درصد) در منطقه مورد مطالعه قرار گرفتـهاست .
نتایج حساسیتسنجی و تعیین اهمیت هر یک از متغیرهـایموجود در مدل براساس برآیندی از آمارههای موجـود در مـدلنشان داد، متغیر شیب (از عوامل توپـوگرافی) و متغیـر میـانگین دمای سردترین فصل سال (از عوامل اقلیمی) مهمترین متغیرهـادر انتخاب زیستگاه توسـط هـوبره در مقیـاس کـلان در فـلاتمرکزی ایران بوده است( شـکل 3 و جـدول 1). نتـایج ارزیـابیمدل با استفاده از سطح زیر منحنی ROC نشان داد که مدل تهیه شده برای گونه مورد بررسی در هر دو حالت ساخت و آزمـون82
مدل از حالت تصادفی پیشبینی بهتری داشتهاند. مقدار میـانگینAUC برای مدل پراکنش زمستانگذرانی هـوبره آسـیایی 808/0 محاسبه شد .براساس طبقهبنـدی سـوئیت( 1988) مـدل انجـامشده دارای پیشبینی خوب بود( 39).

بحث و نتیجهگیری
با توجه به دشتزی و بیابانی بودن هوبره آسیایی، همانطور کـهانتظار میرفت متغیر درصد شیب بهعنوان تاثیرگـذارترین متغیـربر پراکندگی این گونه تعیین شد. میانگین دمای سردترین فصـلسال، فاصله تا اراضی جنگلی، پوشـش مرتعـی ضـعیف( 25%-5%) و فاصله تا اراضی کشاورزی از دیگر عوامـل تعیـین کننـدهپراکنش هوبره آسیایی در فلات مرکزی ایران بودند (شـکل 3 و جدول 1) که محدود بودن پراکنش این گونه بـه منـاطق دشـتی ب ا پوش ش ض عیف و آب و ه وای گ رم و خش ک را توجی همیکنند.
منحنی پاسخ متغیر درصد شیب نشان داد، اراضـی بـا شـیبحدود 0-10 درصد بیشترین مطلوبیت را برای این گونـه دا رنـدو با افزایش شیب مطلوبیت بهطور چشمگیری کاهش مـی یابـد.مطالعات دیگر نیز کاهش مطلوبیت زیستگاه هـوبره بـا افـزایششیب زمین را نشان داده و بیان کردهاند که شیب زمین مهمترین عامل محدوده کننده برای انتخاب زیستگاه هوبره اسـت ( 5، 10 و 15).
متغیر تنوع ناهمواریها نشان میدهد زیستگاههـا و منـاطقیکه دارای پستی و بلندی میباشند برای هـوبره مناسـب نیسـت.بهنظر میرسد، ناهموار بودن محیط پیرامونی در مقیاس خـرد وچشمانداز تأثیر عملکردی دارد و اجازه دید فواصل بیشتر بـرایاجتناب از طعمهخواران را محدود میکند که این نتایج با نتـایجبهدست آمده توسط حبیبی در مقیاس سیمای سرزمین همخوانی دارد( 5).
با توجـه بـه منحنـی پاسـخ هـوبره بـه پوشـش مرتعـی، بـا افزایش تراکم پوشش، مطلوبیت زیستگاه افزایش مییابد. میـزانافزایش مطلوبیت زیستگاه برای مراتع ضعیف (با درصد پوشـ ش 25%-5%) بیشــتر از مراتــع بــا کیفیــت متوســط (بــا درصــدپوشش50%-25%) بود. بنابراین مناطقی بـا پوشـش حـدود 15% تا 40% را میتوان از زیستگاههای مطلوب هوبره بـه شـمار آورد.
تأثیر نوع رویشگاه بر ویژگیهای خاک و تنوع گیاهی در اکوسیستمهای …
0-61167Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:11 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.77 ]

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:11 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.77 ]

(
الف
)

)
ب
(

)
ج
(


دیدگاهتان را بنویسید