دانلود پایان نامه
تاریخ دریافت: 4/3/1392 تاریخ پذیرش: 20/5/1392

– کارشناس ارشد مدیریت پرستاری و عضو هیأت علمی گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد، نجف آباد، ایران (نویسنده مسؤول)
R_amini@pnu.iaun.ac.ir :پست الکترونیکی
– کارشناس ارشد آموزش پرستاری کودکان و عضو هیأت علمی گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد، نجف آباد، ایران 3 – کارشناس ارشد آموزش پرستاری بهداشت روان و عضو هیأت علمی گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجفآباد، نجف آباد، ایران
4 – کارشناس ارشد آموزش پرستاری بهداشت جامعه، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
مقدمه

نظر به این که عصـر حاضـر کـه عصـر رقابـت درعرصه آموزش می باشد مشاهده می گردد که بروز اضطراب از همان سـنین شـروع مدرسـه و حتـی تـا مقـاطع بـالا وتخصصی همواره یکی از موانع جدی در فرآیند آمـوزش ویادگیری بوده است که البته صرفاً محـدود بـه ایـ ن زمـانخاص نبوده بلکه در همه اعصار به شکل هایی بروز نمـودهاست (1) و حتی در موارد بسیاری به عنـوان یـک سـد دربرابر فراگیران در جهت دستیابی به اهداف آموزشـی بـودهاست (2). به نظر می رسد با توجه به ویژگی فرآیند آموزش که همواره با بحث رقابت همراه بـوده اسـت. بـروز برخـیحالات اضطرابی و استرس در شـرایط خـاص و بـا میـ زان مشخص نه تنها می تواند ایجاد انگیزه نماید کـ ه خـود بـهعنوان یک عامل محـرک در جهـت کسـب هـدف اصـلیمی تواند به فراگیر کمک نماید (3).
لیکن آنچه به عنوان یک معضل ذهـن بسـیاری از صاحب نظران آموزش را درگیر نموده است اختلالاتی است که در نتیجه بروز اضطراب با شدت بیش از حد معمـول ودر مدت زمان طولانی در عملکرد برخی از فراگیران ایجاد و مانع حرکت رو به جلـو آنـان و بـروز نارضـایتی از خـوداضطراب و فرسودگی می گردد (6-4).
دوران تحصـ یل دانشـ گاهی بـ رای بسـ یاری از دانشجویان، به ویژه گروه هـ ای خـاص آموزشـی همچـوندانشجویان گروه پزشکی، به سبب ماهیت حرفه ای ممکن است با بروز برخی اختلالات روانی همراه باشد. (افسردگی، اضطراب، اسـترس هـای شـدید، تغییـ ر در سـبک زنـدگی، مشکلات شغلی، احساس بدرفتاری از سوی دست اندرکاران آموزشی و اجرایی در دانشگاه و …، از جمله عواملی هستند که می توانند در بروز آسیب های روان شناختی و به تبـع آنافت عملکرد تحصیلی دانشجوی ان مؤثر باشند (7).
اگـر اسـترس تجربـه شـده توسـط دانشـجویان در گروه های پزشکی بـه ویـژه پرسـتاری و پزشـکی برطـرفنشود، می تواند از طریق تأثیر منفی بر سلامت دانشجویان، مراقبت جامع از بیمار را بـه خطـر انـدازد و بـه دنبـال آنمی تواند تبدیل به موانع بـه یـادگیری و عملکـرد مطلـوبگردد.
به عبارتی اضطراب در سطوح شدید بر طرز فکـر وعملکرد دانشجو تأثیر می گذارد.
از طرفـی اس تفاده کنن دگان از خ دمات پرس تاری پزشکی انتظار دارنـد کـه ارا یـه دهنـدگان خـدمات از نظـرمهارت و عملکرد دارای قابلیت کافی باشند.
در مورد گروه های خـاص آموزشـی ماننـد پزشـکیپرستاری با توجه به فشـار کـار و بـالا بـودن انتظـارات ازدانشجویان و با عنایت به این که دانشجو در موقعیت هـ ای ویژه شغلی و در محیط پر تنش شغلی قـرار مـی گیـرد کـ ه گاهاً بدون داشتن تجربـه و آگـاهی کـافی ناچـار بـه قـرارگرفتن در چنین موقعیتی است، تمامی این عوامل زمینه را برای بروز اضـطراب در دانشـجویان پزشـ کی و پرسـتار ی ای جاد می نماید (11-8).
علاوه بر این تغییرات اخیر در فرآیند آموزشـی ایـنحرفه ها و شیفت بیش از پیش محتوای آموزشی به سـمتبالین و پژوهش محور شدن آمـوزش در علـوم پزشـکی وپرستاری و اجرای روش هـ ای نـوین آموزشـی و ارزشـیابیهمگـی از جملـه عـواملی هسـتند کـه باعـث گردیـده در بسیاری از موارد دانشجویان به دلیل سردرگمی و ناآگـاهیدچار درجاتی از اضطراب گردند.
اگر استرس تجربه شده توسط دانشجویان پرستاری برطرف نشود، می تواند از طریق تـأثیر منفـی بـر سـلامتدانشجویان پرستاری، مراقبت جـامع از بیمـار را بـه خطـراندازد و به دنبال آن می تواند تبدیل به موانع به یادگیری و عملکرد مطلوب پرستاری گردد.
یکی از راهکارهای بسیار پر اهمیت در جهت کنترل اضطراب و پیشگیری از ایجاد نـاتوانی در دانشـجویان بـهسبب بروز برخی از تنش ها و استرس هـ ا هـدایت و کمـکدانشجو فراگیر به سمتی است کـه شـاید بـرای خـود ویکاملاً شناخته شده نیست. به عبارتی با توجه بـه ایـن کـه موقعیت جدید آموزشی برای دانشجو به ویژه در گروه هـ ای خاص آموزشی همچـون پزشـکی پرسـتاری کـاملاً مـبهممی باشد قرار دادن دانشجو در مسیری که توسط فردی که تسلط کافی به فرآیند آموزشی دارد هدایت می شـود باعـثخواهد شد که دانشجو در پرتو چنین فـرد هـدایت کننـده ومشاور بتواند به امنیـت خـاطر برسـد و نـه تنهـا در حـوزهآموزشی که در حوزه های فردی اجتماعی نیز تحـت تـأثیر مشاور به درستی به مسـیر واقعـی هـدایت و در نتیجـه ازتنش های درونی وی کاسته و زمینه های ایجاد اضـطراب وبه دنبال آن بروز افت های تحصـیلی آموزشـی در دانشـجوکم شود. در واقع به نظر مـی رسـد کـه هـدایت تحصـیلیتوسط فردی مجرب نه تنها زمینه پیشگیری از افـ ت هـ ای تحصیلی را فراهم می نماید که از سـوی دیگـر منجـر بـهشناسایی استعدادهای ویژه در بین فراگیران خواهد گردیـد . حضــور اســاتید راهنمــا و اعضــا هیــأت علمــی در کنــار دانشجویان در تمامی مراحل تحصیلی می توانـد بـه شـکلچشــمگیری در کــاهش مســایل تحصــیلی آموزشـ ی دانشجویان نقش داشته باشد (15-12).
با عنایت به توضـیحاتی کـه در ابتـدای مقدمـه درارتب اط بـا وج ود اض طراب در فراگیـران و بـه خصـوص دانشـجویان گـروه هـای خـاص آموزشـی همچـون گـروه پرستاری و پزشکی بیان گردید و نظر به اهمیت هـدایت وراهنم ایی دانش ـجویان در جهــت ک م ک ر دن مســایل و مشکلات اموزشی و روانی آنـان مطالعـه حاضـر بـا هـدف تعیین تأثیر اجـرای طـرح مشـاوره و راهنمـایی تحصـیلیتوسط استاد راهنما بر میزان اضطراب دانشجویان پرستاری انجام گرفته است.

روش مطالعه

این مطالعه یک مطالعه نیمه تجربی اسـت کـه بـهصورت دو گروهی و قبل و بعد از مداخله بـا هـدف تعیـینتأثیر اجرای طرح مشاوره و راهنمایی تحصیلی توسط استاد راهنما بـر میـزان اضـطراب دانشـجویان پرسـتاری انجـامگرفته اسـت . ابـزار گـردآوری اطلاعـات در ایـ ن پـژوهشپرسشنامه مشخصات فردی شامل: سـن ، وضـعیت تاهـل ، وضـعیت سـکونت، وضـعیت خـانوادگی و … و پرسشـنامه استاندارد اضطراب ک تل می باشد. مقیـ اس فـوق شـامل 40 گزینه و در این پژوهش به منظـور تع یـی ن نمـره اضـطرابعمومی کاربرد دارد.
این پرسشنامه شامل 40 سؤال است کـه مقیـاس اضـطراب تسـت 16 عـاملی شخصـیت کتـل را تشـکیل می دهد. هر سؤ ال در یک مقیـاس سـه درجـه ای (2،1،0) نمـره گـذاری مـی شـود. تسـت 16 عـاملی کتـل دارای شاخص های روان سنجی قابل قبول است.
بنابراین، پرسشنامه اضطراب کتل از اعتبار و روایی لازم برخوردار است.
این پرسشنامه در سال 1367 در یک نمونه ایرانی شامل 977 دانشجوی دانشگاه تهران در دامنه سنی 18 تا 30 سال، هنجاریابی شد و دارای نمـرات تـراز یـا هنجـار، برای اضطراب صفت (پنهان)، (حالت آشکار) و اضـطراب کلی است (16و17).
در پژوهش حاضر اعتبار این پرسشـنامه بـه روش آلفای کرونباخ محاسبه شد که 74% به دست آمد.
روش کـار بـدین گونـه اسـت کـه ابتـدا بـه کمـک پرسشـنامه اسـتاندارد کتـل سـطح اضـطراب دانشـجویان اندازهگیری و سـپس برنامـه مشـاوره و راهنمـایی توسـطاساتید راهنما برای گروه آزمون اجرا گردید.
تعداد ساعاتی که هر دانشجو در طول هفته مشاوره گرفت برای همه دانشـجو ی ان یکسـان و بـر طبـق برنامـهمشخص به صورت 4 ساعت در هفته برای هر دانشجو در نظر گرفته شد بدین صورت که در اولین جلسه دانشجویان با اساتید راهنما آشنا گردیده پس از تکمیل فرم های مربوط به اطلاعات دموگرافیک در خصـوص فرآینـد راهنمـایی ومشاوره کاملاً توجیه گردیدند به صورتی که معـین گردیـددانشجو در تمامی امـور آموزشـی- پژوهشـی – فرهنگـی – اجتم اعی و خ انوادگی از مش اوره اس تاد راهنم ای خ ودبهره مند گردد و اساتید راهنما موظف گردیدند که به کلیـهمسایل مطرح شده دانشجو در حوزه های فـوق رسـیدگی ودر صورت نیاز دانشجویان به بخش های تخصصـی ارجـاعداده شوند پس از گذشت یک نیمسال تحصیلی از اجـرا ی برنامه مجدداً سطح اضـطراب در هـر دو گـروه (کنتـرل وآزمون) اندازه گیری گردید.
جامعه مورد مطالعـه در ایـ ن پـژوهش دانشـجویان پرستاری دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه آزاد اسلامی نجف آباد و جمعیت مورد مطالعه شـامل کلیـه دانشـجویان پرستاری سال دو که به طـور تمـام شـماری وارد مطالعـهشده اند (کلیه دانشجویان پرستاری که طرح اسـتاد راهنمـابرای آن ها اجرا می گردد) و کلیه دانشجویان سال سـوم درگروه کنترل قرار گرفتند. بـدین ترتیـب در ایـ ن پـژوهش ، جمعاً 126 نفر شرکت داشتند که در قالب دو گروه آزمون و کنترل قرار گرفتند. در گروه آزمون 70 نفر شرکت داشـتندکه تا پایان مطالعه، چهار نفر از نمونه ها، به دلایل مسـایلتحصیلی و عقب ماندن از گروه کم شدند و در گروه کنترل تعداد 60 نفر حضور داشتند. نمونه های پژوهش را دختـران تشکیل می دادند که به دلیل شـرایط پـذیرش دانشـجو دراین دانشگاه بوده است.
به منظور کاهش خطا در یافتـ ه هـ ا در طـول انجـامپژوهش در صورتی بروز تنش یـا اسـترس بزرگـی (مـرگنزدیکان و …) برای هر یـک از نمونـه هـ ا در دو گـروه آننمونه از پژوهش خارج گردید.
جهت تجزیه و تحلیل داده ها از نـرم افـزارSPSS v.16 استفاده گردید و در ابتدا با به کـارگیری رو ش هـ ای آمار توصیفی و استفاده از جداول، بـه توصـیف متغیرهـایمورد مطالعه پرداخته شد و سپس با استفاده از آزمون هـ ای آمار توصیفی و تحلیلی، رابطه بین متغیر هدایت تحصیلی و اضطراب دانشجویان بررسی گردید. سطح معنـا داری کلیـهآزمون ها کوچک تر و برابر 005/0 در نظر گرفته شد.
ملاحظـات اخلاقـی زیـر در ایـن پـژوهش مـدنظر پژوهشگران بوده است.
1- معرفی از معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد به ریاست دانشکده پرستاری و مامایی.
2 – در ابــزار گــردآوری داده هــا نــام و نــام خــانوادگ ی واحدهای مورد پژوهش منظور نگردیده و به کلیه واحدها مبنـ ی بر محرمانه بودن اطلاعات اطمی نان کامل داده شده است.

یافتهها

اکثـر دانشـجویان در گـروه کنتـرل (81%) و گـروه آزم ون (48/98%) دارای س نین 24 و کمتـر از 24 س ـال می باشند. اکثریت دانشجویان در گـروه کنتـرل (3/83%) و آزمون (4/86%) مجرد می باشند. در گروه آزمـون (8/81%) و کنترل (3/88%) اکثریت دانشجویان در منزل شخصی یا پدری سکونت دارند (جدول شماره 1).
آزمون t مستقل نشـان مـی داد کـ ه بـ ین م یـانگین اضطراب دانشجویان قبـل از مداخلـه در دو گـروه تفـاوتمعنادار وجود ندارد (جدول شماره 2) (56/0=p).
همچنین آزمون t مسـتقل نشـان مـی داد کـ ه بـ ین میانگین اضطراب دانشجویان بعـد از مداخلـه در دو گـروهتفاوت معنادار وجود دارد (جدول شماره 3) (001/0=p).
آزمون t زوج نشان می دهد که بین میانگین اضطراب دانشجویان قبـل و بعـد از مداخلـه در گـروه آزمـون تفـاوت معن ادار وج ود دارد (ج دول ش ماره 4) (001/0=p). یعن ی اجرای طرح به طور معنادار در کاهش سطح اضـطراب مـؤثر بوده است. و در گروه کنترل تفـاوت معنـاداری بـی ن سـطحاضطراب قبل و بعد وجود ندارد (جدول شماره 4) (22/0=p).
محدودیت های تحقیق
1 – با توجـه بـه محـدود بـودن تعـداد اسـاتید راهنمـا، پژوهش گران ناچ ار ب ه اج رای ط رح ب رای ی ک ورودی از
دانشجویان و در نتیجه نمونهگیری به روش تمام شماری شدند.
2- دانشجویان جدیدالورود به علت آن که احتمـالاً تحت تأثیر عواملی همچون تغییر سطح آموزشی و مسـا یل مربوط به ورود به دانشگاه دچار تنش هـایی مـی شـوند و ازنظر پژوهشگران این عوامل مـی توانـد بـه عنـوان عوامـلمخدوش کننده متغیر وابسته باشد از پژوهش حذف شدند.
جدول 1- اطلاعات دموگرافیک واحدهای مورد پژوهش در دو گروه آزمون و کنترل
نتیجه آزمون گروه آزمون گروه کنترل متغیر
تعداد(درصد) تعداد(درصد) t=1/46 p=0/15 (98/48)65 (81)54 کمتر از 24 سال سن
(1/5)1 (19/1)6 بیشتر از 24 سال p=0/30 (86/4)57 (83/3)50 مجرد وضعیت تاهل
(13/6)9 (16/7)10 متاهل p=0/18 (81/8)54 (88/3)53 منزل پدری یا شخصی وضعیت سکونت
(15/20)10 (11/7)7 خوابگاه (3)2 – خانه دانشجویی
جدول 2- بررسی میانگین و مقایسه شاخص های آماری اضطراب دانشجویان قبل از مطالعه در دو گروه

آماری

شاخص

روه
گ

آزمون

کترل
ن

م
ی
انگ
ی
ن

95
/
42

68
/
41

مع

انحراف
یار

7
/
8

1
/
8

t
مستقل

22
/
1

p

value

56
/
0

df

48

آماری

شاخص

روه

گ

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

آزمون

کترل

  • 1

دیدگاهتان را بنویسید